| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | Piridoksin (vitamin B6) bağımlı epilepsi nedenleri |
| ad-en | Causes of pyridoxine-dependent epilepsy |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-06 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar |
Bölüm 103.14 (Oleg A. Shchelochkov ve Charles P. Venditti) (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar). Klinik tablo için → Piridoksin Bağımlı Epilepsi.
💡 Temel kavramPİRİDOKSAL 5’-FOSFAT (P5P), PİRİDOKSİNİN AKTİF ŞEKLİDİR; NÖROTRANSMİTTERLERİN METABOLİZMASINDA GÖREV ALAN PEK ÇOK ENZİM İÇİN KOFAKTÖRDÜR. BEYİNDEKİ HÜCRE İÇİ P5P EKSİKLİĞİ YAYGIN KULLANILAN ANTİKONVÜLZAN AJANLARA DİRENÇLİ, ANCAK YÜKSEK DOZLARDA PİRİDOKSİN YANITLI NÖBET BOZUKLUĞU İLE SONUÇLANIR (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar).
| Neden | Mekanizma | Ayırt edici |
|---|---|---|
| > [!tip] Antikuitin (α-aminoadipik semialdehit dehidrogenaz) eksikliği | BEYİN DOKUSUNDA P6C BİRİKİMİ; P6C, P5P İLE REAKSİYONA GİRER ve BUNU İNAKTİF HALE GETİRİR. İNAKTİVASYONUN ÜSTESİNDEN GELMEK İÇİN YÜKSEK DOZLARDA PİRİDOKSİNE İHTİYAÇ DUYULUR | PİRİDOKSİN BAĞIMLI EPİLEPSİNİN EN SIK NEDENİDİR; OTOZOMAL RESESİF, ALDH7A1, KROMOZOM 5q31. BOS, PLAZMA, İDRARDA α-AMİNOADİPİK SEMİALDEHİT ve PİPEKOLİK ASİT DÜZEYLERİ ARTMIŞ |
| > [!tip] Piridoks(am)in 5’-fosfat oksidaz (PNPO) eksikliği | PNPO ENZİM EKSİKLİĞİ | KLİNİK OLARAK ANTİKUİTİN EKSİKLİĞİNİN ÖRTÜSÜDÜR: YENİDOĞAN BAŞLANGIÇLI NÖBETLER, GELİŞİMSEL GERİLİK, BEYİN GÖRÜNTÜLEMEDE ÖZGÜL OLMAYAN BULGULAR (GEÇ MİYELİNİZASYON, SEREBRAL ATROFİ, BAZAL GANGLİYONLARDA ANORMAL SİNYALLER). PLAZMA ve BOS AMİNO ASİT İNCELEMELERİNDE GLİSİN YÜKSEKLİĞİ GÖZLENİR → NONKETOTİK HİPERGLİSİNEMİ İÇİN DEĞERLENDİRMEYE YOL AÇAR. P5P İLE TEDAVİ YANIT AÇAR. OTOZOMAL RESESİF |
| > [!warning] Sülfit oksidaz eksikliği ve molibden kofaktör eksikliği | BİRİKEN SÜLFİT, ANTİKUİTİNİN ENZİMATİK AKTİVİTE İNHİBİSYONU ve P5P’NİN İNAKTİVASYONUNA NEDEN OLAN P6C BİRİKİMİNE NEDEN OLUR | — |
| Hiperprolinemi tip 2 | BEYİN DOKUSUNDA BİRİKEN Δ1-PİROLİN-5-KARBOKSİLAT (P5C), P5P’NİN İNAKTİVASYONUNA NEDEN OLARAK PİRİDOKSİN BAĞIMLILIĞA YOL AÇAR (bkz. Prolin Metabolizması Bozuklukları) | — |
| > [!tip] Hipofosfotazya | PİRİDOKSAL-5’-FOSFAT, PİRİDOKSİNİN DOLAŞIMDAKİ ANA ŞEKLİDİR. KAN-BEYİN BARİYERİNİ GEÇEBİLEN ve BEYİN HÜCRELERİNE GİREBİLEN B₆’NIN TEK ŞEKLİ OLAN SERBEST PİRİDOKSİN ÜRETİMİNDE P5P’NİN DEFOSFORİLASYONU İÇİN ALKALEN FOSFATAZ (ALP) GEREKLİDİR. PİRİDOKSİN HÜCRE İÇİNDE YENİDEN FOSFORİLLENİR. HİPOFOSFOTAZYANIN BEBEKLİK ŞEKLİNDE P5P SERBEST PİRİDOKSİNE DEFOSFORİLE EDİLEMEZ; ÇÜNKÜ DOKUYA ÖZGÜ OLMAYAN ALP BELİRGİN EKSİKTİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!warning] Klinik bulgular | ANTİKUİTİN EKSİKLİĞİNE BAĞLI, GENELLİKLE İLK GÜNLERDE ORTAYA ÇIKAN KONVANSİYONEL ANTİKONVÜLZAN TEDAVİLERE YANIT VERMEYEN YAYGIN NÖBETLERDİR |
| > [!tip] İntrauterin başlangıç — TUS | ETKİLENEN BEBEKLERİN ANNELERİNDEN BAZILARI ANORMAL İNTRAUTERİN ÇIRPINMA HAREKETLERİ BİLDİRMİŞLERDİR |
| Nöbet tipi | GENELLİKLE TONİK-KLONİK; ANCAK HEMEN HEMEN HER TÜR OLABİLİR. ‣, SOLUNUM SIKINTISI ve KUSMA İLE ABDOMİNAL DİSTANSİYON, HEPATOMEGALİ, HİPOGLİSEMİ ve HİPOTERMİ GİBİ BELİRTİLER OLABİLİR |
| > [!warning] Geç başlangıçlı | ÖĞRENME PROBLEMLERİ ve KONUŞMADA GECİKME YAYGIN SEKELLERDİR. Bu durumun GEÇ BAŞLANGIÇLI ŞEKİLLERİ RAPOR EDİLMİŞTİR (BEŞ YAŞA KADAR GECİKEBİLİR) |
| > [!tip] Pratik kural — TUS | SONUÇ OLARAK, İNATÇI KONVÜLSİYONLARI OLAN TÜM BEBEKLERDE B₆ VİTAMİN DENEMESİ ÖNERİLMEKTEDİR |
| Laboratuvar | BOS, PLAZMA ve İDRARDA α-AMİNOADİPİK SEMİALDEHİT ve PİPEKOLİK ASİT DÜZEYLERİ ARTMIŞ GÖRÜLÜR. EEG ANORMALLİKLERİ TEDAVİ SONRASI NORMALLEŞİR. BEYİN GÖRÜNTÜLEME NORMAL OLABİLİR FAKAT SEREBELLAR ya da SEREBRAL ATROFİ, PERİVENTRİKÜLER HİPERİNTENSİTE, İNTRASEREBRAL KANAMA ve ‣ BİLDİRİLMİŞTİR |
| > [!tip] Tedavi dozu ve ömür boyu | VİTAMİN B₆ İLE TEDAVİ (50-100 mg/GÜN) GENELLİKLE NÖBETLER ve EEG ANORMALLİKLERİNİN İKİSİNDE DE DRAMATİK İYİLEŞME SAĞLAR. YÜKSEK DOZ PİRİDOKSİN PERİFERAL NÖROPATİYE NEDEN OLABİLİR; 500 mg/GÜN ÜZERİNDEKİ DOZLARDAN KAÇINILMALIDIR. PİRİDOKSİN BAĞIMLILIĞI ve BU TEDAVİ ÖMÜR BOYUDUR |