Eşanlamlılar: Banyo Tuzu Zehirlenmesi, Stimülan Zehirlenmesi
Kategori: Çocuk Psikiyatrisi · Tür: hastalık
Özet
Stimülanlar enerji artışı, öfori, uyku ihtiyacında azalma, İştahsızlık, konuşma artışı, cinsel istek artışı ve hipomani benzeri tabloya; anksiyete, Panik Bozukluk, paranoya, dokunsal halüsinasyon (deri altında böcek hissi) ve psikoza yol açar. Ajitasyon, stereotipik hareket, tik, Hipertermi, rijidite ve konvülziyon görülür. Ağır kardiyovasküler, nörolojik ve renal komplikasyonlar gelişebilir: Çocukluk Çağı Hipertansiyonu, Miyokard Enfarktüsü, ventriküler aritmi, supraventriküler taşikardi, hemorajik ve iskemik inme, rabdomiyoliz ve akut böbrek hasarı; laboratuvarda kreatin kinaz, troponin ve transaminaz yüksekliği saptanır. Nazal septum perforasyonu ve gingival ülserasyon da olabilir. Ajite deliryumda ölüm oranı %10’dur. Tedavide benzodiazepin kullanılır; kokain zehirlenmesinde beta bloker kullanımından kaçınılır, kalsiyum kanal blokörü verilir.
Bölümlerdeki özetler
- Stimülanlar enerji artışı, öfori, hipomani benzeri tablo, psikoz ve ağır kardiyovasküler, nörolojik, renal komplikasyonlara yol açar; ajite deliryumda ölüm %10. Tedavide benzodiazepin, kokainde beta bloker kaçınılır, Ca kanal blokörü kullanılır. (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları › Alkol Ve Madde Kullanım Bozuklukları; s.4355, s.4356)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Klinik bulgular ve seyir
- Stimülanlar başlangıçta enerji artışı, alarme olma, sosyabilite artışı, öfori, yorgunluk ve uyku ihtiyacında azalma, anoreksi, konuşma artışı, güven artışı, hipomani-mani benzeri bulgular, cinsel istek artışı yapar; kokain ayrıca ardından disfori ve psikomotor retardasyon yapabilir (s.4355)
- Kronik/yüksek dozda disfori, anksiyete, panik, alınganlık, hipervijilans, psikotik bulgular, tekrarlayıcı hareketler, rijidite, tik, obsesif-kompülsif ve stereotipik hareketler görülür (s.4355)
- Kokainde taktil halüsinasyonlar ve deri altında böcek hissi (cocaine bugs) sık; kısa süreli paranoya ve uzun grandiyozite; metamfetamin daha uzun psikoz yapar; kokain konvülziyonları kısa, metamfetaminkiler uzundur (s.4355)
- Kokain taş/crack içinde fensiklidin, efedrin gibi maddeler olabilir ve daha ağır uzamış tablo yapabilir (s.4355)
- Kokain: hemorajik ve iskemik inme, trombosit sayı/agregasyon ve fibrinojen artışı, tromboemboli, iskemik barsak hastalığı, gingival ülserasyon; sistemik ve pulmoner hipertansiyon, MI, anjina, SVT, ventriküler aritmi, kardiyomiyopati, kardiyovasküler kollaps, Sol Ventrikül Hipertrofisi, miyokardit, ani ölüm, Aort Diseksiyonu, moyamoya vaskülopatisi (s.4350, s.4355)
- Hipertermi, rabdomiyoliz, konvülsiyon, rijidite, CPK, AST, ALT yükselmesi; nazal septum perforasyonu, rinit, sinüzit, hemoptizi, Epiglottit, pulmoner kanama/ödem, amfizem, kafatası tabanı nekrozu ve beyin apsesi; renal iskemi, nefroskleroz, HÜS, akut böbrek hasarı (s.4355)
- Kokainle karaciğerde iskemik nekroz ve hepatit; metamfetamin hepatiti; kokain ile eozinofilik hipersensitivite pnömonisi, interstisyel fibrozis; amfetaminlerde hipertansiyon, rabdomiyoliz, volüm kaybı, renal iskemi (s.4351)
- Kokainle ilişkili tıbbi entoksikasyon bulguları genelde ilk 6 saatte geriler (s.4355)
- Bath salts (banyo tuzları) aşırı agresyon, saldırganlık ve homisidaliteye yol açabilir (s.4355)
Tanı
- Kokain-metamfetamin için acil istemler: EKG, kardiyak enzimler, kranial BT; CPK, CK-MB, troponin I/T, hs-CRP, fibrinojen, karaciğer-böbrek fonksiyonları, nütrisyonel parametreler, cinsel yolla bulaşan hastalık paneli, β-hCG, idrarda miyoglobin; metamfetaminde ek PA akciğer grafisi (s.4355)