Özellik Değer
tags sendrom, sindirim, alerji
ad-tr Eozinofilik özofajit (EoÖ)
ad-en Eosinophilic esophagitis (EoE)
insidans 100.000’de 5 (insidans); prevalans 100.000’de 29,5
tus-onceligi çok yüksek
guncelleme 2026-10-08
kaynaklar Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi — Bölüm 350, Şekil 350.1-350.3

Eozinofilik Özofajit

Özofagus epitelinin her büyütme alanı başına ≥15 eozinofil ile infiltrasyonu ile tanımlanan kronik özofagus hastalığı (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi, Bölüm 350).

ℹ️ Tanım“Eozinofilik özofajit (EoÖ), ÖZOFAGUS İŞLEV BOZUKLUĞU VE ÖZOFAGUS EPİTELİNİN HER BÜYÜTME ALANI BAŞINA ≥15 EOZİNOFİL TARAFINDAN İNFİLTRASYONU İLE KARAKTERİZE, KRONİK BİR ÖZOFAGUS HASTALIĞIDIR.”“Tanı kriterleri; Araştırma ve Değerlendirme Kılavuzlarının İncelenmesi (Appraisal of Guidelines for Research and Evaluation — AGREE) uzlaşma konferansının bir sonucu olarak yakın zamanda GÜNCELLENMİŞTİR.”

Tanı kriterleri

Kriter Veri
Klinik “Özofagus işlev bozukluğu kliniği ile başvuranlarda”
Dışlama “EoÖ dışı nedenlerin dikkatli değerlendirilmesinden sonra”
Histoloji “Özofagus epitelinde HER BÜYÜTME ALANI BAŞINA EN AZ 15 EOZİNOFİL İNFİLTRASYONU ya da mm² başına ~60 EOZİNOFİL varlığında düşünülmelidir.”

⚠️ PPI artık tanı kriteri değil“PROTON POMPA İNHİBİTÖRLERİ GÖRH’DEN AYIRT ETMEK ÜZERE BİR TANI KRİTERİ OLARAK DEĞİL, BAŞKA BİR TEDAVİ SEÇENEĞİ OLARAK DÜŞÜNÜLMELİDİR.”“Proton pompa inhibitörü tedavisine iyi yanıt verme artık gastroözofageal reflü hastalığının tanısı olarak düşünülmemelidir, çünkü EoÖ’lü çocukların YAKLAŞIK ÜÇTE İKİSİ DE İLACA HİSTOLOJİK YANIT GÖSTEREREK PROTON POMPA İNHİBİTÖRÜNE YANIT VEREN EoÖ GRUBUNU OLUŞTURUR.”“EoÖ’lü çocuklara ve yetişkinlere ait gözlemlere göre, PPI’YE YANIT VERENLER İLE VERMEYENLER; BELİRTİLER, HİSTOLOJİ, MOLEKÜLER İMZA VE MEKANİK ÖZELLİKLER AÇISINDAN ÇARPICI BENZERLİKLER GÖSTERİR.”

Epidemiyoloji

Başlık Veri
Dağılım “EoÖ KÜRESEL BİR HASTALIK OLUP çocuklarda insidans ve prevalans oranları sırasıyla 100.000’DE 5 VE 29,5’TUR.”
Cinsiyet “Hastaların ÇOĞU ERKEKTİR.”
Tanı yaşı “Tanıdaki ortalama yaş 7 YAŞ (aralık: 1-17 yaş) olup BELİRTİ SÜRESİ 3 YILDIR.”
Atopi “Birçok hastada BAŞKA ATOPİK HASTALIKLAR (VEYA POZİTİF AİLE ÖYKÜSÜ) VEYA BESİN ALERJİLERİ VARDIR.”
Laboratuvar “Laboratuvar incelemesi anormallikleri PERİFERİK EOZİNOFİLİ VE YÜKSEK İMMÜNOGLOBULİN E (IgE) DÜZEYLERİNİ içerebilir.”

Klinik Bulgular — yaşa göre değişir

💡 TUS ipucu — yaşa göre başvuru“BEBEKLER VE KÜÇÜK ÇOCUKLARDA genellikle KUSMA, BESLENME PROBLEMLERİ VE YETERSİZ KİLO ALIMI ile başvuru görülürken;”“BÜYÜK ÇOCUKLAR VE ERGENLERDE ARALIKLI GIDA TAKILMALARI İLE BİRLİKTE KATI GIDA DİSFAJİSİ (Şekil 350.1) veya STRİKTÜR görülür ve GÖĞÜSTE YANMA, Göğüs Ağrısı VEYA EPİGASTRİK AĞRIDAN ŞİKAYET EDEBİLİRLER.” Yani küçükte beslenme sorunu, büyükte “yemek takıldı” öyküsü.

Patogenez

“Özofagus epiteli tarafından güçlü bir eozinofil kemoatraktanı olan EOTAKSİN-3 ÜRETİMİNE YOL AÇAN YARDIMCI-T LENFOSİT TİP 2 SİTOKİN-ARACILI (İNTERLÖKİN 5 VE 13) YOLAKLAR GÖREVLİDİR.”

Endoskopik bulgular — EREFS

ℹ️ EREFS skorlaması“Tanı ve tedaviye yanıtın izleminde ÖDEM (EDEMA-E), HALKALAR (RINGS-R; Şekil 350.2), EKSÜDALAR (EXUDATES-E), OLUKLAR (FURROWS-F; Şekil 350.3), STRİKTÜRLER (STRICTURES-S) gibi sık görülen belirtilere dayalı EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ENDOSKOPİK REFERANS SKORLAMASI (EREFS) FAYDALIDIR.”

Harf Bulgu
E EDEMA — ÖDEM
R RINGS — HALKALAR
E EXUDATES — EKSÜDALAR (beyaz benekler)
F FURROWS — OLUKLAR
S STRICTURES — STRİKTÜRLER

“Özofagus histolojisi yoğun eozinofili gösterebilir ve şu anda tanı için seçilmiş olan sınır ≥15-20/HER BÜYÜTME ALANIDIR.”

⚠️ Normal görünen mukoza EoÖ’ü dışlamaz“EoÖ’lü çocuklarda %30’a ULAŞAN ORANLARDA MAKROSKOPİK OLARAK NORMAL ÖZOFAGUS MUKOZASI GÖRÜLÜR.” Yani endoskopi normal görünse bile biyopsi alınmalıdır.

GÖRH’den ayırt edici özellikler

Özellik EoÖ lehine
Atopi EŞ ZAMANLI ATOPİK HASTALIKLARIN VARLIĞI
Erozyon EROZİF ÖZOFAJİT OLMAMASI
Eozinofil DAHA YÜKSEK EOZİNOFİL YOĞUNLUĞU
pH-impedans NORMAL ÖZOFAGUS pH-ÇOK KANALLI İNTRALUMİNAL İMPEDANS SONUÇLARI