Eşanlamlılar: GMK-İVK, İntraventriküler Kanama, İVK, Posthemorajik Hidrosefali

Kategori: Neonatoloji · Tür: hastalık

Özet

Germinal matriks-intraventriküler kanama, prematürelerde immatür, kırılgan ve hipoksiye duyarlı germinal matriksten kaynaklanan, serebral kan akımı dalgalanmalarıyla ilişkili bir beyin hasarı nedenidir; 32 hafta altı veya 1500 g altı bebeklerde sıktır. Prematürelerde hidrosefalinin %40-50’sinden, çocukluk çağı hidrosefalisinin %10-15’inden sorumludur. Olguların %25-50’si sessizdir. Kademeli seyirde bilinç değişikliği, Nöromüsküler Hipotoni ve göz hareketlerinde değişiklik; yıkıcı seyirde stupor, koma, deserebre postür, tonik konvülziyon, fontanel bombeliği, hipotansiyon, hematokrit düşüklüğü, metabolik asidoz, Uygunsuz ADH Sendromu, apne ve Bradikardi görülür. Tanı kraniyal ultrasonografi iledir ve 30-32 haftadan küçük prematürlerde rutin tarama önerilir. Evre I lateral ventrikülün %10’undan azını, evre II %10-50’sini, evre III %50’den fazlasını ve akut dilatasyonu kapsar; evre IV parankimal kanamadır (periventriküler hemorajik infarkt). Kanamadan sonra 4 hafta içinde ventrikülomegali gelişebilir ve izlem gerekir. Spesifik tedavi yoktur, destekleyici bakım uygulanır; evre III-IV’te sıklıkla şant gerekir.

Bölümlerdeki özetler

• Prematürelerde kırılgan germinal matriksten kaynaklanan, serebral kan akımı dalgalanmalarıyla ilişkili beyin hasarı nedenidir; 32 hafta altı veya <1500 g bebeklerde sık. Vakaların %25-50’si sessizdir, kraniyal ultrasonografiyle tanınır; spesifik tedavisi yoktur, destekleyici bakım uygulanır. (Yenidoğan › Preterm Bebekler Ve Sorunları; s.1060, s.1061, s.1062)
• Prematürede parsiyel asfiksi sonucu; gestasyonel yaş küçüldükçe artar; 35 haftadan büyükte nadir; evre I-IV; transfontanel US ilk tercih. (Radyoloji › Pedıatrık Nöroradyolojı Ve Baş-boyun Radyolojısı; s.4674, s.4675)
• Düşük doğum ağırlıklı prematürelerde immatür ve hipoksiye duyarlı germinal matriksten kaynaklanan kanama; prematürelerde hidrosefalinin %40-50’si, çocukluk çağı hidrosefalisinin %10-15’i. 4 evreli sınıflama; evre III-IV’te sıklıkla şant gerekir. (Beyin Cerrahisi › Hıdrosefalı; s.4852, s.4853, s.4857)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Prematürelerde beyin hasarının önemli nedeni; evreleme kraniyal USG ile lateral ventrikül kan miktarı, beyaz cevher hasarı ve ventriküler genişlemeye göre: Evre I germinal matriks kanaması veya GMK-İVK lateral ventrikül alanının <%10’u; Evre II %10-<%50; Evre III >%50 ve akut ventriküler dilatasyon; PVHI (eski Evre IV) parankimal kanama; Evre I-II hafif, Evre III ve PVHI ağır GMK-İVK’ye karşılık gelir (s.1060)
• Evre I: kanama germinal matrikste sınırlı (kaudotalamik oluk); Evre II: ventrikül içine kanama, ventrikül genişlemesi yok; Evre III: intraventriküler kanama + ventrikül dilatasyonu; Evre IV: periventriküler parankimal hemorajik enfarkt (s.4674).
• Shooman 4 evre: I hafif kanama, IVK yok; II orta subependimal kanama, lateral ventrikülde minimal (%10-40) kanama, ventrikül genişlemesi yok/çok az; III ciddi subependimal kanama, lateral ventrikülde >%50 kanama, belirgin genişleme; IV IVK’ya bağlı intraparankimal venöz hemoraji ile periventriküler hemorajik infarkt; evre III-IV’te çoğu kez şant gerekir (s.4852–4853).
• Sınıflama kanamanın GM içinde sınırlı olup olmamasına, beyaz madde tutulumuna ve ventrikül dilatasyonuna göre yapılır (s.4852).

Epidemiyoloji

• Aşırı preterm bebeklerin yaklaşık %15-20’sinde görülür; gestasyonel yaş ne kadar küçük ve doğum ağırlığı ne kadar düşükse olasılık o kadar fazladır, en sık <32 hafta veya DA <1500 g; 35. haftadan büyük prematürelerde oldukça nadirdir (s.1060, s.4674)
• ÇDDA’da III-IV derece İVK sıklığı %7-9 (s.1054)
• Düşük doğum ağırlıklı prematürlerde spontan intraserebral kanamaların %90’ı immatür, hipoksiye duyarlı germinal matriksten kaynaklanır; çocukluk çağı hidrosefalilerinin %10-15’ini, prematürlerdeki hidrosefalilerin %40-50’sini oluşturur (s.4852).
• Çok düşük ağırlıklı prematürlerin yaşatılması nedeniyle oranı artmaktadır; sıklıkla doğumdan 72 saat sonra kanama görülür ve ~%50’si hemen klinik vermeyebilir (s.4857).