| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Haemophilus influenzae Enfeksiyonları |
| ad-en | Haemophilus influenzae infections |
| gen | Faktör X (hematin) ve faktör V (fosfopiridin nükleotid) gerektiren gram-negatif pleomorfik kokobasil; altı kapsül serotipi (a-f) |
| kalitim | — |
| insidans | Aşı öncesi ABD: 5 yaş altı yılda 64-129/100.000; aşı sonrası 0,08-1,02/100.000 |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-11 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 221, Tablo 221.1 |
💡 Aşının dönüştürdüğü hastalık“Haemophilus influenzae tip b’ye (Hib) karşı etkin aşılar sayesinde, uygulanmakta olduğu AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ VE DİĞER ÇOĞU ÜLKEDE, BU ORGANİZMANIN YOL AÇTIĞI ENFEKSİYONLARIN İNSİDANSINDA CİDDİ BİR DÜŞÜŞ SAĞLANMIŞTIR.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 221 — Robert S. Daum)
“Buna rağmen HIB ENFEKSİYONUNUN MORTALİTE VE MORBİDİTESİ, ÖZELLİKLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER OLMAK ÜZERE TÜM DÜNYADA HÂLÂ SORUN TEŞKİL ETMEKTEDİR.”
“Nadiren TİP B DIŞI ORGANİZMALARIN YOL AÇTIĞI İNVAZİV ENFEKSİYONLAR MEYDANA GELMEKTEDİR. Bu türün TİPLENDİRİLEMEYEN ÜYELERİ OTİTİS MEDİA, SİNÜZİT VE KRONİK Bronşit ÖNEMLİ ETKENLERİNDENDİR.”
| Özellik | Nelson verisi |
|---|---|
| Büyüme gereksinimi | FAKTÖR X (HEMATİN) ve FAKTÖR V (FOSFOPİRİDİN NÜKLEOTİD) |
| Morfoloji | HASSAS, GRAM-NEGATİF, PLEOMORFİK KOKOBASİL |
| Kapsül | Bazı suşlar POLİSAKKARİT BİR KAPSÜLLE ÇEVRİLİDİR ve bu sayede ANTİJENİNE VE BİYOKİMYASAL OLAN a, b, c, d, e ve f şeklinde ALTI FARKLI SEROTİPE sahiptir |
⚠️ Aşı öncesi tablo — “beş yaş altı %90”“1988’DE ETKİN TİP B KONJUGAT AŞISI GELİŞTİRİLMEDEN ÖNCE, H. influenzae tip b çocuklarda CİDDİ HASTALIĞIN ÖNEMLİ BİR NEDENİYDİ. Vakalarda ÇARPICI BİR YAŞ DAĞILIMI söz konusuydu, ÇOĞU İKİ YAŞ ALTI OLMAK ÜZERE BEŞ YAŞ ALTI ÇOCUKLAR VAKALARIN %90’INI OLUŞTURMAKTAYDI.”
| Dönem | İnsidans (5 yaş altı) |
|---|---|
| Aşı öncesi, invaziv tip b | YILDA 64-129 VAKA/100.000 |
| Aşı sonrası, invaziv tip b | YILDA 0,08-1,02 VAKA/100.000 |
| Tiplendirilemeyen suşlara bağlı invaziv hastalık | BEŞ YAŞ ALTINDA 1,88 VAKA/100.000 |
💡 Değişen hastalık yükü“Diğer kapsüllü serotiplerin neden olduğu invaziv hastalıklar DAHA AZ SIKLIKLA OLMAKLA BİRLİKTE HÂLÂ GÖRÜLMEKTEDİR.”
“KAPSÜLSÜZ (TİPLENDİRİLEMEYEN) H. INFLUENZAE SUŞLARININ DA ÖZELLİKLE YENİDOĞANLARDA, İMMÜN YETMEZLİKLİ ÇOCUKLARDA VE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE YAŞAYAN ÇOCUKLARDA İNVAZİV HASTALIĞA YOL AÇABİLDİĞİ GÖRÜLMÜŞTÜR. Tiplendirilemeyen suşlar OTİTİS MEDİA, SİNÜZİT VE KRONİK BRONŞİTİN SIK GÖRÜLEN NEDENLERİNDENDİR.”
⚠️ Tek doğal konak insan — ve taşıyıcılık aşıyla düştü“H. influenzae’nın bilinen tek doğal konağı İNSANLARDIR, sağlıklı çocukların %60-90’INDA SOLUNUM YOLUNUN FLORASINDA BULUNUR. ÇOĞU SUŞ TİPLENDİRİLEMEYEN GRUBA GİRMEKTEDİR.”
“Etkin konjuge aşı kullanılmadan önce H. influenzae tip b sağlıklı OKUL ÖNCESİ VE OKUL ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN %2-5’İNİN FARENKSİNDEN İZOLE EDİLEBİLMEKTEYDİ ve bu oran YENİDOĞAN VE ERİŞKİNLERDE DAHA DÜŞÜKTÜ. Semptomsuz kolonizasyon BAĞIŞIKLANMIŞ POPÜLASYONDA ÇOK DAHA AZ GÖRÜLMEKTEDİR.”
⚠️ Aşı kapsamına rağmen mikroorganizma dolaşıyor“Mevcut aşının kapsama seviyesine rağmen TİP B MİKROORGANİZMASININ DOLAŞIMI, TİP B HASTALIĞININ ORTADAN KALDIRILMASINI GÜÇLEŞTİRMEKTEDİR.”
“ABD’de görülen birkaç tip b ilişkili invaziv hastalık vakası HEM AŞILANMIŞ HEM DE AŞILANMAMIŞ ÇOCUKLARDA KARŞILAŞILMAKTADIR. Vakaların yaklaşık %50’Sİ PRİMER AŞI SERİSİNİ HENÜZ TAMAMLAMAMIŞ OLAN KÜÇÜK ÇOCUKLARDA görülmektedir.”
“Yaşı aşı serisini tamamlamaya kadar büyük olan hastaların çoğu ise YANLIŞ BAĞIŞLAMA ALMAMIŞ OLAN GRUPTADIR. Buna bağlı olarak, H. influenzae aşı eksikliği yaşandığı, MINNESOTA’DA BEŞ ÇOCUKTA İNVAZİV HASTALIK GELİŞİMİ VE BUNLARIN HEPSİNDE AŞILAMANIN EKSİK OLDUĞU görülmüştür.”
“Gelişmekte olan ülkelerde AŞI TEMİNİ ÖNEMLİ BİR SORUN OLDUĞUNDAN ULAŞILABİLİR KONJUGE AŞILARIN UYGULANMASI GÖSTERİLEN ÇABALAR DEVAM ETMELİDİR.”
ℹ️ Aşı öncesi yüksek riskli topluluklar“Aşı öncesi dönemde, ALASKA YERLİLERİ, AMERİKA YERLİLERİ (APAÇİ, NAVAJO), AFRİKA-AMERİKALILAR gibi belli grup ve bölgelerde invaziv Hib sıklığı yüksektir.”
| Risk etmeni | Açıklama |
|---|---|
| Kronik hastalıklar | ORAK HÜCRELİ ANEMİ, ASPLENİ, KONJENİTAL VE KAZANILMIŞ İMMÜN YETMEZLİKLER, MALİGNANSİLER — bu bireyler için DE İNVAZİV HASTALIK AÇISINDAN ARTMIŞ RİSK SÖZ KONUSUDUR |
| Aşılanmamış yenidoğan | İNVAZİV HİB ENFEKSİYONUNUN NÜKS RİSKİ YÜKSEK OLUP, BU DURUM, BU HASTALARDA TİPİK OLARAK H. INFLUENZAE’YA KARŞI KORUYUCU BİR İMMÜN YANITIN GELİŞMEDİĞİNİ göstermektedir |
| Sosyoekonomik | EV DIŞINDA ÇOCUK BAKIMI, İLKOKULA GİDEN veya DAHA KÜÇÜK YAŞTA KARDEŞ VARLIĞI, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİNİN KISA OLMASI ve SİGARA İÇEN ANNE-BABA OLMASI |
| Otitis media öyküsü | İNVAZİV HASTALIK İÇİN ARTMIŞ RİSK ile ilişkilidir |
⚠️ Temas sonrası risk penceresi“Özellikle 24 AYDAN KÜÇÜK ÇOCUKLARDA DUYARLI ÇOCUKLARDA GENELLİKLE VE İÇİNDE YAŞI NEDENİYLE HASTALIĞA DUYARLI BİREYLERDE H. INFLUENZAE TİP B HASTALIĞI OLAN VAKAYLA TEMASI HALİNDE İLK 30 GÜN İÇERİSİNDE İNVAZİV HASTALIK RİSKİ MEVCUTTUR.”
💡 Bulaş ve inkübasyon“Bulaş şekli en sık DİREK TEMAS VEYA H. INFLUENZAE İÇEREN SOLUNUM YOLU DAMLACIKLARININ SOLUNMASIDIR. İnvaziv hastalık için İNKÜBASYON SÜRESİ DEĞİŞKENDİR VE BULAŞICILIK DÖNEMİ TAM OLARAK BİLİNMEMEKTEDİR.”
“İnvaziv H. influenzae tip b hastalığı olan çocukların çoğunda TEDAVİ ÖNCESİNDE ORGANİZMA NAZOFARİNKSTE KOLONİZEDİR VE ANTİMİKROBİYAL TEDAVİYİ TAKİBEN İLK 24 SAATTE %25-40 HASTADA KOLONİZASYON DEVAM ETMEKTEDİR.”
⚠️ Tip b dışı serotipler — kanıt yok“Tip b organizmaların yol açtığı hastalığın azalmasıyla birlikte diğer serotiplerin (a, c-f) ve tiplendirilemeyen suşların yol açtığı hastalıklar daha iyi tanınmaya başlanmıştır. Söz edilen tip b dışı enfeksiyonların FREKANSININ ARTTIĞINA DAİR BİR KANIT YOKTUR.”
“İsrail’den bildirilen verilerde, bu ülkede invaziv H. influenzae’nin BAŞLANMASININ EN SIK NEDENİNİN TİPLENDİRİLEMEYEN H. INFLUENZAE OLDUĞU görülmüştür.”
💡 Kapsül kritik virülans etmeni“Hastalığın patogenezi PİLUS VE PİLUS DIŞI ADEZYON FAKTÖRLERİ ARACILIĞIYLA SOLUNUM EPİTELİNE YAPIŞMA VE NAZOFARİNKSTE KOLONİZASYON İLE BAŞLAMAKTADIR.”
“Damar içi alana geçiş süreci BELİRSİZ OLMAKLA BİRLİKTE SİTOTOKSİK FAKTÖRLERLE OLUŞTUĞU DÜŞÜNÜLMEKTEDİR.”
“Tip b ve diğer kapsüllü suşlar, KAN AKIMINA GİRDİKLERİNDE POLİSAKKARİT KAPSÜLLERİ SAYESİNDE EN AZINDAN KISMEN DAMARCİĞİ TEMİZLENMESİ KARŞI DİRENÇ GÖSTERMEKTEDİRLER.”
“Hib vakalarında ise, BAKTERİYEMİNİN ŞİDDETİ VE SÜRESİ MENİNKSLER VE EKLEMLERE BAKTERİNİN YAYILMASINI BELİRLEYEN ÖNEMLİ FAKTÖRLERDİR.”
ℹ️ İnvaziv olmayan enfeksiyonlarda mekanizma farklı“Otitis media, sinüzit ve bronşit gibi invaziv olmayan H. influenzae enfeksiyonlarına genellikle TİPLENDİRİLEMEYEN SUŞLAR NEDEN OLMAKTADIR. Bu organizmalar ORTA KULAK VE SİNÜS GİBİ BOŞLUKLARA NAZOFARENKSTEN DİREK UZANIM GÖSTERİRLER.”
“Farenksteki ADEZYON FAKTÖRLERİ, ÖSTAKİ BORUSU DİSFONKSİYONU VE ÜST SOLUNUM YOLLARININ ÖNCEKİ VİRAL ENFEKSİYONLARI ile kolaylaştırılır.”