Eşanlamlılar: Peritonsiller Selülit, PTA, Tonsiller Apse

Kategori: Enfeksiyon Hastalıkları · Tür: hastalık

Özet

Palatin tonsil kapsülü ile faringeal kaslar arasında irin birikimidir; çocuk ve ergenlerde en sık derin boyun enfeksiyonudur, adolesanlarda sıktır (ortalama yaş 13), küçük çocuklarda akut tonsillit sonrası gelişir, polimikrobiyaldir ve Fusobacterium necrophorum ile S. pyogenes sık etkenlerdir. İrinsiz formu peritonsiller selülittir. Şiddetli, genellikle tek taraflı boğaz ağrısı, ateş, Pediatrik Yutma Bozukluğu, salya akması, boyun ve kulak ağrısı, boğuk (sıcak patates) ses ve mediastinal yayılımda göğüs ağrısı görülür. Muayenede yaklaşık üçte ikisinde trismus (parafaringeal yayılım veya medial pterigoid tutulumu), tek taraflı şişmiş ve fluktuan tonsilin aşağı-mediale itilmesi, uvulanın karşı tarafa deviasyonu, yumuşak damakta dolgunluk, servikal ve submandibüler Lenfadenopati ve polimorfonükleer baskın Lökositoz bulunur; derin boyun enfeksiyonu işaretleri ense sertliği, boyunda hassasiyet ve şişlik ile arka faringeal duvar şişliğidir; ciddi üst solunum yolu tıkanıklığında tripod duruşu ve suprasternal retraksiyon görülür. Tanı klinik olup kontrastlı boyun BT’de halka kontrastlı hipodens kitle görülür, USG de kullanılabilir. Tedavi iğne aspirasyonu veya insizyon-drenaj, IV antibiyotik ve destek tedavisidir; çocukların yaklaşık %7’sinde tekrarlar. Epiglottit, Lenfoma, parafaringeal ve Retrofaringeal Apse, peritonsiller selülit ve şiddetli tonsillofarenjit ayırıcı tanıdadır.

Bölümlerdeki özetler

• Tek taraflı tonsil büyümesine yol açan enfeksiyöz neden (peritonsiller selülit veya tonsiller abse). (Sosyal Pediatri › Pediatride Öykü Ve Fizik Muayene Öykü Alma; s.77)
• Palatin tonsil kapsülü ile faringeal kaslar arasında irin birikimi; çocuk ve ergenlerde en sık derin boyun enfeksiyonu, adölesanlarda sık, polimikrobiyal. Tanı klinik; tedavi iğne aspirasyonu veya insizyon-drenaj, IV antibiyotik ve destek tedavisidir. İrinsiz formu peritonsiller selülittir. (Çocuk Acil › Üst Havayolu Tıkanıklığı Yapan Enfeksiyon Hastalıkları; s.699, s.700, s.701)
• Peritonsiller boşluk enfeksiyonu; küçük çocuklarda akut tonsillit sonrası gelişir, ortalama yaş 13. Fusobacterium necrophorum ve S. pyogenes sık etkendir. Tedavi IV antibiyotik ve gerekirse drenajdır; çocukların ~%7’sinde tekrarlar. (Kulak Burun Boğaz › Derin Boyun Enfeksiyonları; s.5001, s.5003, s.5005)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Palatin tonsil kapsülü ile faringeal kaslar arasındaki irin toplulukluğudur; peritonsiller selülit ise aynı dokunun ayrı irin toplanması olmaksızın inflamatuar reaksiyonudur; ayrım için çoğu hastada iğne aspirasyonu veya insizyon-drenaj gerekir (s.699)
• Derin boyun enfeksiyonu (DBE): boynun fasyal planlarının ayırdığı potansiyel boşlukların enfeksiyonu; selülit olarak başlayıp direncin az olduğu yöne yayılır, selülitten organize flegmona ve matür apseye ilerler; hayati organları saran boşluklar nedeniyle sinsi başlayıp hızlı ilerleyebilir, morbidite ve mortalitesi vardır (s.5001–5002)
• Peritonsiller boşluk parafaringeal alana geçiş yoludur (s.5001)

Epidemiyoloji

• Çocuk ve ergenlerde en sık derin boyun enfeksiyonu (vakaların en az %50’si), en sık adölesanlarda (s.699)
• Yıllık insidans 100.000’de 9,4-37; yirmili yaşlarda daha sık, ortalama yaş 13; son yıllarda DBE’li çocuk sayısı artmıştır (s.5001)
• Küçük çocuklarda adölesanlara göre daha az görülür; küçük çocuklarda yaygın olarak akut tonsilliti izler (s.5002)
• Çocukların ~%7’sinde ilk epizoddan sonra tekrarlayan peritonsiller apse gelişir (s.5006)

Etiyoloji ve patogenez