Eşanlamlılar: Neonatal Bakteriyel Menenjit, Neonatal Menenjit
Kategori: Neonatoloji · Tür: hastalık
Özet
İmmatür immün sisteme bağlı olarak yenidoğan döneminde sık görülen, belirtileri özgül olmayan bakteriyel MSS enfeksiyonudur. Erken başlangıçlıda (ilk 72 saat) GBS ve E. coli, geç başlangıçlıda KNS ve S. aureus başlıca etkenlerdir. Klinikte termoregülasyon bozukluğu (%62; termde ateş, prematürede Prematüre Hipotermisi), İştahsızlık (%48), irritabilite veya letarji (%52), kusma, apne ve Bradikardi (özellikle prematürede), solunum sıkıntısı, sarılık, hepatosplenomegali, bilinç değişikliği, konvülziyon (fokal %40), tiz ağlama, fokal nörolojik bulgular ve fontanel bombeliği (yaklaşık %25) görülür; ense sertliği yalnızca %15’tedir. Tanıda kan ve idrar kültürü, göğüs grafisi, tam kan sayımı ve lomber ponksiyon yapılır; BOS kültürü altın standarttır. Yenidoğan BOS değerleri yaşa özgüdür (0-4 hafta: 0-19 hücre/mm3, glukoz 30-60 mg/dL, protein 60-100 mg/dL); menenjitte pleositoz (>20-30 hücre/mm3), protein yüksekliği (pretermde >150, termde >100 mg/dL) ve glukoz düşüklüğü (pretermde <20, termde <30 mg/dL veya eş zamanlı kan şekerinin %60’ından az) görülür. Ayırıcı tanıda Germinal Matriks Kanaması ve İntraventriküler Kanama, metabolik bozukluk, viral enfeksiyon, hiponatremi, Kafa Travması, toksin maruziyeti, genetik hastalık ve beyin tümörü yer alır. Mortalite %10-15’tir, yaşayanların yaklaşık yarısında kronik nörolojik sekel gelişir; tedavi hemen ampisilin ve aminoglikozid veya sefotaksim ile yapılır.
Bölümlerdeki özetler
- İmmatür immün sisteme bağlı olarak yenidoğan döneminde sık görülen, belirtileri özgül olmayan bakteriyel MSS enfeksiyonudur. Erken başlangıçlıda (ilk 72 saat) GBS ve E. coli, geç başlangıçlıda KNS ve S. aureus başlıca etkenlerdir. Mortalite %10-15, yaşayanların yaklaşık yarısında kronik nörolojik sekel gelişir. Tanıda BOS kültürü altın standarttır; ampisilin ve aminoglikozid veya sefotaksim ile hemen tedavi edilir. (Yenidoğan › Yenidoğan Menenjiti; s.1113, s.1114, s.1115, s.1116)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Epidemiyoloji
- Dünyada 5 yaş altı ölümlerin %45’i ilk ayda; enfeksiyonlar yenidoğan ölümlerinin önde gelen nedenlerinden (s.1113).
- Gelişmekte olan ülkelerde insidans 1000 canlı doğumda 0.8-6.1, mortalite %40-58; gelişmiş ülkelerde kültürle kanıtlı Menenjit 1000 canlı doğumda ~0.3, mortalite %10-15 (s.1113).
- Bakteriyel Menenjit yenidoğanda diğer dönemlerden sık; preterm ve kronik hastanede yatanlarda daha yüksek (s.1113).
- YYBÜ’de sepsis değerlendirilen bebeklerin yalnızca %30-50’sine LP yapılır, %75’i geniş spektrumlu antibiyotikten sonra; kültür sonuçları etkilenebilir (s.1113).
- Yaşayanların ~%50’sinde nöbet, bilişsel yetersizlik, motor sorun, işitme ve görme bozukluğu gibi kronik sekel; morbidite değişmemiştir (s.1113).
Etiyoloji ve patogenez
- İmmatür immün sistem yatkınlık yapar; etken yaş, gebelik haftası ve bulunduğu yere göre değişir; dağılım yenidoğan sepsisine benzer (s.1113).
- Erken başlangıç: ilk 72 saat; geç başlangıç ağırlıklı prematürede, farklı patojenler (s.1113).
- Intrapartum antibiyotiklerle erken Menenjit azalmış; GBS hala en yaygın neden, tüm erken enfeksiyonların >%40’ı; E. coli ÇDDA (<1500 g) bebeklerde erken sepsis ve menenjitin en yaygın nedeni; Listeria da erken etken (s.1113).
- Geç menenjitte insidans gebelik yaşı ve doğum ağırlığıyla ilişkili; en yaygın KNS ve S. aureus, sonra E. coli ve Klebsiella; tedavi YYBÜ’deki Pseudomonas aeruginosa ve MRSA’yı kapsamalı (s.1113).
- Viral: HSV ve enterovirüs (s.1113).