| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom, solunum |
| ad-tr | Soğuk Algınlığı |
| ad-en | The Common Cold |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi — Bölüm 407, Tablo 407.1 |
ℹ️ TanımSoğuk algınlığı, BURUN AKINTISI VE BURUN TIKANIKLIĞI BELİRTİLERİNİN ÖN PLANDA OLDUĞU, ÜST SOLUNUM YOLLARININ AKUT VİRAL ENFEKSİYONUDUR. BAŞ AĞRISI, KAS AĞRISI VE ATEŞ GİBİ SİSTEMİK BELİRTİLER VE BULGULAR YOKTUR VEYA HAFİFTİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
ENFEKSİYÖZ RİNİT olarak da adlandırılır; sinüs mukozasının sınırlı tutulumunu da içerebilir ve RİNOSİNÜZİT olarak adlandırılır.
| Patojen | Göreceli sıklık* | Diğer yaygın belirti ve bulgular |
|---|---|---|
| HUMAN RHİNOVİRUS | SIK | VİZİNG/‣ |
| CORONAVIRUS | SIK | — |
| Patojen | Göreceli sıklık* | Diğer yaygın belirti ve bulgular |
|---|---|---|
| ‣ (RSV) | NADİR | İKİ YAŞ ALTI ÇOCUKLARDA BRONŞİYOLİT |
| HUMAN ‣ (MPV) | NADİR | PNÖMONİ VE BRONŞİYOLİT |
| ‣ VİRUSU | YAYGIN DEĞİL | İNFLUENZA, PNÖMONİ, ‣ |
| ‣ VİRUSU (PIV) | YAYGIN DEĞİL | KRUP, BRONŞİYOLİT |
| ‣ | YAYGIN DEĞİL | FARİNGOKONJUNKTİVAL ATEŞ (PALPEBRAL ‣, GÖZDE SULANMA, FARİNGEAL ERİTEM) |
| ‣ | YAYGIN DEĞİL | HERPANJİNA (ATEŞ VE POSTERİOR FARİNKSTE ÜLSERE PAPÜL) |
| COXSACKIEVIRUS A | YAYGIN DEĞİL | — |
| DİĞER POLİO DIŞI ENTEROVİRUSLAR | YAYGIN DEĞİL | ASEPTİK MENENJİT |
| Patojen | Pay |
|---|---|
| Human ‣ (HRV) | 200’DEN FAZLA İNSAN RİNOVİRÜS TÜRÜDÜR; YETİŞKİNLERDE VE ÇOCUKLARDA SOĞUK ALGINLIĞININ %50’SİNDEN FAZLASIYLA İLİŞKİLİDİR ← en sık neden |
| Küçük çocuklarda diğer nedenler | RSV, İNSAN METAPNEUMOVİRUS (MPV), PARAİNFLUENZA VİRUSLARI (PIV’ler) VE ADENOVİRUS |
⚠️ Soğuk algınlığı belirtilerine neden olmayanSOĞUK ALGINLIĞI BELİRTİLERİNE İNFLUENZA VİRUSU, POLİO DIŞI ENTEROVİRUSLAR VE İNSAN Koronavirus Enfeksiyonları DA İLİŞKİLİDİR. RİNİTE NEDEN OLAN BİRÇOK VİRÜS, ÖKSÜRÜK, HIRILTILI SOLUNUM VE ATEŞ GİBİ DİĞER BELİRTİ VE BULGULARLA DA İLİŞKİLİDİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Mevsim | YIL BOYUNCA GÖRÜLÜR, ANCAK İNSİDANSI SONBAHARIN BAŞINDAN BAHAR SONUNA KADAR EN YÜKSEKTİR |
| HRV piki | SONBAHAR BAŞINDA (AĞUSTOS-EKİM) VE İLKBAHARIN SONUNDA |
| PIV piki | SONBAHAR SONUNDA VE İLKBAHARIN SONUNDA ZİRVE YAPAR |
| RSV, influenza, MPV piki | ARALIK VE NİSAN AYLARI ARASINDA EN YÜKSEKTİR |
| Adenovirüs | SOĞUK MEVSİMDE DÜŞÜK PREVALANSTA TESPİT EDİLİR |
| Enterovirüs | YAZ AYLARINDA VEYA YIL BOYUNCA TESPİT EDİLEBİLİR |
| Küçük çocuk | YILDA ORTALAMA 6-8 DEFA SOĞUK ALGINLIĞI GEÇİREBİLİR |
| Çocukların %10-15’i | YILDA EN AZ 12 DEFA ENFEKSİYON GEÇİREBİLMEKTEDİR |
| Erişkin | HER YIL 2-3 DEFA |
| Ev dışı gündüz bakım merkezlerine bakılan çocuklar | SADECE EVDE BAKILAN ÇOCUKLARDAN %50 DAHA FAZLA SOĞUK ALGINLIĞINA SAHİPTİR |
| ‣ süresi etkisi | KREŞTE HARCANAN SÜRE ARTTIKÇA AZALIR, ANCAK YAŞAMIN EN AZ İLK YILINDA KREŞE GİDEN GRUPTA HASTALIK İNSİDANSI DAHA YÜKSEK KALIR. İLKOKULA BAŞLADIKLARINDA, KREŞE GİDEN ÇOCUKLARIN SOĞUK ALGINLIĞI ORANI GİTMEYENLERE GÖRE DAHA AZDIR |
| Mannoz bağlayıcı lektin eksikliği | DOĞAL BAĞIŞIKLIKTA BOZULMA İLE ARTMIŞ SOĞUK ALGINLIĞI İNSİDANSIYLA İLİŞKİLİ OLABİLİR |
| Mekanizma | Açıklama |
|---|---|
| 1. Doğrudan el teması | KİŞİNİN KENDİ NAZAL MUKOZASINA VEYA KONJUNKTİVASINA KONTAMİNE BİR KİŞİYE VEYA NESNEYE DOKUNDUKTAN SONRA KENDİ KENDİNE İNOKULASYONU |
| 2. Küçük partiküllü aerosoller | ÖKSÜRME NEDENİYLE HAVAYA SAÇILAN KÜÇÜK PARTİKÜLLÜ AEROSOLLERİN SOLUNMASI |
| 3. Büyük partiküllü aerosoller | VEYA BÜYÜK PARTİKÜLLÜ AEROSOLLERİN BİRİKMESİ (genellikle yakın temas gerektirir) |
ℹ️ Virüse göre bulaş yolu farklıdırHRV VE RSV ÇALIŞMALARI, DOĞRUDAN TEMASIN BU VİRUSLAR İÇİN ETKİLİ BİR BULAŞMA MEKANİZMASI OLDUĞUNU GÖSTERMEKTEDİR, ANCAK BÜYÜK PARTİKÜLLÜ AEROSOLLER İLE BULAŞMA DA MEYDANA GELEBİLİR. İNFLUENZA VİRUSLARI VE KORONAVİRUSLARIN, KÜÇÜK PARTİKÜLLÜ AEROSOLLER TARAFINDAN EN ETKİLİ ŞEKİLDE YAYILDIĞI GÖSTERİLMİŞTİR (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).
| Mekanizma | Açıklama |
|---|---|
| Serotip çeşitliliği | HRV VE ADENOVİRUS ENFEKSİYONLARI, SEROTİPE ÖZGÜ KORUYUCU BAĞIŞIKLIĞIN GELİŞMESİNE NEDEN OLUR. BU PATOJENLERLE TEKRARLAYAN ENFEKSİYONLAR ORTAYA ÇIKAR, ÇÜNKÜ HER VİRUSUN ÇOK SAYIDA FARKLI SEROTİPİ VARDIR |
| Antijenik değişim (grip) | GRİP VİRUSLARI, GENETİK DEĞİŞME NEDENİYLE VİRUSUN YÜZEYİNDE BULUNAN ANTİJENLERİ DEĞİŞTİRİR VE BU NEDENLE BİRDEN ÇOK VİRAL SEROTİP VARMIŞ GİBİ DAVRANIR |
| Koronavirüs | KORONAVİRUSLARIN KONAĞA BAĞIŞIKLIĞI İLE ETKİLEŞİMİ TANIMLANMAMIŞTIR |
| PIV, RSV, MPV | DÖRT PIV TİPİ, RSV’NİN İKİ ANTİJENİK ALT TİPİ VE DÖRT MPV GENOTİPİ VARDIR |
| Mukozal IgA kısa ömürlü | ANTİJENİK ÇEŞİTLİLİĞE EK OLARAK, BU VİRUSLARIN ÇOĞU ÜST SOLUNUM YOLUNU YENİDEN ENFEKTE EDEBİLİR, ÇÜNKÜ ÖNCEKİ ENFEKSİYONUN NEDEN OLDUĞU MUKOZAL İMMÜNOGLOBULİN A (IgA) KISA ÖMÜRLÜDÜR VE BU VİRUSLARIN KISA İNKÜBASYON SÜRESİ, İMMUN HAFIZA YANITLARININDAN ÖNCE ENFEKSİYONUN GELİŞMESİNE İZİN VERİR |