Kategori: Çocuk Acil · Tür: hastalık
Özet
Retrofaringeal apse, retrofaringeal lenf nodlarının süpüratif adenitine veya faringeal travmaya bağlı gelişen, polimikrobiyal (GAS, S. aureus, anaeroblar) derin boyun enfeksiyonudur. En sık 2-4 yaşta, erkeklerde daha çok görülür ve yaklaşık yarısında öncesinde ÜSYE vardır. Ateş, Pediatrik Yutma Bozukluğu, odinofaji, salya akması, beslenmede azalma, ense sertliği (özellikle ekstansiyonda isteksizlik), tortikolis, boyun şişliği ve ses değişikliği (sıcak patates sesi) görülür; trismus yaklaşık %20’dedir, ilerlemiş olgularda stridor, takipne, tripod duruş ve siyanoz gibi hava yolu tıkanıklığı bulguları gelişebilir. Arka faringeal duvarda orta hatta veya tek taraflı şişlik saptanır, nötrofilik Lökositoz eşlik eder. Lateral boyun grafisinde prevertebral boşluk artışı (C2’de >5 mm), servikal lordoz kaybı veya hava-sıvı seviyesi görülür; apse-selülit ayrımı için en iyi yöntem kontrastlı BT’dir (halka kontrastlanan koleksiyon). Tedavi drenaj, antibiyotik ve destek tedavisidir; komplikasyonlar nadir ama ölümcüldür. Ayırıcı tanıda Epiglottit, krup, bakteriyel trakeit, Peritonsiller Apse, Yabancı Cisim Aspirasyonu ve Yutulması, Menenjit ve Kawasaki hastalığı yer alır.
Bölümlerdeki özetler
- Retrofaringeal lenf nodlarının süpüratif adenitine veya faringeal travmaya bağlı derin boyun enfeksiyonu; en sık 2-4 yaşta, polimikrobiyal. Tanı lateral boyun grafisi veya kontrastlı BT ile konur; tedavi drenaj, antibiyotik ve destek tedavisidir. (Çocuk Acil › Üst Havayolu Tıkanıklığı Yapan Enfeksiyon Hastalıkları; s.698, s.699)
- Üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben retrofaringeal boşluğun piyojenik enfeksiyonu. (Radyoloji › Pediatrik Hava Yolu Ve Toraks Radyolojisi; s.4602)
- Retrofaringeal boşluk apsesi; ortalama yaş 2, erkeklerde sık, yaklaşık yarısı önceki ÜSYE ile ilişkili; tek taraflıdır, polimikrobiyaldir (GAS, S. aureus, anaeroblar). Komplikasyonları nadir ama ölümcüldür. (Kulak Burun Boğaz › Derin Boyun Enfeksiyonları; s.5001, s.5002, s.5003, s.5005)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Çocuklarda nadir ama ciddi seyreden derin boyun enfeksiyonu; retrofaringeal boşluk kafa tabanından posterior mediastene uzanır (s.698)
- Retrofaringeal sellülit ve apse, genellikle üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben retrofaringeal boşluğun piyojenik enfeksiyonu sonucu gelişir (s.4602)
Epidemiyoloji
- Yıllık ~100.000’de 2, parafaringeal apseden sık; ortalama yaş 2; erkeklerde daha sık; küçük çocuklarda sık (retrofaringeal lenf nodları erken çocuklukta belirgin, pubertede atrofiye uğrar) (s.5001–5002, s.698)
- En sık 2-4 yaş arası çocuklarda görülür; Tablo 3’te <6 yaş, nadir (s.698, s.696)
Etiyoloji ve patogenez
- Retrofaringeal boşluk nazofarinks, adenoid, posterior paranazal sinüs, orta kulak ve östaki tüpünden drene olan lenf nodlarını içerir; vakaların ~yarısı önceki ÜSYE ile ilişkili, ~dörtte biri penetran yabancı cisim, endoskopi, entübasyon gibi faringeal travma; daha seyrek farenjit, vertebral cisim osteomiyeliti, siyaladenit, Petrozit, brankiyal yarık anomalisi (s.5002, s.698)
- Anatomi: kafa tabanından farinkse uzanır; önde bukkofaringeal fasya, arkada alar fasya, yanlarda karotid kılıf ile sınırlı; tehlikeli boşluk alar fasya arkasında, prevertebral boşluk önünde, kafa tabanından arka mediastene diyafram düzeyine uzanır (s.5001–5002)
- Mikrobiyoloji: ağırlıklı polimikrobiyal; S. pyogenes (GAS), S. aureus (MRSA dahil), solunum anaeroblar (Fusobacterium, Prevotella, Veillonella), daha az Haemophilus; S. aureus DBE’de en sık organizma, özellikle 0-2 yaşta; MRSA oranı artıyor, pediatride daha çok lateral boyun kompartmanını tutar; yabancı cisimler genellikle krikofaringeus gibi anatomik darlıklarda takılır, perforasyon ve retrofaringeal enfeksiyon yapabilir (s.5002–5003, s.698)
- Servikal vertebral osteomiyelitin komplikasyonu olarak da ortaya çıkabilir (s.699)