Özellik Değer
tags sendrom
ad-tr Zika Virus Enfeksiyonu
ad-en Zika virus (ZIKV) infection
gen —
kalitim —
insidans Konjenital Zika sendromunda canlı doğanlar arasında akut mortalite %4-6
tus-onceligi yüksek
guncelleme 2026-10-14
kaynaklar Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları

Zika virus (ZIKV), FLAVIVIRUS AİLESİNİN BİR ÜYESİDİR; KOMPLEKS AFRİKAN ZOONOTİK DÖNGÜSÜ İÇERİSİNDE HAYATINI SÜRDÜRÜR, ama UZUN YILLAR BOYUNCA ZAMAN ZAMAN AEDES AEGYPTI/AEDES ALBOPICTUS ŞEHİRSEL BULAŞ DÖNGÜSÜNE DAĞILMIŞTIR (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 294.12).

Epidemiyoloji

Yıl Olay
1947 Afrika’da virusun KEŞFİNDEN SONRA İNSAN ANTİKORLARI TROPİK ASYA’YA BÜYÜK ÖLÇÜDE YAYILMIŞ ŞEKİLDE BULUNMUŞTUR
2007 BATI PASİFİK’TEKİ YAP ADALARINDA HAFİF ATEŞLİ DERİ DÖKÜNTÜSÜ SALGINI
2013-2014 TAHİTİ’DE BİR SALGINI 4 HAFTA SONRA KÜÇÜK BİR GUILLAIN-BARRÉ SENDROMU (GBS) SALGINI TAKİP ETMİŞTİR
2015 GÜNEY AMERİKA’DA, ÖZELLİKLE BREZİLYA’DA ZIKV ENFEKSİYONU OLAN GEBE KADINLARIN ENFEKTE veya HASARLANMIŞ FETUS veya YENİDOĞANLAR DOĞURDUĞU BÜYÜK BİR EPİDEMİ RAPOR EDİLMİŞTİR
2017 Amerika’nın tropik bölgelerindeki ZIKV EPİDEMİSİNİN AZALDIĞI GÖRÜLMÜŞTÜR
2016 GÜNEY FLORIDA’DA KÜÇÜK ENDOJEN İNSAN ZİKA ENFEKSİYON SALGINLARI bildirilmiştir
Konu İçerik
Epidemiyoloji benzerliği ZIKV enfeksiyonunun EPİDEMİYOLOJİSİ TEMELDE DANG ve CHIKUNGUNYA VİRUSLARINKİNDEN FARKSIZDIR
Risk zemini Özellikle YETERLİ BORULU SU SİSTEMİNE SAHİP OLMAYAN KENTSEL BÖLGELERDE YAŞAYANLAR EN YÜKSEK RİSK ALTINDADIR
Ana vektör AEDES AEGYPTI, esas vektör sivrisinek GÜNEY ve ORTA AMERİKA, MEKSİKA ve KARAYİP BÖLGESİNDE ÇOK BOLDUR ve YAYGIN OLARAK BULUNUR
Cinsel bulaş AMERİKAN PANDEMİSİ SÜRESİNCE ZIKV’NİN ERKEK ÜRİNER SİSTEMİNİ ENFEKTE ETTİĞİ, İDRAR ve TÜKÜRÜK İLE SALGILANDIĞI ve CİNSEL YOLLA BULAŞABİLECEĞİ BULUNMUŞTUR

Klinik Bulgular

Kazanılmış Zika virus enfeksiyonu

Konu İçerik
Tablo Kazanılmış Zika virus enfeksiyonu ÖZGÜN OLMAYAN VİRAL SENDROM BENZERİ ÖZELLİKLERLE ORTAYA ÇIKABİLİR
GBS Buna rağmen HASTALAR ARTMIŞ MİYELİT ve GUILLAIN-BARRÉ SENDROMU RİSKİ ALTINDADIR
Persistans Ek olarak, KLİNİK SEMPTOMLAR KAYBOLDUKTAN SONRA VİRUS KANDA ve VÜCUT SIVILARINDA AYLARCA KALABİLİR

Konjenital Zika sendromu (CZS)

⚠️ Pediatrik açıdan en önemli sonuçPediatrik bakış açısı ile insan ZIKV enfeksiyonunun EN ÖNEMLİ SONUCU KONJENİTAL ZİKA SENDROMUDUR (CZS).

CZS; MİKROSEFALİ, ORANTISIZ YÜZ, HİPERTONİ/Spastisite, HİPERREFLEKSİ, HUZURSUZLUK, NÖBET, Artrogripozis, OKÜLER ANOMALİLER ve SENSORİNÖRAL İŞİTME KAYBINDAN oluşur → Zika İlişkili Doğuştan Anomaliler ve Nörogelişimsel Bozukluklar.

Konu İçerik
Risk zamanı CZS için kesin tahmin yoktur; GEBELİĞİN NE KADAR ERKEN DÖNEMİNDE ZIKV ENFEKSİYONU OLURSA, DAHA YÜKSEK İHTİMALLE ve DAHA ŞİDDETLİ CZS OLDUĞU DÜŞÜNÜLMEKTEDİR
Mekanizma ZIKV ile viremiyi takip ettiği, UTERUSU GEÇEREK PLASENTA ve SONRA DA FETUSU ENFEKTE ETTİĞİ DÜŞÜNÜLMEKTEDİR
Bilinmeyenler Fakat hastalığın oluşmasını veya şiddetini etkileyen YAŞ, ETNİK KÖKEN veya ANNENİN ÖNCEKİ BAĞIŞIKLIK DURUMU GİBİ ETMENLER BİLİNMEMEKTEDİR
ADE hipotezi In vitro çalışmalarda DANG ANTİ-KORLARININ, Fc RESEPTÖRÜ TAŞIYAN HÜCRELERDE ZIKV ENFEKSİYONUNU ARTTIRABİLECEĞİ GÖSTERİLMİŞTİR; FAKAT HENÜZ ÖNCEKİ DANG ENFEKSİYONUNUN ZİKA VİRUSUN PLASENTADAN GEÇME İHTİMALİNİ veya CZS RİSKİNİ DEĞİŞTİRDİĞİ YÖNÜNDE KANIT YOKTUR
Doğum sırasında ZIKV maternal-fetal bulaşı TRAVAY veya DOĞUM SIRASINDA DA OLABİLİR
Doğumda mikrosefali Doğum sırasında ZIKV enfeksiyonunu kapan ve sonucunda MİKROSEFALİ GÖRÜLEN BİR BEBEK HİÇ BİLDİRİLMEMİŞTİR
Anne sütü ZIKV, ANNE SÜTÜNDE İZOLE EDİLMİŞ OLMASINA RAĞMEN EMZİRMENİN UYGUN OLMADIĞINI GÖSTEREN VERİ YOKTUR
Doğum sonrası 2 hafta Eğer doğumdan sonra 2 hafta içerisinde annenin belirgin epidemiyolojik maruziyeti olmuşsa ve ZIKV enfeksiyonunun klinik bulgularına (ör. DÖKÜNTÜ, ‣, ARTRALJİ veya ATEŞ) sahipse ANNE ve YENİDOĞAN YAŞAMIN İLK 2 HAFTASI İÇİNDE LABORATUVAR OLARAK TEST EDİLMELİDİR
Doğum sonrası edinim ZIKV enfeksiyonunu doğum sonrası kazanan BEBEKLERİN ve ÇOCUKLARIN, ERİŞKİNLERE BENZER ŞEKİLDE HAFİF SEYİRLİ GEÇİRDİĞİ GÖRÜLMEKTEDİR

Konjenital Zika sendromunun klinik özellikleri

Grup Bulgular
1. Mikrosefali CİDDİ MİKROSEFALİ (ortalamanın >3 SD altında), KISMEN ÇÖKMÜŞ KAFATASI, ÜST ÜSTE BİNEN KRANİYAL SÜTÜRLER, BELİRGİN OKSİPİTAL KEMİK, FAZLA KAFA DERİSİ
2. Serebral SEREBRAL KORTEKSTE İNCELME, ANORMAL GİRAL PATERN, BOŞLUKLARDA SIVI ARTIŞ, SUBKORTİKAL KALSİFİKASYONLAR, KORPUS KALLOSUM ANOMALİLERİ, AZALMIŞ BEYAZ CEVHER, SEREBELLAR VERMİS HİPOPLAZİSİ
3. Oküler MAKÜLER SKARLAŞMA, FOKAL RETİNAL PİGMENTER EPİTEL BENEKLENMESİ, YAPISAL ANOMALİLER (MİKROFTALMİ, KOLOBOM, ‣ ve ARKA ANOMALİLERİ), KORYORETİNAL ATROFİ veya OPTİK SİNİR HİPOPLAZİSİ/ATROFİSİ
4. İskelet TEK TARAFLI veya ÇİFT TARAFLI ÇARPIK AYAK (CLUBFOOT) ve ARTROGRİPOZİS MULTİPLEKS KONJENİTA
5. Nörolojik EKSTRAPİRAMİDAL SEMPTOMLARLA BERABER BELİRGİN ERKEN HİPERTONİ/SPASTİSİTE, MOTOR ENGELLİLİK, BİLİŞSEL ENGELLİLİK, HİPOTONİ, HUZURSUZLUK/AŞIRI AĞLAMA, TREMOR, YUTMA DİSFONKSİYONU, GÖRME BOZUKLUĞU, İŞİTME BOZUKLUĞU ve EPİLEPSİ

Laboratuvar tanısı

Konu İçerik
Yenidoğanda SERUM ve İDRARDA ZİKA VİRUS RNA İÇİN GERÇEK ZAMANLI RT-PCR ve ELISA ile SERUM ZİKA VİRUS İMMÜNGLOBULİN M (IgM)
IgM pozitifse Eğer IgM pozitif ise, PLAK REDÜKSİYON NÖTRALİZASYON TESTİ (PRNT) IgM ANTİKORLARININ ZİKA VİRUSUNA ÖZGÜLLÜĞÜNÜ DOĞRULAMAK ve YANLIŞ POZİTİF IgM SONUÇLARINI DIŞLAMAK İÇİN KULLANILIR
BOS Eğer BOS örneği varsa ZİKA VİRUS RNA (rRT-PCR ile) ve ZİKA VİRUS IgM için test edilmelidir
BOS endikasyonu Sadece Zika virus testi için BOS örneği alınması gerek yoktur; fakat MİKROSEFALİ veya İNTRAKRANİYAL KALSİFİKASYONU OLAN BEBEKLERİN ARAŞTIRILMASI İÇİN ALINMASI UYGUN OLABİLİR
Kesin tanı Konjenital Zika virus enfeksiyonunun kesin tanısı, YAŞAMIN İLK 2 GÜNÜNDE TOPLANAN SERUM, İDRAR veya BOS ÖRNEKLERİNDE ZİKA VİRUS RNA’SININ GÖSTERİLMESİ İLE DOĞRULANIR
IgM + rRT-PCR IgM antikorları pozitif veya negatif olabilir; IgM ile birlikte POZİTİF ZİKA VİRUS IgM TEST SONUCU OLASI KONJENİTAL ZİKA VİRUS ENFEKSİYONUNU İŞARET EDER
Sonografi ZIKV enfeksiyonu olan anneden doğan fetus veya bebekler HASTANEDEN TABURCU OLMADAN ÖNCE SONOGRAFİK OLARAK veya KONJENİTAL ZİKA SENDROMUNUN KLİNİK KANITLARI AÇISINDAN İNCELENMELİ, KAPSAMLI BİR DEĞERLENDİRME (‣, LABORATUVAR TESTLERİ ve UZMAN DANIŞMANLIĞI DAHİL) YAPILMALIDIR

Yönetim

Konu İçerik
İzlem Doğrulanmış Zika virus enfeksiyonu olan bebekler için YAKIN TAKİP GEREKMEKTEDİR
Değerlendirme Uygun takip değerlendirmesi bebekte KONJENİTAL ZİKA SENDROMU KLİNİK BELİRTİ ve BULGULARININ VARLIĞINA DAYANIR
Tüm bebekler BÜTÜN BEBEKLERİN BÜYÜME ve GELİŞİMİ YAKIN TAKİP EDİLMELİ, GÖZ MUAYENELERİ TEKRARLANMALI ve İŞİTSEL BEYİNSAPI CEVABI DEĞERLENDİRİLMELİDİR (BERA)

Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.

Prognoz

Konu İçerik
Belirsizlik Konjenital Zika sendromu olan yenidoğanların PROGNOZU NET DEĞİLDİR
Mortalite Canlı doğan bebekler arasında bildirilen AKUT MORTALİTE ORANLARI %4 İLE %6 ARASINDA DEĞİŞMEKTEDİR
Kötü prognoz MİKROSEFALİ ve CİDDİ SEREBRAL ANOMALİLERİN BİRLİKTELİĞİ GENELLİKLE KÖTÜ PROGNOZLUDUR
Hafif olgular Fakat doğumda DAHA AZ ŞİDDETLİ OLAN veya BELİRGİN ANOMALİSİ OLMAYAN ENFEKTE BEBEKLERİN PROGNOZU KONUSUNDA ÇOK AZ ŞEY BİLİNMEKTEDİR