| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | İnsan Metapnömovirus Enfeksiyonu |
| ad-en | Human metapneumovirus (HMPV) infection |
| gen | — |
| kalitim | — |
| insidans | Ayaktan takip edilen küçük çocukların yaklaşık %5-10’u HMPV ile ilişkilidir — RSV’den sonra ikinci sıklıkta |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-14 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları |
İnsan metapnömovirus (HMPV), DÜNYA ÇAPINDAKİ ÇOCUKLARDA CİDDİ ALT SOLUNUM YOLU HASTALIKLARININ EN YAYGIN NEDENLERİNDEN BİRİ OLARAK ORTAYA ÇIKAN SOLUNUM YOLU VİRUSUDUR (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 288).
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Yapı | HMPV ZARFLI, TEK İPLİKLİ, SEGMENTE OLMAYAN, NEGATİF-POLARİTELİ RNA VİRUSLARINDAN OLUŞAN PNEUMOVİRİDAE AİLESİNİN RNA GENOMUNA SAHİPTİR |
| Sınıflandırma | Bu sınıf daha önce PARAMYXOVİRİDAE AİLESİNİN BİR ALT GRUBUYKEN, 2016 yılında METAPNÖMOVİRUS (HMPV’yi içeren) ve ORTHOPNEUMOVİRUS (‣’yi içeren) OLARAK İKİ CİNSTEN OLUŞAN BİR AİLE OLARAK TEKRAR SINIFLANDIRILDI |
| Avian akrabalık | HMPV ve AVİAN PNÖMOVİRUS BİRBİRLERİYLE YAKIN İLİŞKİLİDİR ve AYRI BİR CİNS OLAN METAPNÖMOVİRUS OLARAK AYRILIRLAR |
| Ayrım | Bu ayrım, SEGMENTE OLMAYAN GENOM ÜZERİNDEKİ GEN DİZİLİMİNİN BİR MİKTAR DEĞİŞMESİ SONUCU AVİAN PNÖMOVİRUS/HMPV’DE RSV GENOMUNUN 3’ UCUNDA KODLANAN 2 YAPISAL OLMAYAN PROTEİN NS1 ve NS2 İÇİN GEREKLİ GENLERİN EKSİK OLMASINA DAYANIR |
| İnterferon | Bu proteinlerin KONAK TİP 1 İNTERFERONLARA KARŞI SAVAŞTIĞI DÜŞÜNÜLÜR; METAPNÖMOVİRUSLARDA NS1/NS2 OLMAMASI (RSV ile karşılaştırıldığında) VAHŞİ TİP RSV SUŞLARINA KIYASLA HAFİF AZALMIŞ PATOJENİTESİNE KATKIDA BULUNABİLİR |
| Genom | HMPV genomu, sırası ile 3’-N-P-M-F-M2-(orf1 ve2)-SH-G-L-5’ OLACAK ŞEKİLDE 9 PROTEİNİ KODLAR |
| Yüzey proteinleri | F (FÜZYON), G (GLİKOZİLE EDİLMİŞ) ve SH (KISA HİDROFOBİK) proteinler, ENFEKTE HÜCRELERİN ve VİRİON PARÇACIKLARININ YÜZEYİNDE BULUNAN İNTEGRAL MEMBRAN PROTEİNLERİDİR |
| F proteini | F proteini, EKSTRASELÜLER ALANDA MEMBRAN FÜZYONUNU KOLAYLAŞTIRAN İKİ YEDİLİ TEKRAR İÇEREN KLASİK BİR TİP 1 İNTEGRAL MEMBRAN VİRAL FÜZYON PROTEİNİDİR |
| G proteini | HMPV G proteini, GLİKOZİLLENMİŞ TİP II MÜSİN-BENZERİ PROTEİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİNİ TAŞIR |
| G farkı | HMPV G proteini, SİSTEİN BAĞI YAPISI OLMAMASI İLE RSV G PROTEİNİNDEN FARKLIDIR; bu protein DOĞAL BAĞIŞIKLIK YANITINI ÖNLEYEBİLİR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Mevsim | HMPV salgınları ILIMAN İKLİMLERDE YILLIK EPİDEMİLER HALİNDE GEÇ KIŞ ve ERKEN BAHAR DÖNEMLERİNDE GÖRÜLÜR ve SIKLIKLA YILLIK RSV EPİDEMİSİNİN İKİNCİ YARISI İLE ÖRTÜŞÜR (Şekil 288.1) |
| Yayılım | Viral yayılımın bebeklerde PRİMER ENFEKSİYON SONRASINDA GÜNLER ve HAFTALAR SÜRMESİ OLAĞANDIR |
| Kuluçka | İnkübasyon dönemi yaklaşık 3-5 GÜNDÜR |
| Kaynak | İnsanlar, virusun TEK BİLİNEN KAYNAĞIDIR; BİLİNEN HAYVAN veya ÇEVRESEL REZERVUAR YOKTUR |
| Bulaş | Bulaş ENFEKTE SEKRESYONLARIN İÇEREN BÜYÜK PARÇACIK AEROSOLLER, DAMLALAR ya da DA KİRLENMİŞ YÜZEYLER İLE YAKIN VEYA DOĞRUDAN TEMAS İLE OLUR |
| Nozokomiyal | Bildirilmiş nozokomiyal enfeksiyonlar vardır ve TIBBİ ORTAMLARDA SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN İYİ EL YIKAMA İLE ÖNEMLİ OLDUĞU VURGULANMALIDIR |
| Risk grupları | YAŞLI, BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ BASKILANMIŞ ve REAKTİF HAVA YOLU HASTALIĞI OLAN HASTALARI DİĞER YÖNDEN SAĞLIKLI ÇOCUKLARA GÖRE DAHA CİDDİ ETKİLER |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Enfeksiyon yeri | Enfeksiyon genellikle HAVA YOLU EPİTEL HÜCRELERİNİN YÜZEYEL TABAKASINA SINIRLIDIR ve LENFOSİT ve MAKROFAJLARDAN OLUŞAN LOKAL BİR ENFLAMATUAR SIZINTI İLE İLİŞKİLİDİR |
| İmmün yetmezlik | İmmün yetmezlikli bireylerde UZAMIŞ ENFEKSİYON SIRASINDA HEM AKUT HEM DE ORGANİZE EDİLMİŞ ZEDELENME KANITI VARDIR |
| Başlangıç | Enfeksiyon, virusun ÜST SOLUNUM YOLLARINA İNOKÜLASYONU İLE OLUR; HIZLICA ALT SOLUNUM YOLLARINA YAYILABİLİR ama DAĞILIMIN HÜCREDEN HÜCREYE YAYILMA MI YOKSA ÜST HAVA YOLLARINDAN ENFEKTE MATERYALİN ASPİRASYONU İLE Mİ GERÇEKLEŞTİĞİ NET DEĞİLDİR |
| Şiddet yaşı | Şiddetli alt solunum yolu hastalıkları, ÖZELLİKLE HIŞILTI, HAVA YOLLARININ OLDUKÇA KÜÇÜK ÇAPI ve BU NEDENLE DİRENCİN YÜKSEK OLDUĞU YAŞAMIN İLK 1 YILINDA DAHA ÇOK GÖRÜLÜR |
| Maternal antikor | Plasentadan geçen maternal serum NÖTRALİZE EDİCİ ANTİKORLAR DOĞUMDAN SONRA BİRKAÇ HAFTA VEYA AY ŞİDDETLİ HASTALIĞA KARŞI GÖRECELİ KORUMA OLUŞTURUR |
| Temizlik | Enfeksiyon yerleştikten sonra, SİTOTOKSİK T HÜCRELERİN VİRUS İLE ENFEKTE OLMUŞ HÜCRELERİ TANIYARAK ORTADAN KALDIRDIĞI ve ENFEKSİYONU SONLANDIRDIĞINA AMA BUNUNLA BİRLİKTE BAZI SİTOPATOLOJİK SONUÇLARA NEDEN OLDUĞU İNANILIR |
| Reaktif hava yolu | Reaktif hava yolu hastalıkları için ALTTA YATAN YATKINLIĞI OLAN KİŞİLER (ERİŞKİNLER DAHİL) YAŞAMIN İLERLEYEN DÖNEMLERİNDE YENİDEN ENFEKSİYON İLE ŞİDDETLİ HIŞILTI OLUŞMASINA YATKINDIR |
| Mekanizma | Bu durum HMPV’nin bu tip hastalarda DÜZ KAS HİPERREAKTİVİTESİNE, ENFLAMASYONA ve AŞIRI MUKUS ÜRETİMİNE NEDEN OLDUĞUNU DÜŞÜNDÜRÜR |
| Çoğunluk | Diğer yönlerden sağlıklı çocukların çoğunda ENFEKSİYON UZUN DÖNEM BELİRGİN SONUÇLARA NEDEN OLMADAN ÇÖZÜLÜR; YAŞAMIN İLERLEYEN DÖNEMLERİNDE HMPV ENFEKSİYONU ASTIM ALEVLENMELERİ İLE İLİŞKİLİDİR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Yelpaze | HMPV; ‣ (vakaların yaklaşık %30’u ORTA KULAK İLTİHABI İLE KOMPLİKE OLUR) ve BRONŞİOLİT, PNÖMONİ, KRUP, REAKTİF HAVA YOLU HASTALIKLARININ ALEVLENMESİ GİBİ ALT SOLUNUM YOLU HASTALIKLARI İLE İLİŞKİLİDİR |
| RSV’ye benzerlik | HMPV HASTALIK PROFİLİ, BELİRTİ ve BULGULARI RSV’NİN NEDEN OLDUĞU BULGULARA ÇOK BENZERDİR (Tablo 288.1) → ‣ |
| Sıklık | Alt solunum yolu enfeksiyonu nedeni ile ayaktan takip edilen ve diğer yönlerden sağlıklı olan küçük çocukların yaklaşık %5-10’u HMPV İLE İLİŞKİLİDİR ve RSV’DEN SONRA İKİNCİ SIKLIKTADIR |
| Destek ihtiyacı | RSV veya HMPV enfeksiyonu olan çocukların DESTEK OKSİJEN ve YOĞUN BAKIM İHTİYACI BENZER SIKLIKTA GÖRÜLÜR |
| İlk 6 ay | HMPV kaynaklı alt solunum yolu enfeksiyonu vakalarının yaklaşık yarısı YAŞAMIN İLK 6 AYI İÇERİSİNDE GÖRÜLÜR ve GENÇ YAŞIN ESAS RİSK FAKTÖRÜ OLDUĞUNU DESTEKLER |
| Erişkin | Hem genç yetişkinler hem de yaşlılar HASTANE BAŞVURUSU veya HASTANE YATIŞI GEREKTİREN HMPV ENFEKSİYONU GEÇİREBİLİRLER |
| En ağır grup | Ama ŞİDDETLİ HASTALIK ÇOCUKLARA GÖRE ÇOK DAHA AZ SIKLIKTA GÖRÜLÜR; ÇOCUK ve YAŞLI HASTALARDA CİDDİ HASTALIK, İMMÜN YETMEZLİKLİ HASTALAR veya PREMATÜRE DOĞUM, KONJENİTAL KALP HASTALIĞI veya NÖROMUSKÜLER HASTALIK GİBİ KOMPLİKASYONU OLAN HASTALARDA SIKTIR ve ÖLÜME SONUÇLANABİLİR |
| Erişkin astım | Erişkin ve çocukluk çağı astım alevlenmesi olan hastaların önemli bir kısmında HMPV ENFEKSİYONU VARDIR; UZUN DÖNEM HIŞILTININ SEBEBİNİN VİRUS MÜ OLDUĞU BELLİ DEĞİLDİR |
| Koenfeksiyon | RSV ve HMPV EŞ ZAMANLI ENFEKSİYONU BİLDİRİLMİŞTİR; KOENFEKSİYON, TEK VİRUS ENFEKSİYONUNA KIYASLA DAHA ŞİDDETLİ OLABİLİR ve ÇOCUK YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNE YATIŞ GEREKTİREBİLİR |
| Uyarı | Gerçek ko-enfeksiyonları tanımlamak güçtür; çünkü virusun yayılması sonlansa bile ancak HASTALIKTAN BİRKAÇ HAFTA SONRA SOLUNUM YOLU SEKRESYONLARINDA RT-PCR İLE VİRAL GENOM SAPTANABİLİR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Mikroskopi | Virus sadece ELEKTRON MİKROSKOBİSİ İLE GÖRÜNTÜLENEBİLİR |
| Kültür | Virus, PRİMER MAYMUN BÖBREK HÜCRELERİNDE, LLC-MK2 HÜCRELERİNDE ya da VERO HÜCRE TEK TABAKALI KÜLTÜRLERİNDE REFERANS veya ARAŞTIRMA LABORATUVARLARINDA TECRÜBELİ BİR LABORATUVAR TEKNİSYENİ TARAFINDAN ETKİN İZOLASYON SAĞLANARAK ÜRETİLİR |
| Sitopatik etki | Eğitimli gözlemciler tarafından bile SİTOPATİK ETKİSİNİN KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VİRUSU TANIMLAMAK İÇİN YETERİNCE BELİRLEYİCİ DEĞİLDİR |
| RT-PCR | Klinik örneklerde HMPV saptanması için en duyarlı test, GENELLİKLE KORUNMUŞ VİRAL GENLERE YÖNELİK PRİMERLERLE YAPILAN RT-PCR’DIR |
| Zorluk | Bu teknikle TESPİT ETME GÜÇTÜR; ÇÜNKÜ YÜKSEK ORANDA DUYARLI ve ÖZGÜL TESTLER SUNAR ve GERÇEK ZAMANLI RT-PCR TESTİ 4 BİLİNEN GENETİK DİZİMDEN VİRUSLARI TESPİT EDEBİLEN ÖLÇÜMLER DAHİL OLMAK ÜZERE YÜKSEK ORANDA DUYARLI ve ÖZGÜL TESTLER SUNAR |
| Antijen testi | NAZOFARİNGEAL SEKRESYONLARDAN HMPV ANTİJENLERİNİN BELİRLENMESİ İÇİN DİREKT ANTİJEN TESTLERİ VARDIR AMA NÜKLEİK ASİT TEMELLİ TESTLER KADAR ETKİLİ DEĞİLDİR |
| Seroloji | Akut dönemde ve iyileşme dönemine kadar geçen sürede HMPV’YE KARŞI SERUM ANTİKOR TİTRELERİNDE 4 KAT ARTIŞ OLMASI, ENFEKSİYONU DOĞRULAMAK İÇİN ARAŞTIRMA KAPSAMINDA KULLANILABİLİR |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Ne zaman şüphelen | Ilıman bölgelerde, KIŞ AYLARININ SONLARINA DOĞRU HIŞILTILI veya PNÖMONİSİ OLAN ve NEGATİF RSV TANI TEST SONUCU OLAN BEBEK veya KÜÇÜK ÇOCUKLARDA TANIDAN KLİNİK OLARAK ŞÜPHELENİLMELİDİR |
| Klinik ayrım | RSV ve HMPV KAYNAKLI HASTALIKLAR KLİNİK OLARAK AYIRT EDİLEMEZ |
| Diğerleri | PARAİNFLUENZA, İNFLUENZA, ADENOVİRUS, ‣, ENTEROVİRUS ve ‣ GİBİ BİRÇOK SOLUNUM YOLU VİRUSU KÜÇÜK ÇOCUKLARDA BENZER HASTALIĞA NEDEN OLABİLİR |
| Grafi | Akciğer grafileri TÜMÜYLE ÖZGÜN DEĞİLDİR ve GENELLİKLE PARAHİLER OPASİFİKASYONLAR, HAVALANMA ARTIŞI, ‣ ve ARA SIRA KONSOLİDASYON GÖSTERİRLER; AMA PLEVRAL EFÜZYON veya ‣ GÖRÜLMEZ |
ALT SOLUNUM YOLLARININ BAKTERİYEL SÜPER ENFEKSİYONU OLABİLİR AMA NADİRDİR.
Muhtemelen VİRUS KAYNAKLI ÖSTAKİ BORUSUNUN DİSFONKSİYONUNA BAĞLI LOKAL BİR KOMPLİKASYON OLAN Otitis Media SIK GÖRÜLÜR.
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Özgün tedavi | GÜNÜMÜZDE HMPV ENFEKSİYONU İÇİN ÖZGÜN BİR TEDAVİ YOKTUR |
| Yaklaşım | Hastalık yönetimi RSV İÇİN KULLANILAN DESTEK TEDAVİ İLE BENZERDİR |
| Antibiyotik | HMPV enfeksiyonu ile ilişkili BAKTERİYEL AKCİĞER ENFEKSİYONU veya BAKTERİYEMİ ORANI TAM OLARAK BİLİNMEMEKLE BERABER DÜŞÜK OLDUĞU TAHMİN EDİLMEKTEDİR; HMPV BRONŞİOLİTİ veya PNÖMONİSİ NEDENİ İLE HASTANEYE YATIRILAN BEBEKLERDE ANTİBİYOTİK TEDAVİSİNİN GENELLİKLE YERİ YOKTUR |
| Destekleyici | DİKKATLİ HİDRASYON; SOLUNUM DURUMUNUN FİZİK MUAYENE İLE TAKİP EDİLMESİ ve OKSİJEN SATÜRASYONUNUN ÖLÇÜLMESİ; OKSİJEN DESTEĞİ VERİLMESİ, YÜKSEK AKIMLI NAZAL KANÜL TEDAVİSİ; YOĞUN BAKIMDA ARTMIŞ SOLUNUM İŞ YÜKÜNE YÖNELİK NAZAL DEVAMLI POZİTİF HAVA YOLU BASINCI ve EĞER İHTİYAÇ VARSA SOLUNUM YETMEZLİĞİ DURUMUNDA ‣ |
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.