| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Piretrin ve piretroid zehirlenmesi |
| ad-en | Pyrethrin and pyrethroid poisoning |
| gen | - |
| kalitim | Kalıtsal değil — edinilmiş |
| insidans | kaynak gerekli |
| tus-onceligi | düşük |
| guncelleme | 2026-10-09 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 7 Çocuklarda İlaç Tedavisi — Bölüm 77 |
“Piretrinler krizantem çiçeğinden elde edilir ve YAPAY TÜREVLERİ OLAN PİRETROİDLERLE BİRLİKTE EVDE EN YAYGIN KULLANILAN PESTİSİTLERDİR.” (Nelson - Bölüm 7 Çocuklarda İlaç Tedavisi)
| Veri | Değer |
|---|---|
| Çeşit sayısı | 1.000’DEN FAZLA PİRETRİN VE PİRETROİD ÜRÜNÜ OLMASINA RAĞMEN |
| ABD’de baskın | YİRMİDEN AZI AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDE BULUNUR VE PERMETRİN EN YAYGIN OLANIDIR |
| Maruziyet yolu | BU BİLEŞİKLERE MARUZ KALMA, İNHALASYON, CİLTTEN EMİLİM VEYA YUTMA İLE GERÇEKLEŞİR |
| Yutma | YUTMA BASKIN YOLDUR VE TİPİK OLARAK BU MADDELERİN BULAŞTIĞI YİYECEKLERİN YENMESİYLE MEYDANA GELİR |
| Tedavi amaçlı | PERMETRİN AYRICA UYUZ VE BİTLERİN TEDAVİSİ İÇİN REÇETE EDİLEN BİR İLAÇTIR |
ℹ️ Neden böcekte öldürücü, insanda hafif?“Piretrinlerin ve piretroidlerin pestisit aktivitesine yol açan ana mekanizmaları VOLTAJ GEÇİŞLİ Na⁺ KANAL İLETİMİNİN AÇIK KALMA SÜRESİNİ UZATMALARIDIR.”
“Piretrinler, HIZLI METABOLİZMALARI, BÖCEKLERİN Na⁺ KANALLARINA DAHA YÜKSEK İLGİYLE BAĞLANMALARI VE SICAK KANLI HAYVANLARDA GÖRÜLEN YÜKSEK SICAKLIKLARDA AZALMIŞ AKTİVİTELERİ nedeniyle MEMELİLERDE ÇOK DÜŞÜK TOKSİSİTEYE SAHİPTİR.”
| Maruziyet | Bulgu |
|---|---|
| Deri | PİRETRİN MARUZİYETLERİ DERMATİTTEN, ÜRTİKERE VE ANAFİLAKSİYE KADAR ÇEŞİTLİ ALLERJİK REAKSİYONLARA YOL AÇABİLİR |
| Akut | BAŞ AĞRISI, BULANTI, BAŞ DÖNMESİ, TİTREME, ATAKSİ, KOREOATOZ, BİLİNÇ KAYBI VE NÖBET İLE SONUÇLANABİLİR |
| Şiddet | BULGULARIN ŞİDDETİ, MARUZİYETİN BÜYÜKLÜĞÜNE BAĞLIDIR |
| Akciğer | AKUT AKCİĞER ZEDELENMESİ RAPORLARI, PİRETROİD MARUZİYETLERİNDEN SONRA DA ORTAYA ÇIKMIŞTIR, ANCAK BU MUHTEMELEN BÖCEK İLACININ YÜZEY AKTİF MADDELER VE ÇÖZÜCÜLER GİBİ DİĞER BİLEŞENLERİNDEN KAYNAKLANMAKTADIR |
| Deri (sınırlı) | DERİ MARUZİYETİ SONRASI SINIRLI PARESTEZİLER DE GÖRÜLEBİLİR |
⚠️ Kronik maruziyet“Kronik maruziyetlerin herhangi bir klinik bulguya neden olup olmadığı bilinmemektedir. HER NE KADAR İDRAR PİRETROİD METABOLİTLERİ TEST EDİLEBİLSE DE, BU SADECE MESLEKİ MARUZİYETİN İZLENMESİ İÇİN YARARLIDIR VE AKUT MARUZİYETTE HİÇBİR ROLÜ YOKTUR.”
| Adım | İçerik |
|---|---|
| Dekontaminasyon | İLK TEDAVİ, TÜM GİYSİLERİN ÇIKARILMASI VE MARUZ KALAN ALANLARIN SUYLA YIKANMASINI İÇEREN ARINDIRMAYA ODAKLANMALIDIR |
| Allerjik reaksiyon | ANTİHİSTAMİNİKLER VE KORTİKOSTEROİDLERLE AYNI ŞEKİLDE TEDAVİ EDİLİR |
| Sistemik toksisite | MÜKEMMEL DESTEKLEYİCİ BAKIMLA, TİTREME VE NÖBETLER İÇİN BENZODİYAZEPİNLER KULLANILARAK TEDAVİ EDİLMELİDİR |
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
💡 TUS ipucu — piretrin/piretroid
- Mekanizma: Na⁺ kanalının AÇIK KALMA SÜRESİNİ UZATIR.
- Memelilerde toksisitesi düşüktür — üç neden: hızlı metabolizma, böcek Na⁺ kanalına daha yüksek ilgi, yüksek vücut sıcaklığında azalmış aktivite.
- En sık klinik tablo ALLERJİK: dermatit → ürtiker → anafilaksi.
- Permetrin hem pestisit hem de UYUZ/BİT TEDAVİSİDİR.
- Özgül antidot yoktur; nöbet/titreme → benzodiyazepin.
- İdrar metaboliti akut maruziyette işe yaramaz, sadece mesleki izlem içindir.