Akut Apandisit

“Akut apandisit, çocuklarda en sık görülen akut cerrahi durumdur ve çoğunlukla komplike/perfore apandisit (PA) ile ilişkili çocukluk morbiditesi ve sağlık bakım maliyetlerinin önemli bir nedenidir.” (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi, Bölüm 370)

Epidemiyoloji

• “Akut apandisit insidansı, doğumdan dört yaşına kadar 10.000 çocuk için yılda bir iken, 14 yaşında 10.000 çocukta yılda 19-28’e kadar olmak üzere, yaşla birlikte artar.”
• “Çocuklarda yaşam boyu %7-9 risk vardır ve karın ağrısının değerlendirilmesi için acil servise başvuran çocukların %1-8’ine apandisit teşhisi konur.”
• “10 ila 18 yaş arasındaki en yüksek insidans ile daha çok büyük çocuklarda görülür; beş yaşın altındaki çocuklarda (vakaların %5’inden azı) nadir görülür ve üç yaşın altındaki çocuklarda (vakaların %1’inden azı) oldukça nadirdir.”
• “Akut apandisit insidansı oranları erkeklerde, beyazlarda ve Hispaniklerde, Afrikalı Amerikalılara ve Asyalılara göre daha yüksektir.”
• “Temmuz ve Eylül ayları arasındaki üçüncü çeyrekte apandisit görülme sıklığı yüksektir.”
• “Akut apandisitin çocuklarda zirve insidansı ikinci on yılda görülür ve yaklaşık 100.000 çocuk her yıl çocuk hastanelerinde apandisit nedeniyle tedavi edilir.”

⚠️ Bebekte apandisit“Apandisit olan bebekler genellikle sepsis olduğu düşünülerek yanlış tanı alırlar, tanıdaki gecikme nedeniyle hastalığın ileri evrelerinde tespit edilirler.”“Çoğu bebek vakası birincildir ancak bazıları Hirschsprung hastalığı, kistik fibrozis, inguinal herni, prematürite, mekonyum tıkaç sendromu veya kompleks multiorgan sendromları ile ilişkili olabilir.” → Hirschsprung Hastalığı, Kistik Fibrozis, Kasık Fıtıkları

Patofizyoloji

• “Akut apandisit enflamasyonunun klinik varlığı, ardından perforasyon, apse formasyonu ve Peritonit oluşumu, büyük olasılıkla, çoklu etiyolojilerin son ortak yolu olarak apendiks duvarının bakteriler tarafından işgal edilmesi izler.”
• “Genetik, çevresel ve enfeksiyöz etiyolojilerin (bakteriyel, viral, fungal ve parazitik) akut apandisitte rol oynadığı görülmüştür.”
• “Aile öyküsü olanlar, apandisit için yaklaşık üç kat daha fazla risk taşır.”
• “Akut apandisite yol açan bir neden, luminal obstrüksiyon olmasıdır: yoğunlaşmış fekal materyal, lenfoid hiperplazi, yutulan yabancı cisim, parazitler veya tümörler obstrüksiyona yatkınlık yaratabilir.”
• Kaskad:“Apendiks lümeninin tıkanması, intraluminal basınç artışı, lenfatik ve venöz konjesyon ve ödem, bozulmuş arteriyel perfüzyon, apendiks duvarının iskemisi, bakteriyel proliferasyon ve duvar invazyonu ve nekrozunu içeren ilerleyici bir kaskad başlatır.”
• “Apendiks bağırsakta en yüksek, bağırsakla ilişkili lenfoid doku (GALT) konsantrasyonuna sahip olduğundan, bazıları apendiksin timus veya Fabricius’un bursasına benzer bir bağışıklık fonksiyonuna sahip olabileceğini varsaymıştır.”
• “Apendiks lümenini tıkayabilen submukozal lenfoid foliküller doğumda azdır, ancak akut apandisitin en yaygın olduğu gençlik yıllarında sayıca zirveye ulaşır.”
• Enterik enfeksiyon:“birçok akut apandisit vakasında mukozal ülser ve apendiks duvarının bakteriler tarafından istilası ile ilişkili rol oynar. Yersinia Enfeksiyonları, Salmonella ve Şigelloz türleri ile mononükleoz, Kabakulak, koksaki virus B ve Adenovirus Enfeksiyonları gibi viruslar sebep olabilirler.”