Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	Alerjik hastalıkların tanısı
ad-en	Diagnosis of allergic disease
konu	Alerji öyküsü, fizik muayene işaretleri, in vitro ve in vivo testler, provokasyon ve besin yükleme
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-27
kaynaklar	Nelson - Bölüm 14 Alerjik Hastalıklar

Alerjik Hastalıkların Tanısı

(Nelson - Bölüm 14 Alerjik Hastalıklar, Bölüm 167 · Supina Bunyavanich, Jacob Kattan ve Scott H. Sicherer)

💡 TUS ipucu — testin gösterdiği duyarlanmadır**, hastalık değil“Serolojik immunoassay’in faydaları, uygulamalarının deri hastalığı (örn. aktif Atopik Dermatit) veya ilaç kullanımı (örn. antihistaminikler) tarafından kısıtlanmamasıdır.”**

“Pozitif testleri olan birçok çocuk alerjene maruz kaldığında klinik belirti vermez.” — “Artan şiddetteki test sonuçları (daha yüksek serum sIgE sonuçları veya daha büyük DPT kabarıklık boyutları) genellikle artan klinik reaktivite olasılığı ile ilişkilidir (fakat şiddet ile değil).”

Alerji öyküsü

“Alerjik hastaların eksiksiz hikayesi, tüm belirtilerin zamanlaması ve süresiyle tanımlanması, yaygın alerjenlere maruziyeti ve önceki tedavilere verilen yanıtları içerir.”
“Hastalar genellikle birden fazla alerjik hastalığa sahip olabileceği için, alerjik rinokonjonktivit, astım, gıda alerjisi, Eozinofilik Özofajit, atopik dermatit ve ilaç alerjisi gibi diğer alerjik hastalıkların olup olmadığı belirlenmelidir.”
Aile öyküsü:“Ailede alerjik hastalık hikayesi sıktır ve bir çocukta alerji gelişimine yatkınlık en önemli faktörlerden biridir. Bir çocukta alerjik hastalık varsa, anne-babadan biri alerjik olduğunda %50’ye ve her ikisi de alerjik olduğunda %66’ya yaklaşır, annenin atopi öyküsü babanın ökümünden daha büyük etkiye sahiptir.”
“Belirtilerin başlangıç zamanlaması ve ilerleyişi önemlidir.” — “Belirtiler artıp azalıp fakat yavaş yavaş gelişiğinde ve zaman içinde daha kronik olduğunda, belirtilerin zamanlamasının ve ilerlemesinin mevsimsel dışı aeroalerjene maruz kalmayla ilişki olup olmadığına daha yakından bakılmalıdır.”
Mevsim:“Polenler ve mantar sporları gibi aeroalerjenler, alerjik rinitin önde gelen nedenleridir.” — “Amerika Birleşik Devletleri’nin çoğunda, ilkbaharın başlarında ağaçlar polen yayar, otlar ilkbaharın sonlarında ve yaz başında polen yayar ve yabani otlar yaz sonundan sonbahara kadar polen yayar.”
“Atmosferdeki mantar sporlarının varlığı, kuzey Amerika Birleşik Devletleri’nde mevsimsel bir düzen izler, spor sayıları daha sıcak havaların başlamasıyla yükselir ve yaz aylarının sonlarında zirve yapar, sadece kışın ilk ayazıyla tekrar düşer.”
Perennial alerjenler:“ev tozu akarları, hamamböceği ve mantarlar gibi genellikle kapalı alanlarda bulunan perennial (yıl boyu süren) alerjenlere duyarlılıkla dikkatle alınmalıdır.” — Aspergillus ve Penicillium iç mekan, Alternaria dış mekan.
“Hastanın yaşı, potansiyel alerjenlerin tanımlanmasında önemli bir etkendir. Bebekler ve küçük çocuklar önce ev tozu akarları, hayvanların dökündüsü ve mantarlar gibi çevrelerinde devamlı bulunan alerjenlere karşı duyarlılaşırlar.”
“Mevsimsel alerjenlere duyarlılaşma gelişmesi için genellikle birkaç mevsime maruziyet gerekir.”
“Besin alerjileri bebeklerde ve küçük çocuklarda daha sık görülür, öncelikle kutanöz, gastrointestinal ve solunum ya da kardiyovasküler semptomlara neden olur.” — “Erken tip IgE aracılı aşırı duyarlılık besin reaksiyonlarının belirtileri, saçlı besinin yenmesinden sonra dakikalar ile 2 saat içinde gelişir. IgE aracılı olmayan besin alerjilerinin belirtileri sıklıkla gecikmiş veya kroniktir.”

Fizik muayene işaretleri

İşaret	Tanım
Alerjik selam	“Nazal kaşıntı ve rinore nedeniyle, alerjik rinitli çocuklar genellikle burunlarını avuçlarıyla yukarı doğru ovarak”
Alerji çizgisi (nazal crease)	“Burun köprüsü üzerinde yatay bir deri çizgisi”
Alerjik gıdaklama	“damağı kaşımak için, dil ağız tavanına yerleştirip hızlıca geri çekildiği zaman ortaya çıkar”
Alerjik “shiners” (morarma)	“göz kapaklarının altındaki venöz stazın neden olduğu … mavi gri ile mor renk değişimlerinden endişe duyarlar” — “Bu bulgu alerjik hastaların %60’ünde ve alerjik hastalığı olmayan hastaların yaklaşık %40’ında bulunur.”
Dennie-Morgan kıvrımları	“alt kirpiklerin altındaki birkaç, doğrusal kırışıklıklar” (Şekil 167.1); “Bunlar, alt kapak ‣ kenarına paralel olarak ve gözün iç kenarından bir yay biçiminde uzanan, belirgin, orbita çizgileridir”
“Lip licker’s” dermatiti	“devamlı ağız solunumu nedeniyle dudakların kurumasının ve dudakların nemini tazeleme ve rahatlatma çabası olan tekrarlayan dudak yalaması”
“Arnavut kaldırımı”	“Farenks arkası, postnazal akıntı ve posterior faringeal lenfoid hiperplazi”
‣	“genellikle yüzde yanaklarda ve üst kol ve uyluğun ekstansör yüzlerinde bulunan, kıl foliküllerinin açıklıklarında yer alan keratin tıkaçların neden olduğu, deri renginde veya hafif pembe papüller”
Kserozis	“alerjik çocukların en sık görülen deri anormalliğidir”
Hiperlinearite	“Avuç içleri ve ayak tabanlarındaki derinin muayenesi, orta ile şiddetli atopik dermatiti olan çocuklarda kalınlaşmış deri ve artmış palmar ve plantar kırışıklıkları”
Kemozis	“jelatinimsi görünümde olan konjonktival ödem” — şiddetli alerjik konjonktivitte
“Lifli” veya “pis göbek”	“‣ ile ilişkili kirpik astarı genellikle”
‣	“korneanın çıkıntı oluşturması, vernal ‣ veya periorbital atopik dermatitli hastalarda, gözlerin sürekli ovulmasının neden olduğu tekrarlanan travmanın bir sonucu”

Astımda:“Astım hastalarında spirometri uygulanmalıdır. Eğer Solunum Sıkıntısı ve Yetmezliği gözlenirse, pulse oksimetre kullanılmalıdır.”
Pulsus paradoksus:“Akut astım olan hasta hastada inspirasyon sırasında sistolik kan basıncında >10 mmHg bir düşüş olarak tanımlanan pulsus paradoksus ileri bulgu verebilir. Orta ila şiddetli hava yolu tıkanıklığında >20 mmHg’lik bir azalma olabilir.”
“Kronik akciğer belirtileri ile kilo alımında yetersizlik olan bir çocukta Kistik Fibrozis düşünülmelidir.”