Özellik	Değer
tags	karşılaştırma
ad-tr	Yenidoğan sepsisinde kültür bazlı olan ve kültür bazlı olmayan teşhisler
ad-en	Culture-based and non-culture-based diagnostics in neonatal sepsis
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-10-26
kaynaklar	Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan

Yenidoğan Sepsisinde Kültür Bazlı ve Kültür Dışı Testler

Tablo 129.10 — “Yenidoğan Sepsisinde Kültür Bazlı Olan ve Kültür Bazlı Olmayan Teşhisler” (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Bölüm 129, kitap s.1003). Tablo tam olarak aktarılmıştır.

Kültüre göre

Parametre	Optimal zamanlama, örnek hacmi, rutin/araştırma	Neonatal sepsis için geçerlilik
‣	İki farklı alandan 1 ml’den fazla alınır	> [!tip] Bakteriyemide altın standart
BOS kültürü	Klinik olarak uygulanabildiğinde	Antimikrobiyal tedavinin düzenlenmesi
İdrar kültürü	Hayatın ilk 72 saatinde	> [!warning] Erken sepsis için kullanılı olmama da; geç sepsis için potansiyel faydaları mevcuttur
Trakeal aspirat kültürü	Entübe yenidoğanlarda ilerleyici solunum sıkıntısı belirtileri olduğunda	> [!warning] Genellikle kolonizasyonu yansıtır

Kültür dışı

Kategori	Parametre	Optimal zamanlama / örnek	Neonatal sepsis için geçerlilik
İmmün fonksiyon	MHC II	Araştırma	‣ ve sepsiste düşerler
	TNF-α	Araştırma
Nötrofil indeksleri	Nötropeni	Yaşamın ilk 12 saatinden sonra	Nötropeni, sepsiste lökositozdan daha iyi bir belirteçtir
	Kesin nötrofil sayısı · Kesin immatür nötrofil sayısı	Doğum haftası, doğum şekli, venöz alınan kan, doğumdan sonra geçen süre, rakım
Nötrofil belirteçleri	CD64	Enfeksiyondan 24 saat sonra yükselir; 50 μl kan gerektirir; saatler içinde sonuçlanır; araştırılan	> [!tip] Erken sepsis için 2,68-3,32 arası optimal hassas ve spesifik negatif tahmin değeridir (NTD)
Trombosit sayımı	Trombositopeni ve trombositoz	Geç bulgular; yavaş cevap verir	Mantar enfeksiyonu ilişkili trombositopeni
BOS hücre sayımı	BOS beyaz küresi	Enfekte olmayan yenidoğan: ortalama 10 hücre/mm³; 20 hücre/mm³’e kadar yükselebilir	> [!warning] Kültürle kanıtlanmamış menenjiti tahmin etmede kullanılamaz
BOS biyokimyası	BOS proteini	Miadında doğanlarda < 100 mg/dl	Mantar enfeksiyonlarında yükselir
	BOS glukozu	Prematürelerde yüksek; serum glukozunun %70-80’i kadardır	> [!tip] Glukoz düşüklüğü ‣ için spesifiktir
Akut faz reaktanları	CRP	Enfeksiyondan 8-24 saat sonra yükselir	NTD yüksektir
	Prokalsitonin	Enfeksiyondan 2-12 saat sonra yükselir	> [!tip] CRP’ye göre daha hassas ama CRP daha spesifiktir
Sepsis paneli / skorları	—	Yaşamın ilk 24 saatinden sonra; araştırma	NTD’nin ve antimikrobiyal tedavinin kesilmesi için kullanılır

CRP: C-reaktif protein · BOS: beyin-omurilik sıvısı · MHC II: başlıca histo-uyumluluk kompleksi sınıf II · NTD: negatif tahmini değer · TNF: tümör nekroz faktörü · WBC: beyaz kan hücresi sayımı

Laboratuvar bulgularının yorumu

[!warning] “Kültürler ve hücre sayımları kan ve idrardan elde edilir. BOS örneğinden de Mikroskopik İnceleme İçin Kullanılan Boyalar, kültür, diferansiyel hücre sayımı ve protein/glukoz konsantrasyonları gönderilmelidir.”
[!tip] “HSV testi için sıklıkla yüzey sürüntüleri, kan ve BOS’tan örnek alınmalıdır.”
[!warning] “Kültür ve direkt patojene yönelik test dışında, yenidoğanda invaziv enfeksiyon tanısı için tek laboratuvar testi tamamen güvenilir değildir.”
“Tam kan sayımı, çoğu kez immatür formlara doğru kayma (sola kayma) ile artmış veya azalmış WBC sayısını gösterebilir.”
“Trombositopeni sistemik bakteriyel veya viral enfeksiyonda görülebilir. Hiponatremi, asidoz ve diğer elektrolit anormallikleri görülebilir. Hiperbilirubinemi spesifik değildir, ancak sistemik enfeksiyonun bir göstergesi olabilir.”
[!tip] “Yüksek serum transaminazları sistemik HSV veya enterovirüs enfeksiyonu için bir ipucu olabilir.”
[!tip] “İmmatür-toplam fagosit sayısı (I/T oranı) (≥ 0,2), yenidoğan sepsisinin tahmin etmek için nötrofil indekslerinde en iyi hassasiyete sahiptir.”
[!warning] “Yenidoğan döneminden sonra serum CRP ve prokalsitonin SBİ (sistemik bakteriyel enfeksiyon) için makul duyarlılık ve özgüllük göstermiştir. Tedaviye yanıtı değerlendirmek için yenidoğan bebeklerde CRP izlenebilir.”
[!warning] “Yenidoğan döneminde sepsisin ilk tanısındaki değerleri ve bu biyobelirteçlerin, negatif kültürlü bebeklerde ampirik tedavinin optimal uzunluğunu belirlemedeki değeri henüz netleşmemiştir.”
“Sitokinler (hem interlökin (IL)-6 gibi proenflamatuar sitokinler hem de tümör nekroz faktörü-alfa, IL-4 ve IL-10 gibi antienflamatuar sitokinler) enfekte bebeklerde artar.”
[!tip] “Serum amiloid A ve hücre yüzeyi antijeni CD64’teki yükselmeler de sepsisli bebekleri tanımlamak için yüksek hassasiyete sahiptir.”