| Özellik |
Değer |
| tags |
bulgu, ters-indeks |
| baslik |
Diyabetes mellitusun sendromik ve monogenik nedenleri — Bölüm 607 |
| tus-onceligi |
yüksek |
| guncelleme |
2026-09-21 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem |
Diyabetes Mellitus ile Giden Sendromlar
Diyabetes mellitus ilişkili genetik sendromlar
“İBDM veya karbonhidrat intoleransına ile ilişkili bir düzine nadir genetik sendrom tanımlanmıştır (Bkz. Tablo 607.1).” (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem, Bölüm 607)
💡 TUS ipucu — iki mekanizma iki grup“Bu sendromlar, Kromozom İnstabilite Sendromları ve Cockayne Sendromu sendromlarında olduğu gibi hücre yaşlanmasında, Prader-Willi Sendromu olduğu gibi hiperinsülinizm, insülin etkisine dirençle karbonhidrat intoleransı ile ilişkili aşırı obesiteye kadar geniş bir hastalık spektrumunu temsil eder.”“Bu sendromlardan bazıları, insülin reseptöründe veya insülin reseptörüne karşı antikorlarda primer bozuklukla karakterizedir.”“Nadiren de olsu, bu sendromlar defektif insülin sekresyonu veya insülin reseptörü veya post-reseptör düzeydeki defektli insülin etkisi nedeniyle bozulmuş karbonhidrat metabolizmasının birçok nedenini anlamak için benzersiz modeller sunar.”
Monogenik β-hücre defektleri
→ MODY Tipleri Karşılaştırması — Tablo 607.19; 11 MODY tipi, neonatal diyabet genleri (Şekil 607.9-607.10)
Mitokondriyal gen defektleri
- “Mitokondriyal DNA’daki nokta mutasyonları, maternal kalıtılan DM ve sağırlığın nedeni ile ilişkilidir.”
- “Bu durumlarda en yaygın mitokondriyal DNA mutasyonu, transfer RNA lösin genindeki m.3243A>G nokta mutasyonudur.”
- “Bu mutasyon Mitokondriyal Solunum Zinciri Bozuklukları’taki mutasyon ile aynıdır (miyopati, ensefalopati, laktik asidoz ve inme benzeri sendrom), ancak bu sendromda diyabet ile ilişkili değildir; aynı defektin fenotipik ifadesi değişir.”
- “Bu vakaların çoğunda diyabet sinsi olarak görülür, ancak hastaların yaklaşık %20’sinde T1DM’ye benzeyen akut bir başlangıç vardır.”
- “Diyabetin ortalama tanı yaşı 37 yıldır, ancak 11 yaş kadar genç olan vakalar bildirilmiştir; Japon diyabetiklerin %1.5’inde, diğer etnik gruplardaki prevalanstan daha yüksek olacak şekilde mutasyon olduğu tahmin edilmektedir.”
- “Bu hastalarda, mitokondriyal disfonksiyon varlığında teorik ciddi laktik asidoz riski nedeniyle metforminden kaçınılmalıdır.” → önemli tedavi uyarısı
- “Kompleks I ve/veya kompleks IV’ü etkileyen mitokondriyal DNA mutasyonları olan bazı çocuklar da diyabet geliştirebilir.”
İnsülin genindeki anormallikler
- “Değişen derecelerdi diyabet, insülin etkinliğini bozan mutasyonlardan da kaynaklanabilir.”
- “İnsülin geni defektleri çok nadirdir ve nispeten hafif diyabet veya hatta normal glukoz toleransı ile birlikte olabilir.”
- “Proinsülinin insülin işlenmesinde hata olan (otozomal dominant bir defekt) hastalarda diyabet de gelişebilir.”
- Ayırt edici:“Bu defektler, radioimmünoassay ile ölçülen yüksek insülin konsantrasyonu ile tanınır; oysa MODY ve glukoz taşıyıcı-2 defektleri, geçerli glukoz konsantrasyonları için göreceli veya mutlak insülin sekresyonu eksikliği ile karakterizedir.” → GLUT1 ve GLUT2 Eksikliği