Kategori: Çocuk Acil · Tür: hastalık
Özet
Hipotalamik ayar noktası normal kalırken yüksek çevre ısısı veya antikolinerjik ilaç zehirlenmesi gibi nedenlerle vücut ısısının artmasıdır; >41°C hızla mortaliteye yol açabilir. Cilt kuru ve sıcaktır; santral sinir sistemi etkilenmesiyle letarji, deliryum ve konvülziyon görülür. Tedavisi ateşten farklıdır; ayırıcı tanıda ateş yer alır.
Bölümlerdeki özetler
- Hipotalamik ayar noktası normal kalırken yüksek çevre ısısı veya antikolinerjik ilaç zehirlenmesi gibi nedenlerle vücut ısısının artması; >41°C hızla mortaliteye yol açabilir, tedavisi ateşten farklıdır. (Çocuk Acil › Ateşli Çocuğa Yaklaşım; s.788)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Hipertermide (yüksek çevre ısısı, antikolinerjik ilaç zehirlenmesi) hipotalamik ayar noktası normal kalır; ateşte ise ayar noktası yükselir; tedavi yaklaşımları farklıdır (s.788)
- Klinik: kuru-sıcak cilt, letarji, deliryum, nöbet gibi SSS etkilenmesi; özellikle >41°C hızla mortaliteye yol açabilir (s.788)
Diğer
- Ateş tanımı: rektal ölçüm >38°C; normal vücut ısısı gün içinde 0,5°C oynar; ateş çocuk acil başvurularının yaklaşık %15’i (s.788)
- Ölçüm: rektal kor ısıya en yakın (kılıflı elektronik termometre; civalı kullanılmaz; Trombositopeni, NEK, kanama bozukluğu, nötropenide kontrendike); oral rektalden ~0,6°C düşük, koopere hasta gerekir, sıcak-soğuk içecek ve takipneden etkilenir; infrared timpanik alternatif (buşon olmamalı); temporal arter ölçümü tartışmalı; <3 ay infrared (timpanik/temporal) önerilmez; aksiller kolay, NICE <4 hafta elektronik aksiller, 4 hafta-5 yaş elektronik aksiller veya infrared timpanik önerir; rektal dışı yöntemlerde de >38°C ateş kabul edilir (s.788)
- Evde ateş olup acilde saptanmayanda: ölçüm güvenilirse veya son 4 saatte antipiretik verilmişse İBE riski acilde ateşi olanlarla aynı; sıkı sarılan bebeklerde rektal ısı fark yok, cilt sıcaklığı ortalama 1°C yüksek (s.788)
- Ateş altta yatan hastalığın seyrini değiştirmez, SSS hasarı yapmaz; derecesi ve antipiretik yanıtı bakteriyel-viral ayrımında yol göstermez; çoğu zaman kendi kendini sınırlar; kontrolü insensibl sıvı kaybını azaltır, analjezik etkiyle genel durumu düzeltir (s.788)
- Ateş kontrolü gerektirenler: huzursuzluk, >=40°C, sıvı-elektrolit bozukluğu, şok, Kafa Travması, kardiyak arrest sonrası, nörolojik/metabolik hastalık, Yanık, ameliyat sonrası gibi metabolik ihtiyacın arttığı durumlar; ibuprofen (%68) veya asetaminofen (%74) kullanılır, ibuprofen daha başarılı ve uzun etkili; AAP ikisinin dönüşümlü kullanımını (doz hatası, yüksek doz, ateş korkusu) önermez; dış soğutma etkisi kısa; soğutucu battaniye/yatak yalnız kardiyak arrest sonrası veya akut kafa travması gibi sıkı ateş kontrolü gereken durumlarda (s.788)
Semptomlar (3)