Eşanlamlılar: Burun Kanaması
Kategori: Kulak Burun Boğaz · Tür: hastalık
Özet
En sık KBB acilidir; çocuklarda >%90 anterior (Kiesselbach pleksusu) kaynaklıdır ve en sık neden dijital travmadır. Tek taraflı kanama minör travma, Yabancı Cisim Aspirasyonu ve Yutulması (kötü kokulu akıntı, pil sonrası septum perforasyonu) veya tümörü; iki taraflı kanama travma ya da sistemik nedeni düşündürür. Posterior kanamada yutulan kan hematemez ve melenaya yol açabilir; solukluk anemiyi, diş eti kanaması, Ekimoz ve Peteşi kanama bozukluğunu, mukokütanöz telenjiektazi herediter hemorajik telenjiektaziyi, Lenfadenopati ve organomegali hematolojik maligniteyi, sarılık karaciğer hastalığını düşündürür. İki yaş altında Çocuk İstismarı ve sistemik hastalık araştırılmalıdır. Tanı anamnez, anterior rinoskopi (Kiesselbach pleksusunda kanama odağı, kabuklanma, ülserasyon, erozyon) ve nazofaringoskopiyle konur; gerektiğinde tam kan sayımı, PT, aPTT, INR, von Willebrand faktör, faktör 7 ve 8 bakılır. Tedavi baskı, vazokonstriktör, koter, tampon, embolizasyon veya cerrahidir. Ayırıcı tanıda Herediter Hemorajik Telenjiektazi, Juvenil Nazofaringeal Anjiyofibrom, Nazal Yabancı Cisim ve von Willebrand hastalığı yer alır.
Bölümlerdeki özetler
- En sık KBB acili; çocuklarda >%90 anterior (Kiesselbach pleksusu), en sık neden dijital travma. 2 yaş altında çocuk istismarı ve sistemik hastalık araştırılmalı. Tedavi baskı, vazokonstriktör, koter, tampon, embolizasyon veya cerrahi. (Kulak Burun Boğaz › Epistaksis; s.5017, s.5018, s.5019, s.5020)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Burun boşluğunda oluşan kanama; en sık karşılaşılan KBB acilidir (s.5017)
- Anterior epistaksis olguların >%90’ı, tipik olarak anterior septumdaki Kiesselbach pleksusundan (Little bölgesi: anterior etmoidal, sfenopalatin, greater palatin ve superior labial arter distal dalları) kaynaklanır; posterior epistaksis alt konka arkası ve orta konkanın horizontal parçasındaki Woodruff pleksusundan (sfenopalatin ve asendan faringeal arter dalları), sık değildir ve genellikle majör nazal travmaya sekonderdir; ayrıca etiyolojiye göre lokal/sistemik sınıflama yapılır (s.5017)
- Nazal kavite ve sinüsler internal ve eksternal karotid arterden beslenen zengin vasküler ağa ve sağ-sol arasında zengin anastomoza sahiptir (s.5017)
Epidemiyoloji
- Toplumun %60’ı yaşamında en az bir atak geçirir; sıklıkla <10 yaş çocuklarda ve >35 yaş erişkinlerde; <5 yaşta %30, 6-10 yaşta %56; 2 yaş altında çok nadirdir ve mutlaka travma (özellikle Çocuk İstismarı) veya sistemik hastalık (Trombositopeni vb.) araştırılmalı; erkeklerde daha sık (östrojenin vasküler koruyucu etkisi); sıcak/soğuk havada ve düşük nemde artar, hava kirliliği artırabilir (s.5017)
- Tıbbi müdahale gereken hasta oranı ~%10; olguların ~%10’unda neden bulunamaz (s.5017, s.5019)
Etiyoloji ve patogenez
- En yaygın nedenler: travma, mukozal kuruluk, yabancı cisim, alerjik rinit, enfeksiyöz rinit; nadir: kanama bozuklukları, sistemik hastalıklar, tümörler, travma sonrası internal karotid psödoanevrizması, karotid-kavernöz sinüs fistülü; çoğu anterior olgu idiyopatiktir; septal deviasyon türbülan akımı artırır (s.5017)
- Travma: çocuklarda en önemli neden dijital travma; maksillofasiyal travma (trafik, spor, ev kazası); Kafa Travması sonrası masif epistaksis internal karotid psödoanevrizmasını düşündürür; karotid-kavernöz fistül intrakraniyal hemoraji, körlük, kranyal sinir paralizisi, inme ile gelebilir; <2 yaşta Çocuk İstismarı araştırılmalı; cerrahiler (sinüs, septoplasti, konka, adenoidektomi), nazotrakeal entübasyon, nazogastrik tüp (s.5018)
- Tek taraflı epistaksis + kötü kokulu akıntı yabancı cisim düşündürür (çoğunlukla alt konka altında; boncuk, silgi, kağıt çubuk, çakıl, misket, fasulye, bezelye, kuruyemiş, sünger, tebeşir); buruna sokulan pil acil müdahale gerektirir çünkü kalıcı septal perforasyon yapar (s.5018)
- Mukozal irritasyon: alerjik rinit, viral/bakteriyel ÜSYE, uygunsuz nazal sprey kullanımı, irritan gazlar, S. aureus taşıyıcılığı, nazal tüberküloz (s.5018)