Özellik Değer
tags kavram
ad-tr Aktif bağışıklama ve aşı tipleri
ad-en Active immunization and vaccine types
tus-onceligi yüksek
guncelleme 2026-10-10
kaynaklar Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 197, Tablo 197.3, Tablo 197.4

Aktif Bağışıklama ve Aşı Tipleri

“Aşılar, ENFEKSİYÖZ BİR AJANI ÖNLEMEK İÇİN, MİKROORGANİZMALARIN TAMAMI VEYA BİR KISMININ UYGULANMASI OLARAK TANIMLANMAKTADIR.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları)

Aşı tipleri

Tip Örnek
TAMAMEN İNAKTİVE EDİLMİŞ MİKROORGANİZMALAR ‣, HEPATİT A
ORGANİZMANIN KISIMLARI ASELÜLER ‣, ‣, HEPATİT B
POLİSAKKARİD KAPSÜLLER PNÖMOKOK VE MENİNGOKOK POLİSAKKARİD AŞILARI
PROTEİN TAŞIYICILARINA BAĞLI POLİSAKKARİD KAPSÜLLER (konjuge) Hib, PNÖMOKOK VE MENİNGOKOK KONJUGAT AŞILARI
CANLI ZAYIFLATILMIŞ MİKROORGANİZMALAR KIZAMIK, ‣, ‣, ‣, ROTAVİRUS VE CANLI ZAYIFLATILMIŞ ‣ AŞILARI
TOKSOİDLER TETANOZ, ‣

(Tablo 197.3 → ABD'de Mevcut Aşılar ve Tipleri)

ℹ️ Toksoid nedir?“Toksoid, TOKSİK OLMAYACAK ŞEKİLDE MODİFİYE EDİLMİŞ ANCAK YİNE DE TOKSİNE KARŞI AKTİF BİR BAĞIŞIKLIK YANITI İNDÜKLEYEBİLEN BAKTERİYEL BİR TOKSİNDİR.”

Aşı bileşenleri

“Aşılar, bağışıklık kazandırıcı antijenin yanı sıra ÇEŞİTLİ BAŞKA BİLEŞENLER DE İÇEREBİLİR.”

Bileşen İşlev
Süspansiyon sıvısı STERİL SU VEYA TUZLU SU OLABİLİR, ANCAK İMMÜNOBİYOLOJİK KÜLTÜRÜ BÜYÜTMEK İÇİN KULLANILAN AZ MİKTARDA PROTEİN VEYA BAŞKA BİLEŞENLER İÇEREN KARMAŞIK BİR SIVI DA OLABİLİR
Koruyucular, stabilizatörler ve antimikrobiyal ajanlar BAKTERİ ÇOĞALMASINI İNHİBE ETMEK VE ANTİJENİN BOZULMASINI ÖNLEMEK İÇİN KULLANILIR
Örnekler JELATİN, 2-FENOKSİETANOL VE SPESİFİK ANTİMİKROBİYAL MADDELER
Şişe girişi ÖNCELİKLE ŞİŞENİN TEKRAR GİRİŞİNDE BAKTERİYEL KONTAMİNASYONU ÖNLEMEK İÇİN ÇOK DOZLU AŞI ŞİŞELERİNE KORUYUCU MADDELER EKLENİR

Tiyomersal tartışması

⚠️ 1999’da önlem olarak kaldırıldı“Geçmişte çocuklar için birçok aşı etil cıva içeren bir koruyucu olan TİMEROSAL içermekteydi. Çocuklar için üretilen aşılardan koruyucu madde olarak timerosalin çıkarılması, AŞILARDAKİ KORUYUCULARDAN KAYNAKLANAN ZARARA İLİŞKİN HERHANGİ BİR VERİ YOKKEN ÖNLEM OLARAK 1999’DA BAŞLAMIŞTIR.”

“Küçük çocuklar için önerilen aşılardan SADECE BAZI GRİP AŞISI PREPARATLARI KORUYUCU OLARAK TİMEROSAL İÇERİR.”

Adjuvanlar

ℹ️ Adjuvan nedir?“Bazı aşılarda immün yanıtı uyarmak için de ADJUVANLAR kullanılmaktadır.”

Adjuvan Kullanım
ALÜMİNYUM TUZLARI ABD’DE FDA TARAFINDAN AŞILARDA KULLANILMAK ÜZERE LİSANSLANAN TEK ADJUVAN; ALÜMİNYUM ÜZERİNE ADSORBE EDİLMİŞ 3-O-DESASİL-4p-MONOFOSFORİL 301 LİPİD A VE MF59 VE 1018 ADJUVAN İÇEREN ASO₅
ASO₅ ARTIK ABD’DE KULLANILAN, ANCAK AVRUPA’DA KULLANILAN BİR TİP ‣ BULUNUR
MF59 ≥65 YAŞ İÇİN ONAYLANMIŞ BİR TİP İNFLUENZA AŞISINDA BULUNAN, SU İÇİNDE YAĞ EMÜLSİYONUDUR
1018 >18 KİŞİLER İÇİN ONAYLANMIŞ BİR HEPATİT B AŞISI OLAN HepB-CpG’DE KULLANILAN BİR İMMÜNSTİMÜLATÖR SEKANS ADJUVANIDIR

“HepB-CpG, mayadan türetilmiş rekombinan HBsAg içerir ve saflaştırılmış HBsAg’nin küçük sentetik immünstimülatör sitidin-fosfat-guanozin oligodeoksinükleotit motifleriyle birleştirilmesiyle elde edilir. 1018 ADJUVANI, HBsAg’YE YÖNELİK BAĞIŞIKLIK YANITINI SİMÜLE ETMEK İÇİN TOLL BENZERİ RESEPTÖR 9’A BAĞLANIR.”

⚠️ Adjuvanlı aşı derin IM yapılır“Adjuvanları olan aşılar, BÖLGESEL TAHRİŞ, GRANÜLOM OLUŞUMU VE SUBKÜTAN VEYA İNTRAKUTAN UYGULAMA İLE İLİŞKİLİ NEKROZU ÖNLEMEK İÇİN KAS KİTLELERİNİN DERİNLEMESİNE ENJEKTE EDİLMELİDİR.”

Nasıl koruma sağlarlar?

“Aşılar, ANTİKOR OLUŞUMUNU, HÜCRESEL BAĞIŞIKLIĞI VEYA HER İKİSİNİ UYARARAK BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ HAREKETE GEÇİREBİLİRLER.”

💡 Koruyucu etkinin kaynağı“Çoğu aşı tarafından sağlanan koruyucu etkinin öncelikle ANTİKOR ÜRETEN B LENFOSİTLER aracılığıyla olduğu düşünülmektedir.”

Bu antikorlar: