Özellik Değer
tags karşılaştırma
ad-tr Mantar enfeksiyonlarının altında yatan primer immün yetmezlikler
ad-en Primary immunodeficiencies underlying fungal infections
tus-onceligi yüksek
guncelleme 2026-10-26
kaynaklar Nelson - Bölüm 30 Deri

Mantar Enfeksiyonlarının Altında Yatan Primer İmmün Yetmezlikler

Tablo 686.1 (Nelson - Bölüm 30 Deri, Bölüm 686; kaynak: Lanternier F, Cypowyj S, Picard C, et al. Primary immunodeficiencies underlying fungal infections. Curr Opin Pediatr 25:736-747, 2013). Tablo tam olarak aktarılmıştır.

KMK (kronik mukokutanöz kandidiyazis)

Hastalık İlişkili enfeksiyonlar İmmünolojik fenotip Gen, aktarım
AKİY (ağır kombine immün yetmezlik) Bakteri, virüs, mantar, mikobakteri T hücre yok, B veya NK hücre lenfopenisi eşlik eder veya etmez > [!tip] >30 gen:IL2RG, X’e bağlı; JAK3, otozomal resesif; RAG2, otozomal resesif; ARTEMIS, otozomal resesif; ADA, otozomal resesif; CD3, otozomal resesif, vb.

KİY (kombine immün yetmezlik)

Hastalık İlişkili enfeksiyonlar İmmünolojik fenotip Gen, aktarım
CD25 eksikliği Virüs ve bakteri T hücre bozukluğu IL2RA, otozomal resesif
NEMO veya IκBγ eksikliği Piyojenik bakteri, mikobakteri, virüs — NEMO veya IKBG, X’e bağlı
IκBα GOF mutasyonu — — IKBA, otozomal dominant
DOCK8 eksikliği Virüs, bakteri, mantar — DOCK8, otozomal resesif
TCR-α eksikliği Virüs, bakteri — TCRA, otozomal resesif
CRACM1 eksikliği Virüs, bakteri, mikobakteri ve mantar — CRACM1, otozomal resesif
MST1/STK4 eksikliği Virüs, ve, bakteri, mantar — MST1/STK4, otozomal resesif
MHC sınıf II eksikliği Virüs ve bakteri, mantar — CIITA, RFXANK, RFXC, RFXAP, hepsi otozomal resesif
İdiyopatik CD4 lenfopeni ‣, ‣, virüs > [!tip] CD4 T hücreler <300 hücre/mm³ UNC119, otozomal dominant; MAGT1, X’e bağlı; RAG1, otozomal resesif

SENDROMİK KMK

Hastalık İlişkili enfeksiyonlar İmmünolojik fenotip Gen, aktarım
İnterlökin-12Rβ1 ve interlökin-12p40 eksiklikleri Mycobacteria, Salmonella İnterlökin-17 üreten T hücre eksikliği IL12RB1, otozomal resesif; IL12B, otozomal resesif
> [!tip] STAT3 eksikliği (otozomal dominant HİES) Staphylococcus aureus, Aspergillus Hiperimmünglobulin-E, interlökin-17 üreten T hücre eksikliği STAT3, otozomal dominant
APECED / APS-1 Yok > [!tip] Nötralizan anti-interlökin-17A, anti-interlökin-17F veya anti-interlökin-22, antikorları AIRE, otozomal resesif
CARD9 eksikliği Dermatofitler, Candida, ‣ İnterlökin-17 üreten T hücre eksikliği CARD9, otozomal resesif

KMKH (kronik mukokutanöz kandidiyazis hastalığı)

Hastalık İlişkili enfeksiyonlar İmmünolojik fenotip Gen, aktarım
Komplet interlökin-17RA eksikliği S. aureus İnterlökin-17 yanıtı yok IL17RA, otozomal resesif
Kısmi interlökin-17F eksikliği S. aureus İnterlökin-17F, interlökin-17A/F işlevi zayıf IL17F, otozomal dominant
> [!tip] STAT1 GOF mutasyonları Bakteri, virüsler, mantarlar, mikobakteri İnterlökin-17 üreten T hücre azlığı STAT1, otozomal dominant

Kısaltmalar

KMK, kronik mukokutanöz kandidiyazis; AKİY, ağır kombine immün yetmezlik; NK, natural killer; KİY, kombine immün yetmezlik; NEMO, nükleer faktör κβ esansiyel modülatörü; IκBγ, B-hücrelerde nükleer faktör kappa light polipeptid gen enhancer inhibitörü, gama; IκBα, B-hücrelerde nükleer faktör kappa light polipeptid gen enhancer inhibitörü, alfa; GOF, gain-of-function; DOCK8, dedicator of cytokinesis 8; TCR, T-hücre reseptörü; CRACM1, kalsiyum salınımı-aktive kalsiyum modülatörü 1; MST1, makrofaj stimulator 1; STK4, serin/treonin protein kinaz 4; MHC, major histocompatibility complex; STAT, signal transducer and activator of transcription; HIES, hiperimmünglobulin E sendromu; APECED, otoimmün poliendokrinopati-Kandidiyazis-ektodermal distrofi; APS-1, otoimmün poliendokrinopati sendromu tip 1; AIRE, otoimmün regülatör; CARD9, caspase recruitment domain-containing protein 9; KMKH, kronik mukokutanöz kandidiyazis hastalığı

💡 TUS ipucu — “mantarla savaşan eksen”Tablonun ortak teması IL-17 EKSENİDİR. İster T hücre eksikliği (STAT3, IL-12Rβ1), ister otoantikor (APECED/AIRE), ister reseptör defekti (IL-17RA/IL-17F), ister sinyal artışı (STAT1 GOF) olsun, sonuç IL-17 aracılı mukozal antifungal savunmanın bozulmasıdır.APECED (AIRE) → anti-IL-17/IL-22 NÖTRALİZAN OTOANTİKORLAR; kandidiyazis + hipoparatiroidi + adrenal yetmezlik üçlüsü. Otozomal dominant HİES (Job) → STAT3; yüksek IgE + S. aureus soğuk apseleri + Aspergillus. STAT1 GOF → KMK’nın en sık tek gen nedeni (otozomal dominant).CARD9 eksikliği → derin DERMATOFİT enfeksiyonu ve BEYİN APSESİ; mantarın invazif seyrettiği tek gen defekti olarak ayrıdır. İdiyopatik CD4 lenfopeni tanımı: CD4 <300 hücre/mm³.

📝 Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlı

Bağlantılar