| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Kaçınmacı/kısıtlayıcı gıda alım bozukluğu (ARFID) |
| ad-en | Avoidant/restrictive food intake disorder (ARFID) |
| omim | - |
| gen | - |
| lokus | - |
| kalitim | Kalıtsal değil |
| insidans | kaynak gerekli |
| tus-onceligi | orta |
| guncelleme | 2026-09-27 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 3 Davranışsal ve Psikiyatrik Bozukluklar |
💡 TUS’un tek ayırt edici sorusu“Kilo kaybının kasıtsız olduğu kaçınmacı/kısıtlayıcı gıda alım bozukluğu dışında, yeme bozukluklarının ana özelliğini … ‘büyük olduğu’ düşüncesi … kilo vermek veya kilo alımını önlemek için kasıtlı kilo kontrolü uygulamaları oluşturur.”ARFID’de beden algısı bozukluğu ve kilo alma korkusu YOKTUR. Kısıtlama; iştahsızlık, gıdanın duyusal özellikleri veya yeme sonrası olumsuz bir deneyim korkusu nedeniyledir.
| Ölçüt | İçerik |
|---|---|
| A | “Aşağıdakilerden biriyle (veya daha fazlasıyla) ilgili uygun beslenme ve/veya enerji ihtiyacını karşılamada sürekli yetersizlik ile kendini gösteren yeme ya da beslenme bozukluğu (örn. yeme ya da yiyeceğe olan ilgi eksikliği, yemeğin duyusal özelliklerine dayalı kaçınma; yemeğin olumsuz sonuçlarına ilişkin endişe):”1.”Önemli kilo kaybı (veya çocuklarda beklenen kilo alımını sağlayamama ya da büyüme hızında azalma).”2.”Önemli besinsel eksiklik.”3.”Enteral beslenme veya oral ‣ bağımlılık.”4.”Psikososyal işlevlilikle ilgili belirgin etkilenme.” |
| B | “Rahatsızlık, mevcut gıda eksikliği veya buna bağlı olarak kültürel olarak onaylanmış bir uygulama ile daha iyi açıklanamaz.” |
| C | “Yeme bozukluğu sadece anoreksiya nervoza veya bulimiya nervoza sırasında meydana gelen ve kişinin vücut ağırlığı veya şeklini algılamasında bir bozulma olduğuna dair bir kanıt yoktur.” |
| D | “Yeme bozukluğu, eş zamanlı bir tıbbi durumun etkisine veya başka bir zihinsel bozukluk tarafından daha iyi açıklanamaz. Yeme bozukluğu başka bir durum veya bozukluk bağlamında meydana geldiğinde, yeme bozukluğunun şiddeti, durum veya bozukluk rutin olarak ilişkili olan aşkın dikkat gerektirir.” |
| Remisyon | “Kaçınma/kısıtlayıcı gıda alım bozukluğu için tüm kriterler önceden karşılandıktan sonra, kriterler uzun bir süredir karşılanmamıştır.” |
(Kaynak: Nelson - Bölüm 3 Davranışsal ve Psikiyatrik Bozukluklar, Tablo 41.3; DSM-5, 2013, s.334)
“Bu durumlarda, olumsuz beslenme ya da yeme deneyimleri veya gıdaların duyusal nitelikleri sebepleriyle gıda alımı kısıtlanır ya da önlenir; sonuç olarak bu durum ciddi istenmeyen kilo kaybı, besin eksiklikleri ve sosyal etkileşimlerle ilgili sorunlara yol açar.”
Üç ana yol:
⚠️ Boğulma ve Suya Düşme Yaralanması korkusu ARFID’e yol açabilir“Akut veya kronik oromotor disfonksiyon veya Obsesif Kompulsif Bozukluk yeme bozukluklarını taklit edebilir. Boğulma korkusu, kaçınma/kısıtlayıcı gıda alımı bozukluğuna yol açabilir.”
“Kilo kaybının kasıtsız olduğu ARFID’de … açlık, güçsüzlük, halsizlik, depresyon” gibi yetersiz beslenmenin biyolojik etkileri görülür; ancak beden algısı bozukluğuna ait bulgular yoktur.
Fizik muayene bulguları büyük ölçüde Anoreksiya Nervoza ile örtüşür (hipometabolizma, Pediatrik Aritmi Algoritmaları, Soğuk Yaralanmaları, kas kütlesi kaybı) → Yeme Bozukluğunun Tıbbi Komplikasyonları.
💡 TUS ipucu — “zorla yeme” sorgusu“Vücut şekli, boyutu ve ağırlığı veya kilo kontrolü uygulamaları hakkında endişelerin yokluğunda, ARFID (kaçınma/kısıtlayıcı gıda alım bozukluğu) hakkında şüphe uyandırmalıdır, çünkü ‘zorla’ yemeyle ilişkili duygusal sıkıntı kilo almakla değil, nöro-duyusal yeme deneyimiyle ile ilişkilidir.”
“Atipik yeme bozukluğu prezantasyonu olan herhangi bir hasta; yaşı, cinsiyeti ya da anoreksiya nervoza veya bulimia nervoza için tipik olmayan diğer faktörler çerçevesinde değerlendirilmesi için araştırmayı hak eder.”“Kaçınma/kısıtlayıcı gıda alımı bozukluğunda temel endişeyi kilo kaybı değil yeme ile ilişkili nörosensöryal süreçlerindeki bozukluk oluşturur, uygun tedavi için bu durumun tanınması şarttır.”