Eşanlamlılar: GM1 Gangliyozidozis

Kategori: Metabolizma · Tür: hastalık

Özet

GM1 gangliyozidozu, GLB1 mutasyonlarına bağlı β-galaktozidaz eksikliğiyle oluşan lizozomal depo hastalığıdır; prenatal nonimmün hidrops olabilir. Tip I erken infantil, tip II geç infantil/juvenil, tip III erişkin/kronik formdur. Erken formda yaşamın ilk günlerinden Nöromüsküler Hipotoni, yaklaşık 3-6. aylarda gelişimsel gerileme, hipereksitabiliteyle birlikte Hipertoni ve abartılı startıl yanıtı görülür; dismorfik yüz, yüzde ödem, kalın deri, anjiyokeratom, diş eti hipertrofisi, makroglossi, korneal bulanıklık, hepatosplenomegali (önce hepatomegali), Adolesan İdiyopatik Skolyoz ve eklem sertliği eşlik eder. Kiraz kırmızısı nokta %50’de bulunur; nistagmus, görme ve işitme kaybı, konvülziyon ve kardiyomiyopati olabilir. Tip III’te Dizartri görülür. Tanı enzim düzeyi ve moleküler çalışmayla konur; tedavi destekleyici ve semptomatiktir. Mukopolisakkaridoz Tip I Hurler ve Tay-Sachs hastalığı ayırıcı tanıdadır.

Bölümlerdeki özetler

• Lizozomal depo hastalığı; kalın deri, anjiyokeratom, atipik yüz ve cherry red spot görülebilir. (Metabolizma › Kalıtsal Metabolizma Hastalıklarına Klinik Ve Laboratuvar Yaklaşım; s.2418, s.2420, s.2427, s.2429)
• GLB1 mutasyonlarına bağlı β-galaktozidaz eksikliği; prenatal nonimmün hidrops olabilir. Tip I erken infantil, tip II geç infantil/juvenil, tip III erişkin/kronik formlar vardır. Tedavi destekleyici ve semptomatiktir. (Metabolizma › Sfıngolıpıt Metabolızması Bozuklukları Ve Lızozomal Asıt Lıpaz Eksıklığı; s.2600, s.2601)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• GM1-β-galaktosidaz eksikliği; saposin B veya GM2A yardımıyla GM1’in GM2’ye yıkımı bozulur; otozomal resesif, insidans 1/100.000-200.000; GLB1; aynı enzimin diğer kısmı eksikliği MPS IVB (Morquio B); genotip-fenotip ilişkisi yok (s.2600).
• Tay-Sachs ve Hurler’e benzer nörovisseral tablo; prenatal nonimmün hidrops önemli; 3 alt grup (s.2600).

Klinik bulgular ve seyir

• Hipertoni/hiperekzitabilite, cherry red spot, anjiyokeratom, kalın deri, atipik yüz (s.2418, 2420, 2427, 2429)
• Tip I erken infantil: ilk günlerden hipotoni, 3-6 ayda gelişimsel duraklama/gerileme, diş eti hipertrofisi, makroglossi, fasiyal ödem, korneal bulanıklık, hepatomegali sonra Splenomegali, nöbet, nistagmus, %50’de 6 aydan sonra kiraz kırmızısı leke, görme-işitme kaybı, kardiyomiyopati, kifoskolyoz, eklem sertliği, abartılı startıl yanıt, yaygın spastisite; 2-4 yaşta ölüm (s.2601).
• Tip II geç infantil/juvenil (7 ay-3 yaş): gelişme geriliği, motor regresyon, demans, serebral-piramidal-ekstrapiramidal bulgu ve nöbet; dismorfi, görme kaybı, HSM, skolyoz nadir; hızla spastik kuadriparezi; yaşam süresi tip 1’den uzun (s.2601).
• Tip III erişkin/kronik (3-30 yaş): Dizartri, yürüme bozukluğu, distoni, ekstrapiramidal bulgu, kardiyomiyopati; distoni önemli; bilişsel bozulma ağır değil, göz bulgusu beklenmez; yavaş seyir, spinoserebellar ataksiye benzer (s.2601).
• Bir yaşından sonra süren geniş Mongol lekeleri GM1 için akılda tutulmalı (s.2593).

Tanı

• Periferik yaymada köpük hücreleri; dizostozis multipleks; MR: global atrofi, ak madde miyelin kaybı, talamusta hipointens lezyon, erişkinde bazal ganglion tutulumu; MRS’de NAA kaybı, miyoinositol, kolin ve fosfokolinde artış; enzim ve moleküler çalışma; prenatal tanı (s.2600).