Eşanlamlılar: HKP, Nozokomiyal Pnömoni

Kategori: Pediatrik Göğüs Hastalıkları · Tür: hastalık

Özet

Hastaneye yatıştan 48 saat sonra veya taburculuktan sonraki 48 saat içinde başlayan pnömonidir; ilk 4 gün içinde başlayanlar erken, 5. gün ve sonrasında başlayanlar geç başlangıçlı olarak ayrılır. En çok 2-12 ay arası çocuklar etkilenir; etkenlerin %80-90’ı bakteri, %10-20’si virüstür. Yeni başlayan veya kötüleşen öksürük, nefes darlığı, takipne, ral, bronşiyal solunum, balgam, Hipertermi veya Prematüre Hipotermisi görülür; 1 yaş ve altında apne, burun kanadı solunumu, çekilme, hışıltı, ronküs ve Bradikardi (<100/dk) olabilir. Radyolojide yeni gelişen infiltrasyon, kavitasyon veya pnömatosel saptanır; laboratuvarda Lökositoz (>12000/mm3) ya da lökopeni (<4000/mm3), %10’dan fazla band ve bakteriyemi görülebilir. Radyolojik bulguyla birlikte klinik bulgular ‘klinik olarak tanımlanmış HKP’ sayılır; kan/plevral sıvı/alt solunum yolu kültüründe üreme, BAL’da %5 ve üzeri bakteri, histopatolojik kanıt, viral antijen veya 4 kat IgG artışından en az biri eklenirse ‘laboratuvar olarak tanımlanmış HKP’ denir. Tedavi, kültür alındıktan sonra ampirik antibiyotik başlanmasıdır. Ayırıcı tanıda atelektazi, bronkopulmoner displazi, KOAH, malignensi, Akciğer Ödemi ve interstisyel akciğer hastalığı yer alır.

Bölümlerdeki özetler

• Hastaneye yatıştan 48 saat sonra veya taburculuktan sonraki 48 saat içinde başlayan pnömoni; erken (ilk 4 gün) ve geç (5. gün ve sonrası) başlangıçlı olarak ayrılır. En çok 2-12 ay arası etkilenir; etkenler %80-90 bakteri, %10-20 virüstür. Tedavi kültür alındıktan sonra ampirik antibiyotik başlanmasıdır. (Göğüs Hastalıkları › Hastane Kökenli Pnömoniler; s.2957, s.2958, s.2959)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• HKP: hastaneye yatışı izleyen 48 saatten sonra ya da taburculuktan sonraki 48 saat içinde başlayan, bilinen herhangi bir hastalığın inkübasyon döneminde olmayan hastalarda gelişen Pnömoni (s.2957).
• Başlangıç zamanına göre erken başlangıçlı (yatıştan sonraki ilk 4 gün) ve geç başlangıçlı (yatıştan 5. gün ve sonrası) olarak ikiye ayrılır (s.2957).
• Radyolojik bulgu varlığında klinik belirtileri olan hastalar ‘klinik olarak tanımlanmış HKP’; buna ek en az bir laboratuvar bulgusu olanlar ‘laboratuvar olarak tanımlanmış HKP’ olarak adlandırılır (s.2958).

Epidemiyoloji

• HKP’de en çok etkilenen yaş grubu 2-12 ay arası çocuklardır; nazokomiyal enfeksiyonlar arasında sık: yoğun bakım hastalarının %15-20’si, mekanik ventilatördekilerin %18-60’ı, hastane enfeksiyonlarına bağlı ölümlerin %60’ı HKP’dendir (s.2957).

Etiyoloji ve patogenez

• Etkenler hastaneden hastaneye farklıdır; %80-90 bakteri, %10-20 virüs; aspirasyon sonrası anaeroblar ve mantarlar (en sık Candida, Aspergillus) sıktır (s.2957).
• Tablo 1: erken başlangıçlı HKP - sıklıkla toplum kökenli etkenler (H. influenzae, S. pneumoniae, MSSA, M. pneumoniae, Moraxella catarrhalis, virüsler); geç başlangıçlı - sık kullanılan antibiyotiklerin çoğuna dirençli (Pseudomonas, Klebsiella, gram negatif enterik basiller, MRSA, virüsler, mantar, Legionella, Pneumocystis); viral HKP - influenza, parainfluenza, RSV, adenovirüs, metapnömovirüs; immünsüpresifte fırsatçılar (Pneumocystis jirovecii, Legionella); nozokomiyal salgınlarda Acinetobacter türleri, Stenotrophomonas maltophilia; yenidoğan YBÜ’nde gram negatif enterik basiller, S. epidermidis, S. aureus, enterokok (s.2957).
• Enfeksiyöz ajanlar trakeobronşiyal ağaç ve parankime orofarinks/gastrik flora aspirasyonu, bakteri içeren aerosol inhalasyonu veya nadiren hematojen yolla ulaşır (s.2958).
• Risk faktörleri (Tablo 2): konak - prematürite, yaş <2, ciddi akciğer hastalığı, primer/sekonder immün yetmezlik (Malnütrisyon, steroid), kötü ağız hijyeni, invazif cihaz, parenteral beslenme; orofarinks/gastrik kolonizasyonu artıranlar - antibiyotik öyküsü, YBÜ yatışı, kronik akciğer hastalığı, bilinç bozukluğu, H2 bloker/antiasit, endotrakeal entübasyon, uzun YBÜ kalışı, aklorhidri; aspirasyon/reflü - entübasyon, trakeostomi, NG sonda, immobilite, konjenital anomali (yarık damak), nörolojik hastalık, sedatif/nöromüsküler ilaç; akciğer fonksiyonuna engel - öksürük refleksi kaybı, baş-boyun-toraks-üst abdomen cerrahisi, immobilite, yüksek konsantrasyonda oksijen, ventilatörde sedatif/kas gevşetici; çevresel - bakıcı ellerinden kontaminasyon, kontamine alet, yetersiz dezenfeksiyon/sterilizasyon, kontamine su ve solüsyonlar (s.2958).

Klinik bulgular ve seyir