Özellik Değer
tags bulgu, sindirim
ad-tr Disfaji ve odinofaji
ad-en Dysphagia and odynophagia
tus-onceligi çok yüksek
guncelleme 2026-10-08
kaynaklar Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi — Bölüm 332, Tablo 332.2-332.3

Disfaji

ℹ️ Üç terimDİSFAJİ:“Yutma güçlüğü disfaji olarak adlandırılır.”ODİNOFAJİ:“Ağrılı yutma odinofaji olarak adlandırılır.”GLOBUS:“Net bir etiyoloji olmaksızın boğazda bir şeyin takılma hissidir.” (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi, Bölüm 332)

→ Tam ayırıcı tanı: Orofarengeal ve Özofageal Disfaji Nedenleri (Tablo 332.2, 332.3)

Normal yutma fizyolojisi

“Yutma, gıdaların çiğnenmesi ve kayganlaştırılması yoluyla bolus haline getirilmesi ile ağızda başlayan karmaşık bir süreçtir. Bolus dilin alt tarafından farenkse doğru itilir.”“Yutmanın farengeal evresi hızlıdır ve gıdaların hava yoluna girmesini önlemek amacıyla koruyucu mekanizmalar içerir:— YUMUŞAK DAMAK NAZOFARENGEAL DUVARA DOĞRU YÜKSELTİLİR,— EPİGLOT LARİNKS ÜZERİNDE AŞAĞI DOĞRU İNDİRİLİR,— ÜST ÖSEFAGUS SFİNKTERİ BOLUSUN ÖSEFAGUSA GİRMESİ İÇİN AÇILIRKEN SOLUNUM GEÇİCİ OLARAK DURUR.”“Bu olgu sırasında, PERİSTALTİK EŞGÜDÜMLÜ KAS KASILMALARI BOLUSU MİDEYE DOĞRU İTER.”“Alt özofagus sfinkteri üst özofagus sfinkterinden KISA BİR SÜRE SONRA GEVŞER, böylece özofagustan hızla geçen sıvılar direnç olmadan mideye girer.”

İki tip — ayrım tablosu

Özellik Orofarengeal (transfer) disfaji Özofageal disfaji
Etkilenen yapı AĞIZ, FARENKS VE ÜST ÖZOFAGUS SFİNKTERİNİN ÇİZGİLİ KASLARI ÖZOFAGUS GÖVDESİ VE ALT ÖZOFAGUS SFİNKTERİ
Mekanizma Bolusun ağızdan özofagusa TAŞINMASI bozulur Bolusun özofagustan AŞAĞIYA taşınmasında zorluk
En sık neden grubu NÖROLOJİK VE KAS HASTALIKLARI PERİSTALTİK İŞLEV BOZUKLUĞU VEYA MEKANİK TIKANIKLIK
En ciddi komplikasyon YAŞAMI TEHDİT EDEN ASPİRASYON Gıda impaksiyonu, kilo kaybı
Katı/sıvı Her ikisi de etkilenir Yapısal nedenlerde KATILAR daha zor

Yaşa ve tabloya göre ipuçları

İpucu Düşün
‣, Russell-Silver sendromu, cri du chat “Orofarengeal disfaji ve üst özofagus sfinkterinin çizgili kasları etkilenir.” Konjenital sendromik disfaji
Akut viral stomatit veya travma “Ağrılı oral lezyonlar bazen yutmayı zorlaştırır.”
Nazal hava yolu ciddi şekilde tıkanırsa “Solunum ihtiyacı emerken şiddetli sıkıntıya neden olur.”
Yapısal, diş ve tükürük anormallikleri “Zorluk yaratması beklenir ancak etkilenen çocukların karnı aç ise çoğunda yutma göreceli olarak iyi işlev görür.”
Bebekte özofageal perde, trakeobronşiyal kalıntı, vasküler halka Özofageal disfaji
‣ “Özofageal disfaji ile başvurabilir.”
‣ “Alt özofagus sfinkterinin gevşemesinde yetersizliği eşlik ettiği bir özofagus motilite bozukluğudur ve ÇOCUKLARDA ENDER GÖRÜLÜR.”
Trakeoözofageal fistül veya akalazya cerrahisi sonrası “Distal özofagusun motilitesi bozulur.”
Kollajen vasküler bozukluklar “Anormal motilite eşlik edebilir.”
Schatzki halkası “Bir mukozal doku halkası, TEKRARLAYAN DİSFAJİNİN bir başka mekanik nedeni olabilir.”
Yabancı cisim veya ‣ sonrası “İkincil bir özofageal striktür disfajiye neden olur.”
Kronik ‣, eozinofilik özofajit, kronik enfeksiyon “İkincil bir özofagus striktürü bazen ilk olarak disfaji ile başvurabilir.”

💡 TUS ipucu — hasta nereyi gösteriyor?“Disfaji, özofagusta ilerlemede bir gecikmeyle ilişkili olduğunda, hasta göğüsteki ilerlemenin geciktiği düzeyi işaret edebilse de özofagus belirtileri genellikle SUPRASTERNAL ÇENTİĞE YANSIR.”“Hasta suprasternal çentiği işaret ettiğinde, takılma ÖZOFAGUSUN HERHANGİ BİR YERİNDE OLABİLİR.” Yani hastanın gösterdiği yer aşağıdaysa güvenilir, yukarıdaysa güvenilir değildir.

⚠️ Katı mı sıvı mı?“Yapısal bozukluklar tipik olarak SIVILARA GÖRE KATILARIN YUTULMASINDA DAHA FAZLA SORUNA NEDEN OLUR.”Hem katı hem sıvıya eşit zorluk → motilite bozukluğu (akalazya, skleroderma, diffüz spazm).İlerleyici katı disfajisi → mekanik darlık (striktür, halka, tümör).

Bağlantılar