Eşanlamlılar: Ailesel Hiperkolesterolemi

Kategori: Metabolizma · Tür: hastalık

Özet

LDLR, daha az sıklıkla APOB ve PCSK9 gen varyantlarına (bir patojenik allel) bağlı hastalıktır ve yaklaşık her 313 kişiden birinde görülür. Çoğunlukla belirtisizdir; kolesterol çok yüksekse deri kıvrım yerlerinde erüptif ksantomlar olabilir. LDL kolesterol yüksekliği (≥190 mg/dL) prematür kardiyovasküler hastalık ve koroner arter hastalığı riskini artırır (genetik tanılıda 22 kat); karotis intima kalınlaşması izlemde yararlı bir parametredir. Tanı genetik doğrulama veya tedavisiz hastada LDL-K ≥190 mg/dL (3 ay arayla iki ölçüm), prematür KVH öyküsüyle LDL-K ≥160, ebeveynde genetik tanılı hiperkolesterolemiyle LDL-K ≥130 mg/dL ile konur. Erken kardiyovasküler risk nedeniyle çocuklukta tanı ve diyet-statin tedavisi önemlidir. Ayırıcı tanıda glikojen depo hastalığı, Hipotiroidi, Wolman Hastalığı, nefrotik sendrom, Obezite ve Tip 2 Diyabetes Mellitus bulunur.

Bölümlerdeki özetler

• LDLR, daha az APOB ve PCSK9 gen varyantlarına bağlı; yaklaşık her 313 kişiden birinde görülür. Çoğunlukla belirtisizdir; erken kardiyovasküler risk nedeniyle çocuklukta tanı ve diyet-statin tedavisi önemlidir. (Metabolizma › Lipopretein Metabolizması Bozuklukları Lıpoproteın Metabolızması; s.2545, s.2546)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Kardiyovasküler risk nedeniyle erken tanı ve tedavi gerektirir; heterozigot form her 313 kişiden birinde görülür (s.2545).
• Tanı kriterleri (Tablo 1): genetik doğrulama (LDLR, APOB, PCSK9’da bir patojenik allel) veya tedavisiz hastada: uygun diyetle 3 ay arayla iki ölçümde LDL-K ≥190 mg/dL; ya da yakın akrabada prematür KVH/ebeveynde yüksek kolesterol ve LDL-K ≥160; ya da ebeveynde genetik tanılı hiperkolesterolemi ve LDL-K ≥130 mg/dL (s.2546).

Epidemiyoloji

• LDL-K >190 mg/dL ve genetik tanılı hastalarda koroner arter hastalığı riski 22 kat artmıştır (s.2545).
• Tarama: risk grubunda veya sağlıklı çocuk/adolesan izleminde (9-11 ve 17-21 yaş); son yıllarda rutin taramanın izleme dahil edilmesi görüşü kabul görmektedir (s.2546).

Etiyoloji ve patogenez

• Büyük çoğunlukla LDL reseptör geni, daha az ApoB-100 ve PCSK9 genlerindeki patojenik değişimlerle oluşur (s.2545).
• LDL reseptörleri şilomikron kalıntısı ve LDL’yi bağlayıp lizozomda yıkar; PCSK9 LDL reseptörüne bağlanıp işlevini engeller ve lizozomal yıkımını artırır (s.2545).

Klinik bulgular ve seyir

• Çoğunda kardiyovasküler etkilenme olana dek yakınma/bulgu yoktur; özellikle heterozigotlarda tanı rastlantısal veya taramayla konur (s.2545).
• Çok yüksek kolesterolde kardiyak etkilenme ve deride birikime bağlı ksantomlar; deri kıvrımlarında erüptif ksantom açısından soyularak muayene edilmelidir (s.2545).