| Özellik |
Değer |
| tags |
kavram |
| ad-tr |
Dermatofitozlar |
| ad-en |
Dermatophytoses |
| tus-onceligi |
yüksek |
| guncelleme |
2026-10-26 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 30 Deri |
Dermatofitozlar
Stratum korneumu, saçları ve tırnakları tutma eğilimindeki bir grup yakın ilişkili filamentöz mantarın yol açtığı enfeksiyonlardır (Nelson - Bölüm 30 Deri, Bölüm 686).
Etiyoloji
- Bu enfeksiyonlardan ESAS SORUMLU ÜÇ CİNS: Trichophyton, Microsporum ve Epidermophyton’dur (Nelson - Bölüm 30 Deri).
| Cins |
Tuttuğu dokular |
| Trichophyton spp. |
> [!tip] DERİ, TIRNAK ve SAÇ dahil TÜM KERATİNİZE DOKULARI tutabilir.Trichophyton rubrum EN SIK GÖRÜLEN DERMATOFİT PATOJENİDİR |
| Microsporum spp. |
Esas olarak SAÇI tutar |
| Epidermophyton spp. |
DERİ KIVRIM BÖLGELERİNİ tutar |
- Dermatofit enfeksiyonları tinea* kelimesinin ardından TUTTUĞU ANATOMİK BÖLGENİN LATİNCE KARŞILIĞININ SÖYLENMESİ şeklinde adlandırılır.**
Kaynak ve habitat sınıflaması
| Sınıf |
Kaynak |
Konak yanıtı |
| JEOFİLİK |
TOPRAKTAN geçiş gösteren mantarlar |
— |
| ZOOFİLİK |
HAYVANLARDAN geçiş gösteren dermatofitler; DİREKT TEMAS YOLUYLA ya da ENFEKTE HAYVANIN SAÇI ya da GİYSİSİYLE İNDİREKT YOLLA BULAŞ |
> [!tip] Enfekte hayvanlar SIKLIKLA ASEMPTOMATİKTİR |
| ANTROPOFİLİK |
İNSANLARDAN geçiş gösteren dermatofitler |
Bu enfestasyonlar KRONİK DÜŞÜK ŞİDDETTEN AKUT ENFLAMATUAR HASTALIĞA KADAR DEĞİŞKENLİK GÖSTEREBİLİR |
- Jeofilik ve zoofilik mantarlar ENFLAMATUAR CEVAP BAŞLATIR.
- Epidermophyton enfeksiyonları YALNIZCA İNSANLAR TARAFINDAN TAŞINIR; ancak çeşitli Trichophyton ve Microsporum türleri HEM İNSAN HEM İNSAN DIŞI KAYNAKLARDAN BULAŞABİLİR.
Epidemiyoloji ve konak faktörleri
- [!tip] KONAK SAVUNMASI ENFEKSİYONUN AĞIRLIĞINDA ETKİLİ BİR ÖNEME SAHİPTİR (Nelson - Bölüm 30 Deri).
- Hastalık DİYABETİ OLAN, LENFOİD MALİGNENSİLİ, İMMÜN SÜPRESİF, Cushing Sendromu gibi YÜKSEK PLAZMA KORTİZOL DÜZEYİNE SAHİP kişilerde DAHA AĞIR SEYRETME EĞİLİMİNDEDİR.
- Bazı dermatofitler, özellikle ZOONOTİK TÜRLER, insanlarda DAHA AĞIR, SÜPÜRATİF ENFLAMASYONA yol açabilir.
- [!warning] Enfekte olan bireylerin ÇOĞUNDA YENİDEN ENFEKTE OLMAYA BİR DERECE DİRENÇ GELİŞİR ve GEÇ TİP AŞIRI DUYARLILIK REAKSİYONU İLE İLİŞKİLİ OLABİLİR; ancak ANTİKOR DÜZEYLERİ İLE ENFEKSİYONA KARŞI DİRENÇ ARASINDA BİR İLİŞKİ GÖSTERİLEMEMİŞTİR.
- Enfeksiyonun sıklık ve ağırlığı ayrıca COĞRAFİK BÖLGE, KONAĞIN GENETİK DUYARLILIĞI, DERMATOFİT SUŞUNUN VİRULANSINDAN etkilenir.
- Enfeksiyona zemin hazırlayan EK LOKAL ETMENLER: DERİDE TRAVMA, DERİNİN HİDRATE OLARAK MASERE OLMASI, TIKANIKLIK ve YÜKSEK SICAKLIK.
“İd” reaksiyonu (dermatofitid)
💡 Bazen DUYARLI BİREYLERDE PRİMER ENFEKSİYONDAN KAYNAKLANAN DOLAŞAN FUNGAL ANTİJENLERİN YOL AÇTIĞI, DERMATOFİTİD ya da “İD” REAKSİYONU olarak adlandırılan İKİNCİL DERİ DÖKÜNTÜSÜ GELİŞEBİLİR (Nelson - Bölüm 30 Deri).