Özellik Değer
tags sendrom
ad-tr Etilen glikol zehirlenmesi
ad-en Ethylene glycol poisoning
gen -
kalitim Kalıtsal değil — edinilmiş
insidans kaynak gerekli
tus-onceligi yüksek
guncelleme 2026-10-09
kaynaklar Nelson - Bölüm 7 Çocuklarda İlaç Tedavisi — Bölüm 77, Tablo 77.7

Etilen Glikol Zehirlenmesi

“Etilen glikol ANTİFRİZDE bulunur. Kasıtsız yutma, çocuklarda en yaygın maruziyettir ve teorik olarak DERİŞİK ÜRÜNLERİN KÜÇÜK HACİMLİ YUTULMASI ZEHİRLENMEYE NEDEN OLABİLİR.” (Nelson - Bölüm 7 Çocuklarda İlaç Tedavisi)

Patofizyoloji — oksalat yolu

Basamak Enzim Ürün
1 ALKOL DEHİDROJENAZ GLİKOLALDEHİT
2 ALDEHİT DEHİDROJENAZ GLİKOLİK ASİT
3 — GLİOKSİLİK ASİT
4 — OKSALİK ASİT (OKSALAT)

ℹ️ Zincirin iki ayrı zararı“Glikolik asit METABOLİK ASİDOZDAN SORUMLUDUR; glioksilik asit oksalik aside metabolize edilir.”

“Oksalik asit, serum ve doku kalsiyumuyla birleşerek TÜM VÜCUTTA BİRİKEN KALSİYUM OKSALAT KRİSTALLERİ OLUŞTURUR, BU KRİSTALLER ÖZELLİKLE RENAL PARANKİMDE BİRİKEREK AKUT TÜBÜLER NEKROZA YOL AÇAR.”

Klinik ve laboratuvar bulguları

Evre Bulgu
Erken BULANTI, KUSMA, MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ BASKILANMASI VE SARHOŞLUK
Geç ARTMIŞ ANYON AÇIKLIĞI OLAN Metabolik Asidoz, ‣ VE AKUT BÖBREK ZEDELENMESİ
En geç HATTA SONRASINDA HASTALARDA KRANİYEL SİNİR FELCİ GELİŞEBİLİR

Tanısal ipuçları

İpucu Değer
Düzey ölçümü ETİLEN GLİKOL KAN DÜZEYLERİNİN HESAPLANMASI TEKNİK OLARAK ZORDUR VE SADECE BAZI DAHA BÜYÜK REFERANS LABORATUVARLARDA YAPILABİLİR
Osmolar açık ETİLEN GLİKOL DÜZEYLERİ BAKILAMADIĞINDA, ONUN YERİNE OSMOLAR AÇIKLIĞIN HESAPLANMASI BİR BELİRTEÇ OLARAK KULLANILABİLİR
Wood ışığı İDRARIN WOOD IŞIĞINDA İNCELENMESİ, ETİLEN GLİKOL ALIMINA NE DUYARLI NE DE ÖZGÜNDÜR
İdrar ETİLEN GLİKOL ZEHİRLENMESİNİN İDRAR İNCELEMESİ ÜZERİNDEKİ EN ERKEN BELİRTİSİ GENELLİKLE HEMATÜRİDİR
Kristaller KALSİYUM OKSALAT KRİSTALLERİ İDRAR MİKROSKOBİSİNDE GÖRÜLEBİLİR ANCAK MARUZİYETTEN HEMEN SONRA BELİRGİN OLMAYABİLİR
İzlem ZEHİRLENMİŞ HASTALARDA ELEKTROLİTLER (KALSİYUM DAHİL), ASİT-BAZ DURUMU, BÖBREK İŞLEVİ VE EKG YAKINDAN İZLENMELİDİR

⚠️ Wood ışığı sorusu Antifrizin flöresan katkısına dayanan Wood ışığı testi NE DUYARLI NE DE ÖZGÜNDÜR — tanıyı buna dayandırmak hatalıdır.

Tedavi

Basamak İçerik
Mide arındırma ETİLEN GLİKOL HIZLA EMİLDİĞİNDEN GENELLİKLE DEĞERLİ DEĞİLDİR
Antidot FOMEPİZOL (alkol dehidrojenazın güçlü rekabetçi inhibitörü) — tercih edilen; ETANOL klasik alternatif
Hemodiyaliz ETİLEN GLİKOL, METANOL VE METABOLİTLERİNİ (OKSALAT HARİÇ) ETKİLİ ŞEKİLDE TEMİZLER, ASİT-BAZ VE ELEKTROLİT BOZUKLUKLARINI DÜZELTİR
‣ zamanı DİYALİZ, FOMEPİZOLDEN ÖNCE VE HEMEN SONRA VERİLMELİDİR
Süre TEDAVİYE DÜZEYLER 20 mg/dl ÜZERİNDE OLANA KADAR DEVAM EDİLMELİDİR
Yardımcı tedaviler FOLAT (METANOL ZEHİRLENMESİ), PİRİDOKSİN (ETİLEN GLİKOL ZEHİRLENMESİ) VE HER İKİSİ İÇİN DE SODYUM BİKARBONAT İNFÜZYONUNU (ASİDOZ VARSA) İÇERİR

💡 Kasıtsız zehirlenmede 12 saat kuralı“Bir çocuk kasıtsız olarak zehirlendiğinde ve ALKOL DÜZEYİ ELDE EDİLEMİYORSA, MARUZİYETTEN 12 SAAT SONRASINA KADAR HER 4 SAATTE BİR SERUM BİYOKİMYA DEĞERLERİNİ İZLEMEK UYGUN BİR YAKLAŞIMDIR. BİYOKİMYA PANELİNDEKİ BİKARBONAT DÜZEYİ BU DÖNEMDE DÜŞMEZSE, TOKSİK MARUZİYET OLASI DEĞİLDİR (ETANOL OLMADIĞI VARSAYILARAK).”

ℹ️ Prognoz farkı“Etilen glikol zehirlenmesinden sonra HEMODİYALİZE İHTİYAÇ DUYAN HASTALAR NEREDEYSE HER ZAMAN 2-6 HAFTA İÇİNDE BÖBREK İŞLEVLERİNİ TAM OLARAK GERİ KAZANIRLAR.” — Metanolün görme kaybı ise genellikle kalıcıdır.

Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.

💡 TUS ipucu — etilen glikol