| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | kavram |
| ad-tr | Enfeksiyon önleme ve kontrol altına alma |
| ad-en | Infection prevention and control |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-10 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 198 |
“Enfeksiyon önleme ve kontrol (EÖK) programları pediatride önemli bir role sahiptir.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 198 — Michael J. Chusid ve Joan P. Moran)
ℹ️ Program ne gerektirir?“Tamamen etkili olmak için, EÖK programlarının halk sağlığı sistemi ile işbirliği içerisinde olan FONSİYONEL BİR ALTYAPIYA, YAYGIN AŞILAMAYA VE SAĞLIK KURUMLARI İÇERİSİNDE ENFEKSİYON BULAŞINI ENGELLEYECEK UYGUN TEKNİKLER KULLANILMASINA İHTİYACI VARDIR.”
| Konu | Veri |
|---|---|
| Tanım | HASTA YATIŞI SIRASINDA VEYA BAKIMEVİ YA DA CERRAHİ BAKIM MERKEZLERİNDEKİ SAĞLIK SIRASINDA KAZANILAN ENFEKSİYONLARDIR |
| Sıklık | HASTA YATIŞI OLAN ÇOCUKLARIN %3-5’İNDE** SBİE GÖRÜLÜR** |
| Nerede en yüksek? | YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ ARASINDA EN YÜKSEKTİR |
| Diğer ortamlar | ACİL SERVİSLERDE, MUAYENEHANELERDE, GÜNLÜK BAKIM VE UZUN SÜRELİ BAKIM MERKEZLERİNDE DE ENFEKSİYON BULAŞABİLİR |
| Ulusal hedef | THE JOINT COMMISSION’NIN ULUSAL HASTA GÜVENLİĞİ HEDEFLERİ’NDEKİ 16 HEDEFTEN** SAĞLIK BAKIMI İLE İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLARIN AZALTILMASI VE ÖNLENMESİ İLE İLGİLİ 5 HEDEFE ORTAYA KONULMUŞTUR** |
| Zorunlu bildirim | DEVLET KURUMLARI VE SİGORTA ŞİRKETLERİ BELİRLİ SBİE İÇİN ÖDEMELERİNİ AZALTMIŞ VEYA ORTADAN KALDIRMIŞTIR VE SAĞLIK TESİSLERİNDEKİ SBİE ORANLARINI İZLEMEK VE RAPORLAMAK İÇİN BİR DİZİ ULUSAL ORGANİZASYON KURULMUŞTUR |
⚠️ Evde bakım da risk altındadır“Tıbbi cihaz ilişkili enfeksiyonlar evde de meydana gelebilir. İNTRAVENÖZ KATETER VE DİĞER TIBBİ CİHAZLAR İLE EVE GÖNDERİLEN ÇOCUKLARIN SAYISINDA ARTIŞ OLMASI NEDENİ İLE AİLE ÜYELERİNİN YANI SIRA EVDE SAĞLIK BAKIMI VEREN KİŞİLERE DE UYGUN EĞİTİM VERİLMESİ GEREKLİDİR.”
| Kategori | Örnekler |
|---|---|
| Konağa ait | YAKIN TARİHLİ İNVAZİV GİRİŞİM, KATETERLER VEYA DİĞER TIBBİ CİHAZLARIN VARLIĞI, UZUN YATIŞLI ANTİBİYOTİK KULLANIMI, KONTAMİNE FİZİKSEL ÇEVRE VE AKTİF BULAŞICI ENFEKSİYONLARI OLAN VEYA İNVAZİV MİKROORGANİZMALARLA KOLONİZE OLAN DİĞER HASTALAR |
| Diğer | ZİYARETÇİLER VEYA SAĞLIK BAKIMI VERENLER DE MARUZİYET SBİE İÇİN RİSK ETMENLERİDİR |
| Anatomik | DERMAL SİNÜS, YARIK DAMAK, OBSTRÜKTİF ÜROPATİ, ANORMAL DERİ, ORGAN DİSFONKSİYONU, MALNÜTRİSYON VE ALTTA YATAN HASTALIKLAR VEYA KOMORBİDİTELER |
ℹ️ İnvaziv girişimler neden risk yaratır?“İnvaziv girişimler normal anatomik engelleri geçerek POTANSİYEL PATOJENLERİN GİRİŞİNE SEBEP OLABİLİR. İNTRAVENÖZ VEYA DİĞER KATETERLER HEM GENELLİKLE PATOJENİK ORGANİZMALAR İÇİN STERİL ANATOMİK BÖLGELERE HEM DE MİKROBİYAL BAĞLANMA İÇİN YAPIŞKAN YÜZEYLERE DOĞRUDAN ERİŞİM SAĞLAR VE NORMAL KORUYUCU MUKUS AKIŞINI BOZABİLİR (örn. NAZOFARENGEAL TÜP VE SİNÜS OSTİA).”
⚠️ Antibiyotik kullanımı floranın dengesini bozar“Antibiyotik kullanımının bağırsak flora çeşitliliğini değiştirebilir ve hali hazırda kolonda az miktarda bulunan Clostridioides difficile Enfeksiyonu VE SALMONELLA spp. gibi bulaşıcı veya invaziv organizmaların çoğalmasını teşvik edebilir.” → Mikrobiyomun Hastalıklara Katkıları
💡 En önemli bulaş yolu“Enfeksiyon ajanlarının bulaşı pek çok farklı şekilde meydana gelir, ancak açık ara EN YAYGIN VE ÖNEMLİ YOL ELLERDİR.”**
| Yol | Detay |
|---|---|
| Eller | AÇIK ARA EN YAYGIN VE ÖNEMLİ YOL |
| Cansız nesneler (fomit) | TIBBİ EKİPMANLAR, OYUNCAKLAR VE HASTANE MOBİLYALARI MİKROPLAR İLE KONTAMİNE HALE GELEBİLİR VE POTANSİYEL PATOJENLERİN GEÇİŞİNDE BİR ROLE SAHİP OLABİLİR. ÇAĞRI CİHAZLARI, TELEFONLAR, BİLGİSAYAR KLAVYELERİ VE HATTA KRAVATLAR** KOLAYCA KONTAMİNE OLABİLİR** |
| Fomitle taşınanlar | METİSİLİNE DİRENÇLİ STAPHYLOCOCCUS AUREUS (MRSA), ‣ (VRE), ÇOK İLACA DİRENÇLİ GRAM-NEGATİF BASİLLER (MDR-GNB), C. DIFFICILE VE ‣ (RSV) |
| Mukoz membran teması | DİREK TEMAS EDEN TERMOMETRE VE DİĞER TIBBİ CİHAZLAR ÖZEL RİSKLER İÇERMEKTEDİR |
| Damlacık yolu | VARİCELLA VİRUS, MEASLES VİRUS VE ‣ GİBİ ETKENLER DAMLACIK YOLU İLE KOLAYLIKLA YAYILIR |
| Yiyecekler | KONTAMİNE OLABİLİR VE HASTANELERDE NOZOKOMİYAL ENFEKSİYON SALGINLARINA NEDEN OLABİLİR |
| Su ve inşaat | YAĞMUR SUYU VEYA TESİSAT SIZINTILARI BAKTERİYEL VE FUNGAL ENFEKSİYONLARA, YENİ İNŞAAT YAPIMI VEYA TAMİRİ HAVA YOLU İLE BULAŞAN MANTAR ENFEKSİYONUNA VE BİR KURUMUN İÇME SUYUNUN KONTAMİNASYONU NOZOKOMİYAL BAKTERİYEL, FUNGAL VE ATİPİK MİKOBAKTERYEL ENFEKSİYONLARA SEBEP OLABİLİR |
| Hasta fiziksel ortamı | ÖZELLİKLE BAĞIŞIKLIK YETMEZLİĞİ OLAN HASTALAR İÇİN BİR RİSK FAKTÖRÜ OLE DİŞLENDİRİLMELİDİR |
| Grup | Etkenler |
|---|---|
| Çocuklarda en sık | ‣ VE SOLUNUM YOLU VİRAL AJANLARI, STAFİLOKOKLAR VE GRAM-NEGATİF BASİLLER GİBİ MEVSİMSEL VİRUSLERDİR |
| Uzun yatış + yoğun bakım | HEM DE İMMÜN YETMEZLİĞİ OLAN HASTALARDA MANTARLAR VE ÇOKLU İLAÇ DİRENCİ GELİŞMİŞ ORGANİZMALAR SIK ENFEKSİYON SEBEPLERİDİR |
| En yaygın enfeksiyon bölgeleri | SOLUNUM YOLU, MİDE-BAĞIRSAK SİSTEMİ, KAN DOLAŞIMI, DERİ VE İDRAR YOLUDUR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| İlk adım | SÜRVEYANS, BU TÜR ENFEKSİYONLARI TANIMLAMANIN VE ÖNLEME YÖNTEMLERİNİ ÖNERMENİN İLK ADIMI, ENFEKSİYON KONTROL UZMANLARININ SORUMLULUĞUNDADIR |
| Komite | HASTANELERDE BU SÜRVEYANSIN GÖZETİMİ ENFEKSİYON ÖNLEME VE KONTROL KOMİTESİNİN** SORUMLULUĞUNDADIR; BU KOMİTE SÜRVEYANS VERİLERİNİ TOPLAYAN VE İNCELEYEN ÇOK DİSİPLİNLİ BİR BİRİMDİR** |
| Görevleri | KURUMSAL POLİTİKALAR OLUŞTURUR VE KURUM İÇİ ENFEKSİYON SALGINLARINI ARAŞTIRIR |
| Başkan | KOMİTE BAŞKANI GENELLİKLE ENFEKSİYON HASTALIKLARI UZMANIDIR |
| Ayaktan sürveyans | AYAKTAN İZLENEN VE EVDE BAKIM VERİLEN HASTALARIN SÜRVEYANSI GENELLİKLE DAHA AZ TANIMLANMIŞTIR |
| Dış kurumlar | YEREL, EYALET VE FEDERAL SAĞLIK DEPARTMANLARI, SALGINLARI BELİRLEME VE KONTROL ETME VE HALK SAĞLIĞI POLİTİKASININ OLUŞTURULMASINDA ÖNEMLİ ROLLER OYNAMAKTADIR |