Kleidokraniyal Displazi

RUNX2 haployetersizliğine bağlı, klavikulaların hipoplazisi veya yokluğu (omuzlar orta hatta birleşebilir), açık kalan geniş ön fontanel ve sütürler, wormian kemikler ve fazla sayıda diş ile karakterize otozomal dominant iskelet displazisi. Başlangıçta dizostoz kabul edilmiş, ek iskelet tutulumu nedeniyle yeni nozolojide iskelet displazisi sayılmıştır (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).

Genetik

• Gen:RUNX2 (CBFA1) — transkripsiyon faktörü; küçük bir aileye aittir; hastalık gen ürününün haployetersizliğinden kaynaklanır (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
• Grup: transkripsiyon faktörlerini etkileyen iskelet displazileri — Kampomelik Displazi (SOX9), kleidokraniyal displazi (RUNX2), Tırnak-Patella Sendromu (LMX1B); bozukluklar dominant geçişlidir (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
• De novo: vaka oranı de novo mutasyonlara bağlı olarak yüksektir (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
• Tekrar genişlemesi: Nelson Tablo 97.2’de kategori 2 polinükleotid tekrar hastalıkları arasında — GCG, GCT, GCA (polialanin kodlayan) tekrarı; normal 17, anormal 27 (genişleme bir ailede gözlenmiş); ekzonda (Nelson - Bölüm 9 İnsan Genetiği) → Trinükleotid Tekrar Hastalıkları
• Prenatal tanı: ailevi vakalarda mutasyon tanımlanırsa mümkündür (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)

⚠️ Nelson’da OMIM numarası karışıklığı Nelson Bölüm 718 kleidokraniyal displaziye MIM 114290 (kampomelik displaziyle aynı numara), tırnak-patella sendromuna MIM 119600 (kleidokraniyal displazinin numarası) verir. Türkçe baskıda numaralar kaymış görünüyor; frontmatterdaki OMIM numaraları güncel kayıtlardır (genel bilgi) (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).

Klinik Bulgular

Kraniyofasiyal

• Belirgin alın (frontal bossing), ortasında çöküklük ile büyük alın, geniş aralıklı gözler (Şekil 718.2A) — bebeklerde tanınabilir
• Ön fontanel geniştir ve açık kalabilir (Şekil 718.2B)
• Kraniyal kemiklerde çoklu kemikleşme merkezleri (wormian kemikler)
• Tablo 97.2: açık kafatası sütürleri ve şişkin kalvaryum (Nelson - Bölüm 9 İnsan Genetiği)
• Bölüm 337: frontal çıkıntı, maksilla hipoplazisi (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi)

(Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)

• Geniş ön fontanelle ilişkili hastalıklar (Tablo 113.1): hipotiroidizm, Akondroplazi, Apert Sendromu, kleidokraniyal dizostozis, konjenital rubella, Hallermann-Streiff, Hidrosefali, hipofosfatazya, IUGR, Kenny, OI, Prematürite Sekelleri, piknodizostoz, Russell-Silver, trizomi 13, 18, 21, D vitamini eksikliği riketsi (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan)
• Normal ön fontanel 20 ± 10 mm; oksipital bölgede yumuşak alanlar düzensiz kalsifikasyon ve wormian kemik oluşumunu düşündürür → osteogenezis imperfekta, kleidokraniyal dizostoz, laküner kafatası, kretenizm, nadiren Down (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan)