Konjenital Hiperinsülinizm

“İnfantil dönemin persistan hiperinsülinemik hipoglisemisi (PHHI) kalıtsal veya sporadik olabilir, pankreatik β hücrelerinden insülin sekresyonunda görev alan potasyum kanalının düzenlenmesini etkileyen mutasyonlar sonucu ortaya çıkar” (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar, Bölüm 111).

Mekanizma (Şekil 111.2)

• “Normalde glukozun β hücresine girmesi insüline yanıtsız glukoz taşıyıcısı GLUT 2 ile sağlanır. Hücreye girişte glukoz, glukokinaz enzimi aracılığıyla glukoz-6-fosfata fosforile olur. ATP üretmek üzere glukoz metabolizması etkileşir.”
• “ATP: ADP oranı fazla yükseldiğinde K_ATP kanalı kapanır, K⁺’un dışarı akışı engellenir ve intraselüler K⁺’da yükseliş hücre membranını depolarize eder ve kalsiyum (Ca²⁺) kanalı açılır. Hücre içinde Ca²⁺’un artışı ekzositoz yoluyla insülin sekresyonunu tetikler.”
• “Sülfonilüreler, K_ATP’yi kapatmak için kendi reseptörleri (SUR) ile etkileşime geçerek insülin sekresyonunu tetikler; diazoksid bu işlemi inhibe ederken somatostatin veya analoğu olan oktreotid kalsiyumun içeri akışını inhibe ederek insülin salınımını engeller.”
• “K_ATP kanalının açık kalmasını önleyen SUR 1 ve KIR6.2’deki genetik mutasyonlar uygunsuz insülin sekresyonunun devam etmesine neden olur” — PHHI’nin otozomal resesif formlarından sorumludur.

Genetik tipler — Tablo 111.4

Tanı ölçütleri — Tablo 111.6

“Kritik” örneklemelere dayanan hiperinsülinizm tanı kriterleri (açlık hipoglisemisi sırasında alınan örneklerde, plazma glukozu <50 mg/dl):

1. Hiperinsülinemi (plazma insülin >2 µU/ml)
2. Hipoyağ asidemisi (plazma serbest yağ asitleri <1,5 mmol/L)
3. Hipoketonemi (plazma β-hidroksibütirat <2,0 mmol/L)
4. Glukagona uygunsuz glisemik yanıt (1 mg IV glukagondan değişim >40 mg/dl)Tablo 111.5 — kritik kan örneğinde bakılacaklar: substratlar (glukoz, serbest yağ asitleri, ketonlar, laktat, ürik asit, amonyak) ve hormonlar (insülin, kortizol, büyüme hormonu, tiroksin/TSH, IGFBP-1).

💡 Amonyak neden isteniyor?“Amonyak 100-200 µM’e kadar yükselirse glutamat dehidrogenazın aktive edici mutasyonu düşünülür” — hiperinsülinizm-hiperamonemi sendromu, lösin duyarlı hipoglisemi yapar ve diazokside iyi yanıt verir.

Fokal ↔︎ diffüz ayrımı

• “Fokal adenomatöz adacık hücre hiperplazisinin lokal eksizyonu az veya rekürrensiz kür ile sonuçlanır. Diffüz şekil için pankreasın %85-90’ının totale yakın rezeksiyonu önerilmektedir.”
• “Diffüz hiperplastik lezyonlar için totale yakın pankreatektomi gerekmektedir, bu durum sıklıkla persistan hipoglisemi veya daha ileride gelişecek hiperglisemi veya aşikar insüline bağımlı Diyabetes Mellitus ile Giden Sendromlar ile ilişkilidir.”