Kronik Böbrek Hastalığı

“Kronik böbrek hastalığı (KBH), böbrek hasarının varlığı ve böbrek fonksiyonunun düzeyi (veya şiddeti) (glomerüler filtrasyon hızı veya GFR; Tablo 550.7 ve 550.8) ile belirlenir.” (Nelson - Bölüm 22 Nefroloji, Bölüm 550.2 · Donna J. Claes ve Mark Mitsnefes)

💡 TUS ipucu — “3 ay” kuralıKBH tanımı (Tablo 550.7): aşağıdakilerden birine sahip olmak —

1. “3 ay veya daha fazlasında ortaya çıkan, azalmış GFR’nin eşlik ettiği veya etmediği, böbreğin yapısal veya fonksiyonel anormallikleri olarak tanımlanan böbrek hasarı” (kan/idrar bileşimindeki, görüntüleme testlerindeki veya böbrek biyopsisindeki anormallikler)
2. “Yukarıda tanımlanan diğer böbrek hasarı belirtileri olsun veya olmasın, 3 ay boyunca GFR’nin <60 ml/dk/1.73 m² olması”

Tablo 550.8 — KBH evrelerinin standart terminolojisi (NKF KDOQI)

• “Son dönem böbrek hastalığı (SDBH) Amerika Birleşik Devletleri’nde idari bir terimdir; diyaliz veya böbrek nakli ile tedavi edilen tüm hastaları tanımlamak için kullanılır ve evre 5 KBH olan hastaların bir alt kümesidir.”
• “Pediatrik KBH prevalansı yaklaşık 1 milyon çocukta 18’dir.”
• “KBH’li bebek, çocuk veya ergenlerin prognozu, 1970’lerden beri, çoğunlukla gelişen tıbbi yönetim, diyaliz teknikleri ve böbrek nakli sayesinde dramatik olarak iyileşmiştir.”
• “Bununla birlikte, çocukluk çağında başlayan SDBH, sağlıklı yaşıtlarına kıyasla önemli morbidite ve başlıca ölüm nedeninin kardiyovasküler ve enfeksiyöz hastalıklar olduğu, 30 kat artmış mortalite oranına sahiptir.”

Tablo 550.9 — Çocuklardaki KBH’nin etiyolojisi

💡 TUS ipucu — yaşa göre etiyoloji**** “5 yaşın altındaki çocuklarda, KBH sıklıkla böbrek ve idrar yollarının konjenital anormalliklerinin (örn. böbrek hipoplazisi, displazisi veya obstrüktif üropati) bir sonucudur ve sıklıkla prenatal ultrasonografi ile teşhis edilir.”

“5 yaşından büyük çocuklarda, edinilmiş veya kalıtsal glomerülonefrit formları baskındır.”

Patogenez — hiperfiltrasyon hasarı

• “Devam eden yapısal veya metabolik genetik hastalıklar ile progresif oluşan hasara ek olarak, alta yatan travmanın ortadan kaldırılmasına rağmen böbrek hasarı ilerleyebilir.”
• “Hiperfiltrasyon hasarı, böbrek hasarının alta yatan nedeninden bağımsız glomerüllerin tahribatına önemli bir ortak son yolağı olabilir.”
• “Nefronlar kaybolduğça, kalan nefronlar glomerüler kan akışında artış ile karakterize, yapısal ve fonksiyonel hipertrofiye uğrarlar. Böylece hayatta kalan nefronlarda, glomerüler filtrasyon için itici güç artar.”
• “Bu dengeleyici hiperfiltrasyon, geçici olarak toplam böbrek fonksiyonunu korusa da muhtemelen yükselen hidrostatik basıncın kapiller duvarın bütünlüğüne olan doğrudan etkisi ve/veya kapiller duvardan artan protein trafiğinin toksik etkisi ile, hayatta kalan glomerüllerin de ilerleyici hasara neden olabilir.”
• “Zamanla, kalan nefronlar artan boşaltım yüküne maruz kalırlar, bu da glomerüler kan akışını ve hiperfiltrasyon hasarını artıran bir kısır döngü neden olur.”
• “Kontrolsüz böbrek hastalığının diğer patolojik etiyolojileri arasında proteinüri, hipertansiyon, hiperfosfatemi ve hiperlipidemi bulunur.”