| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | Kontraseptif yöntemlerin etkinliği ve yan etkileri |
| ad-en | Contraceptive efficacy and side effects |
| konu | Tablo 143.1 ve Şekil 143.1 — üç kademe, tipik ↔︎ ideal kullanım başarısızlık oranları |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-09-30 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 12 Ergen Sağlığı |
Kaynak: Nelson - Bölüm 12 Ergen Sağlığı, Bölüm 143, Şekil 143.1 ve Tablo 143.1.
💡 TUS ipucu — kademeler ve sınır değerlerKademe 1 (en etkili) — “Bir yılda 100 kadın başına 1’den az gebelik”:“İmplant · Vazektomi · Total Oklüzyon · RİA” → “İşlem sonrası çok az ya da hiçbir şey yapmaya, hatırlamaya gerek yok”Kademe 2 — “Bir yılda 100 kadın başına 4-7 gebelik”:“Enjektabl · Hap · Yama · Halka” → “Enjektabl: Tekrarlanan enjeksiyonları zamanında yaptırın · Haplar: Hergün bir hap alın · Yama, halka: Yerinde tutun, zamanında değiştirin”Kademe 3 (az etkili) — “Bir yılda 100 kadın başına 13’den az gebelik”:“Erkek kondomu · Fertilite farkındalık tabanlı yöntemler · Diyafram · Sünger · Geri çekme · Kadın kondomu · Spermisid” → “Her cinsel ilişkide doğru kullanım”
| Yöntem | Tipik kullanım | İdeal kullanım | Avantajları | Yan etkiler ve dezavantajları |
|---|---|---|---|---|
| İmplant (Nexplanon) | %0.1 | %0.1 | “Kullanım kolaylığı, uzun süreli kontrasepsiyon; hasta uyumu gerekmez; çıkarıldıktan sonra fertilitenin hızlı geri dönüşü” | “Düzensiz kanama; çıkarmada komplikasyon” |
| RİA — ParaGard T380A | %0.8 | %0.6 | “10 yıl boyunca etkilidir; nonhormonal” | “İlk 3-6 ayda düzensiz kanama; bunu izleyen ‣; ovarian kist” (RİA genel: “Nadir uterin perforasyon; yerleştirmede infeksiyon riski; anemi; düzensiz/ağır kanama ve ‣”) |
| RİA — Mirena | %0.1 | %0.1 | “Menstrual kanamada, dismenorede azalma” | aynı |
| RİA — Liletta | %0.1 | %0.1 | “Menstrual kanamada, dismenorede azalma” | aynı |
| RİA — Kyleena | %0.2 | %0.2 | “Daha dar ve küçük T-biçiminde” | “kullanımın 1. yılından sonra %13 amenore gelişimi” |
| RİA — Skyla | %0.4 | %0.3 | “Daha dar ve küçük T-biçiminde” | “kullanımın 1. yılından sonra sadece %6 amenore gelişimi” |
| Sterilizasyon — erkek | %0.5 | %0.5 | “Uzun süreli kontrasepsiyon; hasta uyumu gerekmez” | “Cerrahi sonrası pişmanlık; pahalı ve geri dönüş genellikle olası değil” |
| Sterilizasyon — kadın | %0.15 | %0.1 | aynı | “Cerrahi sonrası ağrı; genç kadınlarda pişmanlık; pahalı” |
| Enjektabl (Depo-Provera) | %4 | %0.2 | “Kullanım kolaylığı; sadece progesteron içeren hap ile benzer” | “Fertilitenin geri dönüşünde gecikme; irregüler kanama ve anemi; KMD azalma” |
| Kombine oral kontraseptifler | %7 | %0.3 | “PEH, dismenore, over ve endometrial kansere karşı koruyuculuk” | “Daha yaşlı sigara içicilerinde tromboembolizm, inme, ve miyokardial enfarktüs geçirme risk oranında artış; bulantı; başağrısı; emzirmede kontrendikasyon” |
| Sadece progesteron içeren oral kontraseptifler | %7 | %0.3 | “PEH, ‣ ve dismenoreden koruyucu; kardiyovasküler hastalığı olanlarda ve emzirenlerde güvenli kullanım” | “Düzensiz, beklenmeyen kanama; hergün aynı saatte kullanılması gerekliliği” |
| Transdermal (Evra) | %7 | %0.3 | “Haftada bir yerleştirme kullanım kolaylığı; KOK ile benzer faydalar” | “Dismenore ve memede rahatsızlık oral kontraseptiflere göre daha sık; uygulamada görülen yan etkiler; yerinden çıkma; oral kontraseptiflere göre daha yüksek östrojene maruziyet” |
| Vajinal (NuvaRing) | %7 | %0.3 | “Mükemmel siklus kontrolü; bırakıldığında fertilitenin hızlı dönüşü; ayda bir uygulama ile kullanım kolaylığı” | “Kullanımda rahatsızlık; ‣” |
| Spermisid ile diyafram | %17 | %16 | “Düşük maliyet; servikal kanser riskini azaltabilir” | “Yüksek başarısızlık oranı; servikal irritasyon; idrar yolları enfeksiyonu ve toksik şok sendromu riskinde artış; başlangıçta yerleşiminde sağlık personeli gerekliliği; edinmede zorluk; sadece reçete ile alınabilmesi” |
| Kadın kondomu | %21 | %5 | “Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruyucu; eksternal genitalyayı da içine alır; OTC (reçetesiz alınabilir)” | “Yüksek başarısızlık oranı; yerleşimde güçlük; az kabul edilirlik” |
| Erkek kondomu | %13 | %2 | “Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruyucu; OTC” | “Yüksek başarısızlık oranı; alerjik reaksiyonlar; az kabul edilirlik; yırtılma olasılığı” |
| Geri çekme | %4 | %4 | “İlaç ya da alet içermemesi” | “Yüksek başarısızlık oranı” |
| Sünger | %14-27 | %9-20 | “OTC (reçetesiz); düşük maliyet; yerleşime gerek yok; 24 saat koruma” | “Yüksek başarısızlık oranı; menstruasyon sırasında kontraendike; toksik şok sendromu riskinde artış” |
| Fertilite farkındalığı temelli yöntemler | %15 | — | — | — |
| — Standart günler metodu | %12 | %5 | — | — |
| — TwoDay yöntemi | %14 | %4 | — | — |
| — Ovulasyon yöntemi | %23 | %3 | — | — |
| — Semptotermal yöntem | %2 | %0.4 | — | — |
| Sadece spermisid | %21 | %16 | “OTC” | “Yüksek başarısızlık oranı; lokal irritasyon; her cinsel ilişkide tekrar uygulama gerekliliği; ‣ bulaşında risk artışı” |
| Yöntem yok | %85 | %85 | — | — |
💡 TUS ipucu — ergende dikkat çeken üç sayıGeri çekme: tipik ve ideal kullanımda aynı (%4) görünse de metin “%20 başarısızlık” ile ergenlerde özellikle ele alınmasını ister — “gençlerin %60’ı doğum kontrolünde geri çekme yöntemini kullanır”Erkek kondomu: tipik %13 ↔︎ ideal %2Yöntem yok:%85 — karşılaştırmanın referans noktası