Eşanlamlılar: VİP

Kategori: Neonatoloji / Enfeksiyon / Solunum · Tür: hastalık

Özet

Mekanik ventilasyona başlandıktan en az 48 saat sonra gelişen, hastane kökenli pnömoninin alt grubu sayılan ve mortalitesi yüksek bir pnömonidir. Etkenler MSSA/MRSA, gram negatif basiller, P. aeruginosa, A. baumannii ve Candida’dır; polimikrobiyal olabilir. Klinikte yeni başlayan veya kötüleşen öksürük, nefes darlığı, pürülan trakeal sekresyon, takipne, hipoksemi, oksijen veya ventilatör desteği ihtiyacında artış, apne, inleme, çekilme, ral/ronküs, Bradikardi veya taşikardi, ateş ya da Prematüre Hipotermisi ve Lökositoz veya lökopeni görülür; grafide yeni ya da ilerleyici infiltrat, konsolidasyon, kavitasyon veya pnömatosel saptanır. Özgün tanı kriteri yoktur; CDC algoritması 48 saatten uzun ventilatör, en az iki grafide yeni infiltrat, gaz değişiminde bozulma ve en az üç klinik bulguyu arar. Yüksek olası VİP’te kantitatif kültür eşikleri (endotrakeal aspirat ≥10^5, BAL ≥10^4, fırça ≥10^3 cfu/mL) aşılır. Tedavide S. aureus ve pseudomonası kapsayan ampirik tedavi (piperasilin-tazobaktam önerilir) başlanıp kültüre göre daraltılır; süre en az 7 gündür.

Bölümlerdeki özetler

• Mekanik ventilasyonun 48. saatinden sonra gelişen pnömoni; etken sıklıkla gram negatif basiller, S. aureus ve Candida. Özgün tanı kriteri yoktur; ampirik piperasilin-tazobaktam önerilir. (Yenidoğan › Yenidoğanda Solunum Sorunları Yenidoğanın Geçici Takipnesi; s.1145, s.1146)
• Mekanik ventilasyona başlandıktan en az 48 saat sonra gelişen, HKP’nin alt grubu sayılan, mortalitesi yüksek pnömoni. Etkenler MSSA/MRSA, gram negatif basiller, P. aeruginosa, A. baumannii; polimikrobiyal olabilir. Tedavide S. aureus ve pseudomonası kapsayan ampirik tedavi, sonra kültüre göre daraltma yapılır; süre en az 7 gündür. (Göğüs Hastalıkları › Hastane Kökenli Pnömoniler; s.2958, s.2960, s.2961)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Yenidoğana özgü tanı kriteri yok, diğer akciğer patolojilerinden ayrımı güç; MV’de akciğer fonksiyonu bozulması veya grafide Pnömoni düşündüren bulgusu olan her bebekte düşünülmeli (s.1145)
• VİP: entübe hastada mekanik ventilasyona başlandıktan en az 48 saat sonra gelişen Pnömoni; HKP’nin alt grubu sayılır; hastanede kalış süresini uzatır, mortalitesi yüksektir; ventilatörde kalma uzadıkça risk arttığından destek en kısa sürede sonlandırılmalıdır; MV’deki yenidoğanlarda ventilasyonun 48. saatinden sonra ortaya çıkan pnömoni (s.2958, s.1145)

Etiyoloji ve patogenez

• Trakea/orofarenks kolonizasyonunun aspirasyonu, kontamine gastrik içerik, kontamine ventilatör devreleri, aspirasyon sondaları, nemlendirici, nebülizatör ve sağlık personeli elleri (s.1145)
• Etkenler: gram negatif basiller (E. coli, P. aeruginosa, Enterobacter, Acinetobacter), S. aureus, Candida, polimikrobiyal; En sık etkenler: gram pozitif koklar (MSSA, MRSA, S. pneumoniae); aerobik gram negatif basiller (H. influenzae, E. coli, K. pneumoniae, Proteus, Enterobacter, Serratia); non-fermentatif gram negatifler (P. aeruginosa, A. baumannii); polimikrobiyal sık; aspirasyonda anaeroblar; uzamış entübasyon, YBÜ kalışı ve geniş spektrumlu antibiyotik öyküsünde Candida kolonizasyonu (s.1145, s.2960)
• Konağın ek hastalığı, invazif işlemler ve kullanılan tedaviler en önemli risk faktörleridir; Tablo 4: konak - kronik akciğer hastalığı, koma, gastrik kolonizasyon, immünsüpresyon, Malnütrisyon, organ yetmezliği, nöromüsküler hastalık, orofaringeal kolonizasyon, septisemi, Yanık; invazif işlemler - uzun süreli veya acil entübasyon, bronkoskopi, NG sonda, enteral beslenme, gastrik aspirasyon, yüksek antibiyotik direnci, uzun hospitalizasyon, çoklu vasküler girişim, trakeostomi, torasik/üst GİS operasyonları; ilaçlar - son 90 günde antibiyotik, aşırı sedasyon, antiasit, H2 bloker, PPI, immünsüpresif, nöromüsküler bloker (s.2958, 2960).
• ÇİD patojen risk faktörleri (Tablo 5): ÇİD-VİP - son 90 günde IV antibiyotik, VİP sırasında septik şok, VİP öncesi ARDS, VİP öncesi ≥5 gün hastanede yatış, VİP öncesi diyaliz; ÇİD-HKP, MRSA-VİP/HKP ve ÇİD-Pseudomonas VİP/HKP - son 90 günde antibiyotik kullanımı (s.2960).

Klinik bulgular ve seyir

• Önceden kronik akciğer hastalığı/pnömonisi olan, solunum yetmezliği nedeniyle ventilasyondaki hastada tanı zordur; solunum desteği ihtiyacında artış, yeni pürülan balgam, Hipertermi veya hipotermi, lökosit >12000 veya <4000/mm3, tedavi altında kötüleşme (yeni/kötüleşen öksürük, dispne, takipne, ral veya bronşiyal solunum sesi, sekresyonda artış/değişiklik) veya radyolojik yeni, progresif ya da persistan infiltrasyonda VİP düşünülür (s.2960).

Tanı