| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | kavram |
| ad-tr | Kombine Antiretroviral Tedavi |
| ad-en | Combination antiretroviral therapy (cART) |
| gen | — |
| kalitim | — |
| insidans | — |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-14 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları |
Kombine antiretroviral tedavi (cART), HIV Enfeksiyonu ve AIDS enfeksiyonunu TEDAVİ ETMEZ; VİRUSU UZUN SÜRE BASTIRIP HASTALIĞIN GİDİŞİNİ KRONİK BİR SÜRECE DÖNÜŞTÜRÜR (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 302).
⚠️ Tedavi değil, baskılamaŞU ANDA MEVCUT OLAN TEDAVİLER VİRUSU YOK ETMEZ ve HASTAYI TEDAVİ ETMEZ; BUNUN YERİNE VİRUSU UZUN SÜRE BASTIRIRLAR ve HASTALIĞIN GİDİŞİNİ KRONİK BİR SÜRECE DÖNÜŞTÜRÜRLER.
| # | İlke |
|---|---|
| 1 | KESİNTİSİZ HIV REPLİKASYONU BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİN TAHRİP OLMASINA ve AIDS’E İLERLEMEYE NEDEN OLUR |
| 2 | VİRAL YÜKÜN BÜYÜKLÜĞÜ, HASTALIĞIN İLERLEME HIZINI ÖNGÖRÜR ve CD4 HÜCRE SAYISI, FIRSATÇI ENFEKSİYONLARA ve HIV ENFEKSİYONU KOMPLİKASYONLARININ RİSKİNİ YANSITIR |
| 3 | EN AZ İKİ FARKLI ETKİ MEKANİZMASINA SAHİP ve EN AZ ÜÇ İLAÇ İÇEREN cART, İLK TEDAVİ OLMALIDIR |
| 4 | HIV REPLİKASYONUNU SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEKİLDE BASKILAYABİLMEK İÇİN EN İYİ, DAHA ÖNCE KULLANILMAYIP HASTANIN DAHA ÖNCE TEDAVİ EDİLDİĞİ İLAÇLARA KARŞI ÇAPRAZ DİRENÇLİ OLMAYAN ART KOMBİNASYONLARININ EŞ ZAMANLI OLARAK BAŞLATILMASIYLA ELDE EDİLİR |
| 5 | İLACA İLİŞKİLİ ETKİLEŞİMLER ve TOKSİSİTELER MİNİMAL OLMALIDIR |
| 6 | BAŞARILI BİR SONUÇ İÇİN KARMAŞIK İLAÇ REJİMLERİNE UYMAK ÇOK ÖNEMLİDİR |
| Grup | Öneri |
|---|---|
| <12 ay | HIV’Lİ ÇOCUKTA ERKEN ANTİRETROVİRAL (CHER) ÇALIŞMASINDA, KLİNİK SEMPTOMLAR, VİRAL YÜK veya CD4 SAYIMINDAN BAĞIMSIZ OLARAK 12 AYIN ALTINDAKİ TÜM BEBEKLERİN TEDAVİ EDİLMESİNİ DESTEKLEYEN GÜÇLÜ VERİLER VARDIR |
| Evre 3 veya ağır immün baskılanma | EVRE 3 FIRSATÇI ENFEKSİYONU veya İMMÜNOLOJİK BASKILANMASI OLAN DAHA BÜYÜK ÇOCUKLAR İÇİN ACİL TEDAVİ ÖNERİLİR |
| Diğer tüm çocuklar | DİĞER TÜM ÇOCUKLAR İÇİN DE TEDAVİ ÖNERİLİR |
| Erteleme | SEYREK OLARAK, TEDAVİNİN ÇOCUĞA UYUM ETKİLEYEBİLECEK KLİNİK veya PSİKOSOSYAL FAKTÖRLERE DAYANARAK ERTELENMESİ GEREKEBİLİR |
| Sınıf | Mekanizma | Örnekler |
|---|---|---|
| NRTI (NÜKLEOZİD/NÜKLEOTİT TERS TRANSKRİPTAZ İNHİBİTÖRLERİ) | DNA’YA DAHİL EDİLDİĞİNDE, ZİNCİR SONLANDIRICILAR GİBİ DAVRANIR ve VİRAL DNA SENTEZİNİ ÖNLEYEREK NÜKLEOZİDLERİN DAHA FAZLA DAHİL EDİLMESİNİ ENGELLER | TİMİDİN, SİTOZİN analogları; STAVUDİN, ‣; DİDANOSİN, LAMİVUDİN |
| ‣ (NÜKLEOZİD OLMAYAN TERS TRANSKRİPTAZ İNHİBİTÖRLERİ) | TERS TRANSKRİPTAZA BAĞLANIRLAR ve ENZİM AKTİVİTESİNİ AZALTAN KONFORMASYONEL DEĞİŞİKLİĞE NEDEN OLURLAR | NEVİRAPİN, EFAVİRENZ, ETRAVİRİN, RİLPİVİRİN |
| Pİ (PROTEAZ İNHİBİTÖRLERİ) | VİRAL POLİPROTEİNLERİN, HÜCREDEN AYRILMADAN ÖNCE ENFEKSİYONU VİRYONLARI ÜRETEN TEKİL, OLGUN ve FONKSİYONEL TEMEL PROTEİNLERE KESİLDİĞİ BÖLGEYE BAĞLANIRLAR | — |
| FÜZYON İNHİBİTÖRÜ | VİRAL gp41’E BAĞLANIR, VİRUSUN CD4+ HÜCRESİ İLE FÜZYONUNU ve HÜCREYE GİRİŞİNİ ÖNLEYEN KONFORMASYONEL DEĞİŞİKLİKLERE NEDEN OLUR | ‣ (T-20) |
| ENTEGRAZ İNHİBİTÖRÜ | VİRAL DNA’NIN KONAK KROMOZOMAL DNA’YA ENTEGRASYONUNU ENGELLER | — |
| Grup | İçerik |
|---|---|
| TİMİDİN ANALOGLARI (stavudin, zidovudin) | AKTİFLEŞTİRİLMİŞ veya BÖLÜNMÜŞ HÜCRELERDE DAHA YÜKSEK DÜZEYLERDE BULUNUR |
| TİMİDİN OLMAYAN ANALOGLAR (didanosin, lamivudin) | DİNLENME HALİNDEKİ HÜCRELERDE DAHA FAZLA AKTİVİTEYE SAHİPTİR ki BU HÜCRELER HIV VİRYON POPULASYONUNUN <%1’İNİ OLUŞTURUR; ANCAK HIV İÇİN REZERVUAR GÖREVİ GÖREBİLİR |
| Sonuç | HER İKİ NÜFUSTA DA REPLİKASYONUN BASKILANMASININ, UZUN SÜRELİ VİRAL KONTROLÜN ÖNEMLİ BİR BİLEŞENİ OLDUĞU DÜŞÜNÜLMEKTEDİR |
OCAK 2019 İTİBARİYLE, 21 KOFORMÜLE KOMBİNE TABLET ve İKİ FARMAKOKİNETİK GÜÇLENDİRİCİ ÇOCUK ve ERGENLERDE KULLANIM İÇİN FDA TARAFINDAN ONAYLANMIŞTIR. BUNLARDAN 19’U BİR KISIM PEDİATRİK NÜFUS (0-12 YAŞ) İÇİN ONAYLANMIŞTIR; HEPSİNİN DEĞİL ANCAK BİRÇOĞUNUN SIVI, TOZ veya KÜÇÜK TABLET/KAPSÜL FORMU VARDIR.
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
💡 TUS ipucu — cART
- cART VİRUSU YOK ETMEZ; LATENT REZERVUAR NEDENİYLE TEDAVİ KÜRATİF DEĞİLDİR.
- KURAL: EN AZ İKİ FARKLI ETKİ MEKANİZMASINDAN EN AZ ÜÇ İLAÇ. Tek veya iki ilaç direnç doğurur.
- 12 AY ALTINDAKİ TÜM BEBEKLER, KLİNİK/VİRAL YÜK/CD4’TEN BAĞIMSIZ OLARAK TEDAVİ EDİLİR (CHER çalışması). En sınavlık öneridir.
- BEŞ SINIF: NRTI (zincir sonlandırıcı) · NNRTI (konformasyonel değişiklik) · Pİ (poliprotein kesimini engeller) · FÜZYON İNHİBİTÖRÜ (enfuvirtid, gp41) · ENTEGRAZ İNHİBİTÖRÜ.
- NRTI’LAR DNA YAPI TAŞLARINA BENZER; NNRTI’LAR BENZEMEZ — NNRTI’lar enzime doğrudan bağlanır.
- TİMİDİN ANALOGLARI (zidovudin, stavudin) BÖLÜNEN HÜCREDE, TİMİDİN DIŞI ANALOGLAR (lamivudin, didanosin) DİNLENEN HÜCREDE daha etkilidir — rezervuarı baskılamak için ikisi de gerekir.
- ENFUVİRTİD (T-20) gp41’E BAĞLANIR — tek füzyon inhibitörü olarak sorulur.
- VİRAL YÜK İLERLEME HIZINI, CD4 SAYISI FIRSATÇI ENFEKSİYON RİSKİNİ ÖNGÖRÜR. İki ayrı parametre, iki ayrı soru.
- İlaç yan etkileri: Pediatrik HIV Enfeksiyonunda Sistem Tutulumları; didanosin, stavudin, pentamidin → pankreatit; NNRTI → döküntü ve Stevens-Johnson; nevirapin, didanosin, Pİ, dapson → transaminaz yüksekliği.
- Rifampin ile Antiretroviral İlaçlar — Proteaz İnhibitörleri bazlı rejim etkileşir → TB/HIV koenfeksiyonu tedavisi zordur.