| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | bulgu, sindirim |
| ad-tr | Gastrointestinal kanama (hematemez, hematokezya, melena) |
| ad-en | Gastrointestinal bleeding |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi — Bölüm 332, Tablo 332.15 |
ℹ️ Temel ilke“Gastrointestinal sistem boyunca herhangi bir yerde kanama olabilir ve bölgenin tanımlanması zor olabilir.” (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi, Bölüm 332)
→ Tam ayırıcı tanı: Çocuklukta Gastrointestinal Kanamanın Ayırıcı Tanısı (Tablo 332.15)
| Terim | Tanım | Kaynak |
|---|---|---|
| HEMATEMEZ | Kanlı kusma | “Ösefagus, mide veya duodenumdan kaynaklanan kanama” |
| MELENA | Katran kıvamında koyu dışkılama | “İleumdan daha yukarıdaki bölgelerden ORTA YA DA HAFİF MİKTARDA kanama”; “duodenumdan veya daha üstten gelen BÜYÜK kanamalar da melenaya neden olabilir” |
| HEMATOKEZYA | Dışkıda kırmızı veya bordo renkli kan | “İleumun son kısmından daha aşağıda bir kanama bölgesi olduğu veya distal ileumun proksimalinden FAZLA MİKTARDA kanamanın gerçekleştiği anlamına gelir” |
💡 TUS ipucu — renk mantığı“Kan mide veya bağırsak sıvılarına maruz kaldığında rengi HIZLICA KOYULAŞARAK ÖĞÜTÜLMÜŞ KAHVEYE BENZER; FAZLA MİKTARDA KANAMADA İSE KANAMANIN KIRMIZI RENKTE OLMASI MUHTEMELDİR.” Yani renk sadece yeri değil, aynı zamanda HIZI ve MİKTARI da anlatır: aynı kaynaktan yavaş kanama melena, hızlı kanama hematokezya yapabilir.
| Mekanizma | Veri |
|---|---|
| Eroziv zedelenme | “MİDE-BAĞIRSAK MUKOZASINDAKİ EROZİV ZEDELENME, kanamanın EN YAYGIN NEDENİDİR.” |
| Varis kanaması | “‣ ikincil varis kanaması da DİKKATE DEĞER DERECEDE SIK görülür.” |
| Mallory-Weiss | “Epitel altı kanamaya neden olan PROLAPS GASTROPATİ ve KUSMAYA İKİNCİL MUKOZAL YIRTIKLARA BAĞLI MALLORY-WEISS LEZYONLARI ÜST İNTESTİNAL KANAMA NEDENLERİNDENDİR.” |
| Vasküler malformasyonlar | “Çocuklarda ENDER NEDENLERDENDİR VE TANINMASI ZORDUR.” (Şekil 332.1 anjiyodisplazi, Şekil 332.2 Blue Rubber Bleb Nevus Sendromu) |
| Yöntem | Kullanım alanı |
|---|---|
| Ösefagogastroduodenoskopi | “Proksimal bağırsak kanaması ösefagogastroduodenoskopi ile değerlendirilir.” |
| Kapsül endoskopi | “İnce bağırsağın değerlendirilmesi kapsül endoskopi ile kolaylaştırılır. Kapsül boyutundaki görüntüleme cihazı BÜYÜK ÇOCUKLAR TARAFINDAN YUTULUR, KÜÇÜK ÇOCUKLARDA İSE ENDOSKOPİK OLARAK YERLEŞTİRİLİR.” |
| Kolonoskopi | “Alt gastrointestinal kanama kolonoskopi ile araştırılır.” |
| BT anjiyografi | “Genellikle tanısal olmakla birlikte…” |
| İşaretli eritrosit taraması | “…bilinmeyen yerden AKTİF bağırsak kanaması varlığında, NÜKLEER MADDE İŞARETLİ KIRMIZI KAN HÜCRESİ TARAMASI da kanamanın yerini belirlemede yardımcı olur.” |
| Gizli kan testi | “Kimyasal GUAIAC ile substratın (HEMOGLOBİN) OKSİDASYONU ve bu kimyasal reaksiyon sonucunda MAVİ BİR RENK ORTAYA ÇIKMASINA dayanır.” |
⚠️ Guaiac testinin tuzağı“Guaiac testi ÇOK DUYARLIDIR, ancak GELİŞİGÜZEL ZAMANLARDA TEST YAPMAK Demir Eksikliği Anemisi YOL AÇABİLECEK BİR KRONİK KAN KAYBINI GÖZDEN KAÇIRMAYA YOL AÇABİLİR.” Açıklanamayan demir eksikliği anemisinde tek negatif gizli kan testi kanamayı dışlamaz — tekrarlanmalıdır.
| Sonuç | Veri |
|---|---|
| Hemodinamik | “Gastrointestinal kanama HİPOTANSİYON VE TAŞİKARDİYE NEDEN OLABİLİR, ancak ENDER OLARAK MİDE-BAĞIRSAK BELİRTİLERİNE NEDEN OLUR.” |
| GİS belirtileri | “Aktif duodenum veya mide kanaması BULANTI, KUSMA VEYA İSHALE YOL AÇABİLİR.” |
| Bilirubin | “Bağırsak lümenindeki kan ürünlerinin parçalanması, SERUM BİLİRÜBİN DÜZEYİNİN YÜKSELMESİNE neden olabilir.” |
| Hepatik koma | “Karaciğer işlevleri bozuk hastaları HEPATİK KOMAYA SOKABİLİR.” |
💡 TUS ipucu — yalancı kanamalar“Mide-bağırsak sisteminden KAN KAYBI HİÇ BİR ZAMAN NORMAL DEĞİLDİR, ancak YUTULAN KAN bazen mide-bağırsak kanaması sanılabilir.”“Anne kanı doğum sırasında ya da daha sonra emzirilme sırasında ANNENİN MEME UCUNDAN yutulmuş ve sindirilmiş olabilir.”“NAZAL YA DA OROFARENGEAL KANAMA bazen mide-bağırsak kanaması olarak yanlış algılanabilir.”“Yiyecek ve içeceklerdeki KIRMIZI BOYALAR DIŞKIYI KIRMIZIYA BOYAR ANCAK GİZLİ KAN TESTİNDE POZİTİFLİK YARATMAZ.” Yenidoğanda yutulmuş anne kanını ayırt etmek için Apt testi kullanılır.