Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	Uluslararası aşı uygulamaları
ad-en	International immunization practices
tus-onceligi	orta
guncelleme	2026-10-10
kaynaklar	Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 197.1

Uluslararası Aşı Uygulamaları

“Aşılar dünya genelinde bulaşıcı hastalıkları önlemek için kullanılır. Bununla birlikte, KULLANILAN AŞI TİPLERİ, ENDİKASYONLAR VE KONTRENDİKASYONLAR VE AŞILAMA PROGRAMLARI BÜYÜK ÖLÇÜDE DEĞİŞMEKTEDİR.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 197.1 — Jean-Marie Okwo-Bele, Tracey S. Goodman ve John David Clemens)

DSÖ Bağışıklama Programı

Aşı	Zamanlama
BCG	TÜM ÇOCUKLARA DOĞUMDA BASİL CALMETTE-GUÉRİN (BCG) AŞISI İLE ‣ AŞISI YAPILMALIDIR
OPV doğum dozu	AYNI ZAMANDA BİRÇOK ÇOCUK, BİR DOZ CANLI ORAL ‣ AŞISI (OPV) ALMAKTADIR
DTP ve OPV	AŞI ZİYARETLERİ, DTP AŞISI VE OPV’NİN UYGULANDIĞI YAŞAMIN 6, 10 VE 14. HAFTALARINDA PLANLANMAKTADIR
IPV	DSÖ KULLANAN TÜM ÜLKELER İÇİN 14 YAŞ VEYA SONRASINDA, EN AZ BİR DOZ ENJEKTE EDİLEBİLEN İNAKTİF ÇOCUK FELCİ AŞISI (IPV) ÖNERİLMEKTEDİR
Kızamık	İKİ DOZ KIZAMIK AŞISI ÖNERİLMEKTEDİR, İLK DOZ 9-12 AYLIKKEN VE 2. DOZ 15-18 AYLIKKEN
Hepatit B	HEMEN HEMEN TÜM GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER HEPATİT B AŞISI UYGULAMAKTADIR

Hepatit B’de iki program seçeneği

Seçenek	İçerik
Kombinasyon	GENELLİKLE KOMBİNASYON AŞILARINDA, 6, 10 VE 14 HAFTALIKKEN DTP İÇEREN AŞI DOZLARIYLA AYNI ANDA YAPILMAKTADIR
Doğum dozu	PERİNATAL GEÇİŞİ ÖNLEMEK İÇİN, DOĞUMDAN SONRA MÜMKÜN OLAN EN KISA SÜREDE (<24 SAAT) HepB’NİN BİR DOĞUM DOZU UYGULANMALI VE ARDINDAN SONRAKİ İKİNCİ VEYA ÜÇÜNCÜ DOZLAR UYGULANMALIDIR

Endemik bölgeye özgü aşılar

Aşı	Hedef
‣ ve ‣	ENDEMİK BÖLGELERDE YAŞAYAN DOKUZ AYLIK İNFANTLAR İÇİN ÖNERİLİR
Hib	DTP İÇEREN BİR KOMBİNASYON AŞISI İÇİNDE, ‣ TİP b (Hib) AŞILARINA TEK BİR ÜLKE DIŞINDAKİ TÜM ÜLKELERİ DAHİL ETMEK İÇİN DÜNYA ÇAPINDA ÜSTÜN ÇABA GÖSTERİLMİŞTİR

GAVI ve kapsamın genişlemesi

💡 Rotavirus Enfeksiyonu ve pnömokok aşılarının yayılması“Son birkaç yılda, GAVI, AŞI İTTİFAKI desteğiyle rotavirus ve konjuge pnömokok aşılarının gelişmekte olan ülke aşılama programlarına dahil edilmesini kolaylaştırmıştır. Bu ek aşılarla kapsamın arttırılması, PNÖMONİ, MENENJİT VE İSHALLİ HASTALIKLARININ NEDEN OLDUĞU KÜRESEL ÇOCUKLUK MORBİDİTE VE MORTALİTESİNİ ÖNEMLİ ÖLÇÜDE AZALTACAKTIR.”

Polio eradikasyonu

Yıl	Olay
1988	DÜNYA SAĞLIK ASAMBLESİ 2000 YILININ SONUNA KADAR ÇOCUK FELCİNİ DÜNYADAN ERADİKE ETMEYİ HEDEFİNİ ONAYLADI
2016	BU HEDEFE HENÜZ ULAŞILAMAMASINA RAĞMEN, ENDEMİK ÇOCUK FELCİ YAYILIMI 2016 YILI SONUNA KADAR DÜNYA ÇAPINDA ÜÇ ÜLKEDE (AFGANİSTAN, NİJERYA VE PAKİSTAN) KONTROL ALTINA ALINDI

Konu	İçerik
Temel strateji	OPV’NİN HEM DÜŞÜK AŞILAMA ALANLARINDAKİ RUTİN AŞILAMA HEM DE KİTLE KAMPANYALARI İÇİN KULLANILMASI VE ÖNCEKİ AŞILAMA DURUMUNDAN BAĞIMSIZ BEŞ YAŞINDAN KÜÇÜK TÜM ÇOCUKLARIN BAĞIŞIKLANMASINI HEDEFLEMEKTİR
İkinci amaç	VAHŞİ POLİOVİRUS YAYILIMININ DURDURULMASI SAĞLANDIKTAN SONRAKİ AMAÇ NADİR VAKALARDA OLSA DA FELCE NEDEN OLABİLECEK VE MUTASYONA UĞRAYARAK VAHŞİ VİRUSLARIN FENOTİPİK ÖZELLİKLERİNİ ÜSTLENEBİLEN OPV KULLANIMININ DURDURULMASIDIR

Kızamık eliminasyonu

Latin Amerika modeli

Konu	İçerik
Başlangıç	LATİN AMERİKA ÜLKELERİ 2002’DEN BU YANA YEREL KIZAMIK YAYILIMI ELİMİNASYONUNU SÜRDÜRMEKTEDİR
Strateji	DOKUZ AYLIKTAN BİR DOZ VURULMUŞ BEBEKLERİN YÜKSEK RUTİN BAĞIŞIKLAMA KAPSAMINA ERİŞMESİ İÇİN UYGULANAN STRATEJİ, GENELLİKLE HER 3-5 YILDA BİR, ÖNCEKİ AŞILAMA DURUMUNDAN BAĞIMSIZ OLARAK, 9 AY-15 YAŞ ARASINDAKİ TÜM KİŞİLERİ HEDEFLEYEN TEK SEFERLİK BİR KİTLE KAMPANYASI VE SONRA DOĞAN ÇOCUKLARIN TAKİP KAMPANYALARIDIR
Sonuç	LATİN AMERİKA ÜLKELERİ, HEM RUTİN BAĞIŞIKLAMA HEM DE KİTLE KAMPANYALARINDAN OLUŞAN STRATEJİLERLE BÖLGESEL ‣ VE KONJENİTAL KIZAMIKÇIK SENDROMUNU ORTADAN KALDIRMAYI BAŞARMIŞTIR

Küresel mortalite

Veri	Değer
Azalma	KÜRESEL KIZAMIK MORTALİTESİ SON YILLARDA DÜNYA GENELİNDE %79 ORANINDA AZALMIŞTIR
Ölüm sayısı	TAHMİNİ ÖLÜMLER 651.600 İKEN 2015’TE 134.200’E GERİLEMİŞTİR
Kalan yük	KIZAMIK, GELİŞMEKTE OLAN BİRÇOK ÜLKEDE, ÖZELLİKLE AFRİKA VE ASYA’NIN BAZI BÖLGELERİNDE HALA YAYGINDIR