| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | kavram |
| ad-tr | HPV Aşıları |
| ad-en | Human papillomavirus vaccines |
| gen | — |
| kalitim | — |
| insidans | — |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-14 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları |
İnsan Papillomavirus Enfeksiyonu enfeksiyonunu önlemenin TEK YOLU LEZYONLARLA DİREKT TEMASTAN KAÇINMAKTIR; aşılar bu enfeksiyonun önlenmesinde en etkili araçtır (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 293).
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Kondom | Kondomlar HPV BULAŞ RİSKİNİ AZALTIR; ancak AYNI ZAMANDA SIL GELİŞİMİ İLE DÜZEYDE OLAN CİNSEL YOLLA BULAŞAN ENFEKSİYONLARI DA ÖNLER |
| Regresyon | Üstelik kondomlar, KADINLARDA LSIL REGRESYONUNU HIZLANDIRIYOR GİBİ GÖRÜNMEKTEDİR |
| Sigara | Servikal kanseri önlemekte SİGARA İÇMEKTEN KAÇINILMASI ÖNEMLİDİR |
| Oral kontraseptif | Uzun süreli oral kontraseptif kullanımı ve DOĞUM SAYISININ SERVİKAL KANSER İÇİN RİSK OLUŞTURDUĞU GÖSTERİLMİŞTİR |
| Uyarı | Buna rağmen bu etmenlerle ilgili mekanizmalar belirlenememiştir ve bu nedenle DANIŞMANLIKTA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLMEMEKTEDİR |
| Aşı | Yıl | Tipler |
|---|---|---|
| Kuadrivalan | 2006 | TİP 6, 11, 16 ve 18 |
| Bivalan | 2009 | TİP 16 ve 18 |
| 9-valanlı | 2014 | TİP 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58 |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Kapsam | HPV aşıları TİPE ÖZGÜ DEVAMLILIĞA ve SERVİKS, VAJEN, VULVA ve ANÜS DAHİL OLMAK ÜZERE ÇEŞİTLİ HASTALIK GELİŞİMİNE KARŞI ETKİ GÖSTERİR |
| Hedeflenen pay | 9-valanlı aşı tarafından hedeflenen tipler, SERVİKAL KANSER VAKALARININ YAKLAŞIK %85’İNDEN SORUMLUDUR |
| Mekanizma | Bu aşıların etkinliği NÖTRALİZAN ANTİKORLARIN GELİŞİMİ İLE SAĞLANIR |
| Etkinlik | Lisans öncesi çalışmalar inatçı HPV ENFEKSİYONU, CIN 2/3, ADENOKARSİNOMA IN SITU, ANOGENİTAL SİĞİLLER ve KANSER ÖNCÜSÜ VULVAR veya VAJİNAL SİĞİLLERİN ÖNLENMESİNDE %90-100 ETKİNLİK GÖSTERMEKTEDİR |
| Saha verisi | Aşı piyasaya sürüldüğünden beri, İSVEÇ ve AVUSTRALYA’DAN VERİLER AŞI PROGRAMININ UYGULANMASINDAN İTİBAREN 4 YIL İÇERİSİNDE ULUSAL GENİTAL SİĞİL SIKLIĞINDA AZALMA GÖSTERMİŞTİR |
| ABD verisi | ABD’de ergen ve genç erişkin kadınlarda 2009-2012 (aşı sonrası) ve 2003-2006 (aşı öncesi) yılları karşılaştırıldığında, kuadrivalan aşı içerisinde bulunan HPV TİPLERİNİN GÖRÜLME SIKLIĞINDA BELİRGİN AZALMA GÖSTERMİŞTİR |
| Aşısızlarda azalma | Ek olarak, aşılanmış olanlarda HPV aşı tipinin yaygınlığı %2.1 iken 14-24 yaş arası cinsel aktif AŞILANMAMIŞ KADINLARDA BU ORAN %16.9’DUR |
| Meta-analiz | Dokuz yüksek gelirli ülkede yapılan 20 çalışmanın sistematik analizinde, AŞI UYGULAMA ORANLARININ >%50 OLDUĞU ÜLKELERDE 13-19 YAŞ ARASINDA HPV 16 ve 18 PREVALANSININ EN AZ %68 AZALDIĞI GÖSTERİLMİŞTİR |
| Toplum bağışıklığı | Mevcut etkinlik verileri HPV AŞISININ KİŞİSEL KORUMAYA EK OLARAK TOPLUM DÜZEYİNDE BAĞIŞIKLIK SAĞLADIĞINI ÖNE SÜRMEKTEDİR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Rutin yaş | Birleşik Devletler’de aşılama 11-12 YAŞINDA TÜM ERGENLERE RUTİN OLARAK ÖNERİLMEKTEDİR ve DELTOİD BÖLGEYE İNTRAMUSKÜLER OLARAK 0 ve 6-12 AYLAR ARASINDA İKİ DOZ ŞEKLİNDE UYGULANIR |
| İki doz gerekçesi | İki dozluk seri uygulanan daha genç ergenler ve üç dozluk seri uygulanan daha büyük ergenler arasında KARŞILAŞTIRILABİLİR BİR BAĞIŞIKLIK YANITI GÖSTEREN İMMÜNOJENİTE VERİLERİNE DAYANARAK, 15 YAŞINDAN ÖNCE HPV AŞI SERİSİNE BAŞLANAN GENÇ İÇİN 2016 YILINDA İKİ DOZLUK BİR SERİ ONAYLANMIŞTIR |
| Yakalama | Aşılama, eğer önceden aşı yaptırmamışlarsa 45 YAŞINA KADAR ERİŞKİNLERE DE ÖNERİLMEKTEDİR |
| Erken aşılamanın gerekçesi | Çocukların cinsel olarak aktif olmadan önce aşılanması önemlidir; çünkü HPV ALMA HIZI CİNSEL AKTİVİTE BAŞLADIKTAN KISA BİR SÜRE SONRA YÜKSELİR |
| Minimum yaş | 9 YAŞ KADAR KÜÇÜK ERGENLERE AŞI YAPILABİLİR |
| Yakalama yaş aralığı | Kızlara 13-26, erkeklere 13-21 YAŞLARINDA YAKALAMA AŞISI ÖNERİLİR |
| Özel gruplar | Eşcinsel, biseksüel veya erkeklerle cinsel ilişki yaşayan, İMMÜN SİSTEMİ BASKILANMIŞ OLAN (‣ ENFEKSİYONU DAHİL) veya TRANSSEKSÜEL OLAN ERKEKLER İÇİN YAKALAMA AŞISINA 45 YAŞINA KADAR DEVAM EDİLEBİLİR |
| Üç dozluk şema | HPV aşısının ilk dozu 15 YAŞINDA veya DAHA SONRA YAPILAN HERHANGİ BİR ERGEN İÇİN 0, 1-2 ve 6.AYDA 3 DOZLU SERİ ÖNERİLİR |
| İmmün yetmezlik | İmmün sistemi baskılayıcı durumları olan ergenler ve genç yetişkinler için de 3 DOZLU SERİ ÖNERİLİR |
⚠️ Aşı terapötik değildirAŞI ÖNCESİ, AŞI İÇERİSİNDE BULUNAN HPV TİPLERİNDEN BİR VEYA DAHA FAZLASI İLE ENFEKTE OLAN BİREYLER, GERİYE KALAN HPV AŞI TİPLERİNİN SEBEP OLDUĞU KLİNİK SONUÇLARA KARŞI KORUNURLAR.
Bu nedenle, GEÇİRİLMİŞ veya ÖNCEDEN VAR OLAN HPV ENFEKSİYONUNU AŞILAMA İÇİN KONTRAENDİKASYON DEĞİLDİR.
BUNUNLA BİRLİKTE, HPV AŞILARI TERAPÖTİK DEĞİLDİR.
ℹ️ GüvenlikLisans sonrası aşı güvenlik profiline değerlendirmelerinde HPV AŞISINA ATFEDİLEBİLEN CİDDİ OLUMSUZ ETKİLER TANIMLANMAMIŞTIR.
1 MİLYONDAN FAZLA BİREY ARASINDA YAPILAN 3 BÜYÜK GÖZLEM ÇALIŞMASI ve AKTİF ve PASİF GÖZETİM AĞLARI İLE GÜVENLİK İZLEMİNDE HPV AŞISI ve OTOİMMÜN HASTALIKLAR, VENÖZ TROMBOEMBOLİ GİBİ SONUÇLAR ARASINDA AÇIK BİR İLİŞKİ BULUNMAMIŞTIR.
Aşılama yaklaşık 60’da birinde ATEŞ ve 30’DA BİRİNDE AŞI YERİNDE AĞRIYA NEDEN OLABİLİR.
Aşılananların %0.1’inde Senkop AŞI UYGULAMASI İLE İLİŞKİLİ BULUNMUŞTUR; bu yüzden AŞI SONRASI ERGENLERİN 15 DAKİKA OTURUR POZİSYONDA KALMALARI TAVSİYE EDİLİR.
⚠️ Kabul oranı neden düşük?Mükemmel güvenlik ve etkinlik profiline rağmen, HPV AŞISININ KABULLENİLMESİ YAVAŞ OLMUŞTUR.
Aşılama oranları ERGENLERİN AŞILAMA PLANINDA OLAN DİĞER AŞILARIN ORANLARINDAN GERİ KALMAKTADIR: 2015 yılında, 13-17 yaş arasında EN AZ BİR DOZ HPV AŞISI YAPILAN YALNIZCA %56.1 iken, EN AZ BİR DOZ KUADRİVALAN MENİNGOKOK AŞISI YAPILAN %81.6 ve Tdap AŞISI YAPILAN %86.4’TÜR.
Kabullenmenin yavaş olmasının nedenleri: TUTARSIZ SAĞLIK ÇALIŞANI ÖNERİLERİ, HPV İLE İLGİLİ BİLGİ EKSİKLİĞİ, ANNE-BABALARIN GENÇ ERGENLER İÇİN AŞIYA GEREK OLMADIĞI İNANCI ve AŞI GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ YANLIŞ ANLAŞILMALARDIR.
ÖNEMLİ BİR STRATEJİ: HPV AŞISININ Tdap ve MENİNGOKOK AŞISI İLE AYNI ŞEKİLDE TANITILDIĞI GÜÇLÜ ve TUTARLI BİR ÖNERİDİR.
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
💡 TUS ipucu — HPV aşıları
- ÜÇ AŞI: KUADRİVALAN (6, 11, 16, 18) · BİVALAN (16, 18) · 9-VALANLI (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58).
- 9-VALANLI AŞI, SERVİKAL KANSER VAKALARININ ~%85’İNİ KAPSAR.
- RUTİN YAŞ 11-12; <15 YAŞTA BAŞLANIRSA İKİ DOZ (0 ve 6-12. ay), ≥15 YAŞTA BAŞLANIRSA ÜÇ DOZ (0, 1-2, 6. ay). En sık sorulan ayrımdır.
- İMMÜN SİSTEMİ BASKILANMIŞ ERGENLERE YAŞ FARK ETMEKSİZİN ÜÇ DOZ.
- 9 yaştan itibaren yapılabilir; yakalama kızlarda 13-26, erkeklerde 13-21 yaş (risk gruplarında 45 yaşa kadar).
- CİNSEL AKTİVİTE BAŞLAMADAN ÖNCE AŞILAMAK ESASTIR — HPV edinim hızı ilişkinin başlamasından kısa süre sonra zirve yapar.
- MEVCUT ENFEKSİYON KONTRENDİKASYON DEĞİLDİR (diğer tiplere karşı korur) — ama AŞI TERAPÖTİK DEĞİLDİR, var olan lezyonu tedavi etmez.
- SENKOP %0.1 → aşıdan sonra 15 DAKİKA OTURUR pozisyonda kalınır.
- Otoimmün hastalık ve VTE ile ilişki gösterilmemiştir.
- Aşı kapsamı Tdap ve MenACWY’nin gerisindedir; en etkili müdahale GÜÇLÜ ve TUTARLI HEKİM ÖNERİSİDİR.