Eşanlamlılar: Graves Hastalığı, Hipertiroidizm, Tirotoksikoz
Kategori: Endokrinoloji · Tür: hastalık
Özet
Çocuklarda en sık nedeni Graves hastalığıdır. Çarpıntı, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hiperaktivite, Tremor, huzursuzluk, irritabilite, sıcak intoleransı ve okul başarısında düşme görülür; muayenede proptozis, guatr, taşikardi ve Benign Tiroid Nodülü saptanır, anti-TSH reseptör antikoru pozitiftir. Sistolik Çocukluk Çağı Hipertansiyonu olguların %6’sında bulunur ve antitiroid tedavi ile genellikle düzelir. Kemik yaşı ilerler, büyüme hızı artar; erken tedavide büyüme hızı normale döner ve final boy etkilenmez. Tirotoksikozda hepatosellüler veya Kolestaz, hipoksik karaciğer hasarı ve akut karaciğer yetmezliği gelişebilir; propiltiourasil de yetmezlik yapabilir.
Bölümlerdeki özetler
- Kemik yaşını ilerletir, büyümeyi hızlandırır; erken tedavide büyüme hızı normale döner ve final boy etkilenmez. (Endokrinoloji › Uzun Boylu Çocuk; s.2153)
- Çocuklarda en sık nedeni Graves hastalığıdır; sistolik hipertansiyon olguların %6’sında görülür ve antitiroid tedavi ile genellikle düzelir. (Endokrinoloji › Endokrin Hipertansiyon; s.2386, s.2389)
- Hepatosellüler veya kolestatik sarılık; tirotoksikozda hipoksik karaciğer hasarı ve akut karaciğer yetmezliği; propiltiourasil da yetmezlik yapabilir. (Gastroenteroloji › Sistemik Hastalıklarda Karaciğer Tutulumu; s.3697)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Hipertiroidizm: tiroidin T4/T3’ü aşırı üretip salgılaması; tirotoksikoz: üretim artışı olmadan (dışarıdan alım, yıkıcı tiroidit) ya da hipertiroidizme bağlı TH fazlalığının klinik tablosu (s.2271)
- GH: TSHR’yi uyaran otoantikorlar (TRAb/anti-TSHR) ile oluşan otoimmün hipertiroidizm; tiroid ve göz kaslarını uyarır (Graves orbitopatisi), çok nadiren pretibial miksödem (dermopati) eşlik eder (s.2271)
Epidemiyoloji
- Çocukluk hipertiroidizminin %80-90’ı (bazı serilerde >%95) GH; ikinci sıklıkta Hashimoto’nun geçici tirotoksik evresi (s.2271)
- Tüm GH olgularının ~%5’i çocuklukta başlar; çocuk/ergen insidansı ~5/100.000, 15 yaş altı 1-3/100.000; kızlarda 3-4 kat fazla; çocuk prevalansı erişkinden 10 kat düşük (1/5.000-10.000); 5 yaş öncesi 10 kat daha az ve K/E oranı 1’e yaklaşır; son yıllarda artış eğilimi (s.2271)
- GH’li çocukların ~%15’inde birinci derece yakında otoimmün tiroid hastalığı vardır (s.2272)
Etiyoloji ve patogenez
- Tirotoksikoz nedenleri (Tablo 1): RAİ alımı artmış/normal: Graves, Toksik Adenom/toksik multinodüler guatr, ailevi non-immün hipertiroidizm, McCune-Albright, hCG aracılı (trofoblastik hastalık), TSH aracılı (TSH adenomu veya hipofizer TH direnci); RAİ alımı düşük: yıkım tirotoksikozu (Hashimoto toksik evresi, Subakut Tiroidit, amiodaron/ağrısız/postpartum/akut/palpasyon tiroiditleri), iyot yüklenmesi (Jod-Basedow), Yapay Tirotoksikoz, ektopik TH üretimi (stroma ovarii, metastatik tiroid kanseri) (s.2271)
- TRAb agonisttir, aşırı TH salgılatır, tiroidi hipofiz kontrolünden çıkarır ve guatr yapar; blokan TRAb de üretilir, klinik stimülan/blokan oranına paraleldir (s.2271)