Eşanlamlılar: Akciğer Tüberkülozu, Aktif Tüberküloz, Pulmoner Tüberküloz
Kategori: Enfeksiyon Hastalıkları · Tür: hastalık
Özet
M. tuberculosis’in en çok akciğeri, ancak tüm organları tutabildiği hastalıktır; çocuklarda basil gösterme oranı düşüktür. Tedaviye dirençli, nedeni açıklanamayan 2-3 haftadan uzun öksürük ve ateş, gece terlemesi, kilo alamama veya kaybı, gelişme geriliği görülür; süt çocuklarında sepsis benzeri tablo ve sebebi belirlenemeyen hepatosplenomegali olabilir, lenf bezi basısına bağlı bronşial obstrüksiyon hışıltı yapabilir. En sık radyolojik bulgu paratrakeal, hiler veya subkarinal tek taraflı Lenfadenopati ve aynı tarafta konsolidasyondur; atelektazi, hiperaerasyon, plevral ve perikardiyal efüzyon, miliyer görünüm, ergenlerde erişkin tipi üst zon infiltrasyonu ve kavitasyon görülebilir. Bakteriyolojik tanı basilin kültür/ARB ile gösterilmesidir (açlık mide suyu, indüklenmiş balgam; altın standart ama çocuklarda nadir); gösterilemezse bulaştırıcı hastayla temas öyküsü, klinik ve radyolojik bulgular ve TDT/İGST pozitifliği birlikte değerlendirilir (aktif TB’de TDT %30 negatif olabilir). Tedavi akciğer TB için 2 ay HRZ + 4 ay HR (ağır formlarda HRZE); Menenjit ve kemik-eklem tutulumunda 12 aydır.
Bölümlerdeki özetler
- M. tuberculosis’in en çok akciğeri, ancak tüm organları tutabildiği hastalık; çocuklarda basil gösterme oranı düşüktür ve tanı bulaştırıcı hastayla temas öyküsü, klinik ve radyolojik bulgular, TDT/İGST pozitifliğiyle konur. Tedavi akciğer TB için 2 ay HRZ + 4 ay HR (ağır formlarda HRZE); menenjit ve kemik-eklem tutulumunda 12 ay. (Enfeksiyon Hastalıkları › Tüberküloz Enfeksiyonu Ve Hastalığı Tanı Ve Tedavisi; s.1303, s.1306, s.1307)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- TB hastalığı en çok akciğeri tutar ama tüm organ ve sistemleri tutabilir; semptom/bulgu, radyolojik veya patolojik kanıt vardır; TDT/IGST pozitif veya negatif olabilir, negatiflik enfeksiyonu dışlamaz (s.1303)
- Kesin tanı basilin gösterilmesi (bakteriyolojik tanı); gösterilemezse klinik tanı (s.1306)
Epidemiyoloji
- Dünya TB olgularının %10-15’i çocuk; tanı erişkinden zor (s.1303)
- Kaynak olgu çoğunlukla ev içi temas; okul, kreş, yurt gibi yerlerden de bulaşabilir (s.1306)
Klinik bulgular ve seyir
- Sık bulgular: tedaviye dirençli açıklanamayan >2-3 hafta öksürük, nedeni açıklanamayan ateş, kilo kaybı, gece terlemesi, süt çocuğunda nedeni bilinmeyen hepatosplenomegali, sepsis benzeri tablo, gelişme geriliği, kilo alamama, lenf bezi basısına bağlı bronşiyal obstrüksiyonla hışıltı (s.1306)
- Akciğer dışı TB’de tutulan organa özgül semptomlar sorgulanmalı (s.1306)
- Radyoloji: en sık tek taraflı Lenfadenopati ve aynı tarafta konsolidasyon; paratrakeal, hiler, subkarinal LAP; bronş tıkanmasına bağlı lober/segmental atelektazi veya hiperaerasyon; plevral ve perikardiyal efüzyon (s.1306)
- İlerleyen primer odakta bronkopnömoni, lober Pnömoni, apse, çoklu nodül, budanmış ağaç görünümü, miliyer görünüm; kazeöz materyalin bronşa akmasıyla endobronşiyal TB; ergende erişkin tipi üst zon infiltrasyon ve kavitasyon (s.1306–1307)
Tanı