| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Yenidoğan dönemi sonrası akut bakteriyel menenjit |
| ad-en | Acute bacterial meningitis beyond the neonatal period |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi |
Bölüm 621.1 (Andrew B. Janowski ve David A. Hunstad), Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi.
💡 ÖnemBAKTERİYEL MENENJİT, YÜKSEK AKUT KOMPLİKASYON ORANI ve UZUN VADELİ MORBİDİTE RİSKİ İLE İLİŞKİLİ OLDUĞUNDAN, EN CİDDİ PEDİATRİK ENFEKSİYONLARDAN BİRİDİR.MENENJİTİN EN SIK NEDENLERİNE KARŞI OLAN ANTİBİYOTİKLERİN ve AŞILARIN YAYGINLAŞMASI, BUGÜNLERDE GÖZLENEN HASTALIK YELPAZESİNİ ÖNEMLİ ÖLÇÜDE DEĞİŞTİRMİŞTİR.
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| > [!warning] En büyük risk etmeni | BAKTERİYEL MENENJİT İÇİN EN BÜYÜK RİSK ETMENİ ÖZEL PATOJEN ve SEROTİPLERE KARŞI VAROLAN İMMÜNİTENİN EKSİKLİĞİDİR**; BU DURUM KÜÇÜK SÜT ÇOCUKLARINDA MENENJİT İNSİDANSININ DAHA YÜKSEK OLMASINI YANSITMAKTADIR** |
| Temas | EK RİSK ETMENLERİ ARASINDA PATOJENİK BAKTERİ İLE YAKIN ZAMANLI KOLONİZASYON; N. MENINGITIDIS veya H. INFLUENZAE TİP b NEDENLİ İNVAZİV ENFEKSİYONU OLAN BİREYLERLE YAKIN TEMAS (HANE, ‣, ÜNİVERSİTE YURTLARI, KIŞLALAR), KALABALIKLIK, YOKSULLUK, SİYAHİ ya da AMERİKAN YERLİSİ IRK ve ERKEK CİNSİYET** BULUNUR** |
| Bulaş | BU PATOJENLERİN BULAŞ ŞEKLİ SOLUNUM YOLU, SEKRESYONLAR veya DAMLACIKLARLA TEMAS İLEDİR |
| İnsidans | MENENJİT ‣ OLAN SÜT ÇOCUKLARI ve KÜÇÜK ÇOCUKLARDA ARTMIŞTIR; RİSK ORANI PNÖMOKOKA KIYASLA MENİNGOKOK (85 KAT) ve H. INFLUENZAE TİP b’DE (12 KAT) DAHA BÜYÜKTÜR |
| İmmünolojik yatkınlık | AMERİKAN YERLİSİ ve ESKİMO POPÜLASYONLARI DAHA YÜKSEK BAKTERİYEL MENENJİT İNSİDANSI GÖSTERİR; ÇÜNKÜ KAPSÜLLÜ PATOJENLERE YANIT OLARAK FARKLI BİR İMMÜNGLOBULİN ÜRETİMİNE SAHİPTİRLER |
⚠️ Kime ek inceleme yapılmalı?KOMPLEMAN SİSTEMİNDEKİ BOZUKLUKLAR (C5-C8) TEKRARLAYICI MENİNGOKOK ENFEKSİYONLARI İLE, PROPERDİN SİSTEMİNDEKİ EKSİKLİKLER ÖLÜMCÜL MENİNGOKOKSİK HASTALIĞINDA DİKKATE DEĞER BİR RİSK İLE** İLİŞKİLİDİR.DALAK FONKSİYON BOZUKLUĞU (örn. ORAK HÜCRELİ ANEMİ) veya ASPLENİ (TRAVMAYA BAĞLI ya da KONJENİTAL BOZUKLUK) ARTMIŞ PNÖMOKOKSİK, H. INFLUENZAE TİP b ve MENİNGOKOKSİK SEPSİS ve MENENJİT RİSKİ İLE İLİŞKİLİDİR.T LENFOSİT BOZUKLUKLARI (KONJENİTAL veya KEMOTERAPİ, AIDS’E BAĞLI OLARAK EDİNİLMİŞ) MSS’DE ARTMIŞ LISTERIA MONOCYTOGENES ENFEKSİYONU RİSKİ İLE İLİŞKİLİDİR.**
💡 BOS kaçağı ve implantlarPNÖMOKOKSİK MENENJİT RİSKİ; MUKOKÜTANÖZ ENGELDEN LUMBAR DURAL SİNÜS, KRANİYAL YA DA ORTA HATTA FASİYAL DEFEKTLER (KRİBRİFORM PLAKA), ORTA KULAK (STAPEDİAL AYAK PLAKASI) veya İÇ KULAK (OVAL PENCERE, İÇ KULAK YOLU KANALI, KOHLEAR AQUADUKT) FİSTÜLLERİ veya KAFATASI KIRIKLARI SONUCU GERÇEKLEŞEN BOS KAÇAKLARI** GİBİ KONJENİTAL YA DA EDİNİLMİŞ BOS KAÇAĞI OLAN ÇOCUKLARDA ARTMIŞTIR.TARİHSEL OLARAK, KOHLEAR İMPLANTI OLAN ÇOCUKLARDA 30 KATTAN FAZLA ARTMIŞ PNÖMOKOKSİK MENENJİT RİSKİ BİLDİRİLMİŞ; ANCAK İMPLANT TASARIMINDAKİ GELİŞMELER RİSKİ AZALTMIŞTIR.LUMBOSAKRAL DERMAL SİNÜS ve MENİNGOMİYELOSEL STAFİLOKOKSİK, ANAEROBİK ve GRAM NEGATİF ENTERİK BAKTERİYEL MENENJİT İLE İLİŞKİLİDİR.BOS ŞANTI ENFEKSİYONLARI Pseudomonas aeruginosa Enfeksiyonları, STAPHYLOCOCCUS TÜRLERİ (S. AUREUS ve KOAGÜLAZ NEGATİF TÜRLER), PROPIONIBACTERIUM TÜRLERİ ve DİĞER VİRULANSI DÜŞÜK OLAN ve GENELLİKLE CİLDİ KOLONİZE EDEN BAKTERİLERİN NEDEN OLDUĞU MENENJİT RİSKİNİ ARTTIRIR.**
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Güncel yeri | PNÖMOKOKSİK MENENJİT İNSİDANSI AZALMASINA RAĞMEN, S. PNEUMONIAE AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDE ve BENZER AŞILAMA PROGRAMLARINI UYGULAYAN ÜLKELERDE EN SIK SAPTANAN PATOJEN** OLMAYA DEVAM ETMEKTEDİR** |
| PCV7 | 7 VALANLI KONJUGE PNÖMOKOK AŞISI 2000’DE EKLENMİŞTİR ve ÜLKEDEKİ İNVAZİV PNÖMOKOKSİK ENFEKSİYONLARIN YAKLAŞIK %85’İNİN** GÖRÜLDÜĞÜ 4, 6B, 9V, 14, 18C, 19F ve 23F’Yİ KAPSAMAKTADIR. BU, PNÖMOKOKSİK MENENJİT ORANINDA 1998-1999’DA 100.000’DE 8.2 VAKADAN 2004-2005’TE 100.000’DE 0.59 VAKAYA, DRAMATİK BİR DÜŞÜŞ İZLEMİŞTİR** |
| > [!warning] Serotip değişimi | BENZER AZALMALAR BU AŞIYI KULLANMAYA BAŞLAYAN DİĞER ULUSLARDA DA SAPTANMIŞTIR. BUNA RAĞMEN ORİJİNAL AŞININ KAPSAMADIĞI SEROTİPLERİN OLUŞTURDUĞU İNVAZİV HASTALIK İNSİDANSINDA ARTIŞ GÖZLENMİŞTİR; BU DURUM SEROTİP DEĞİŞİMİ (SEROTYPE REPLACEMENT)** OLARAK BİLİNMEKTEDİR** |
| PCV13 | BUNUN SONUCU OLARAK, PCV7’DEKİ SEROTİPLERE EK OLARAK SEROTİP 1, 3, 5, 6A, 7F ve 19A’YI KAPSAYAN 13 VALANLI BİR PNÖMOKOK AŞISI (PCV13)** AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDE 2010’DA RUHSAT ALMIŞTIR** |
| Sonuç | “CDC ACTIVE BACTERIAL SURVEILLANCE” SİSTEMİNDEN EDİNİLEN BİLGİLERE GÖRE, İNVAZİV PNÖMOKOK ENFEKSİYONU İNSİDANSI 1977’DE 1 YAŞ ALTI 100.000 ÇOCUKTA 142.9 İKEN, 2014’TE 1 YAŞ ALTI 100.000 ÇOCUKTA 15.9’A DÜŞMÜŞTÜR |
| > [!tip] Ek risk etmenleri | ANATOMİK veya ORAK HÜCRELİ ANEMİYE İKİNCİL FONKSİYONEL ASPLENİSİ OLAN ve ‣ İLE ENFEKTE ÇOCUKLARDA ENFEKSİYON ORANI SAĞLIKLI ÇOCUKLARA KIYASLA, HAYATIN İLK 5 YILINDA 20’DEN 100 KATA VARAN ORANLARDA ARTMIŞTIR**. PNÖMOKOK MENENJİTİNE YAKALANMA İÇİN EK RİSK ETMENLERİ** ‣, MASTOİDİT, ‣, PNÖMONİ, BOS OTORESİ veya KOHLEAR İMPLANT** OLARAK SIRALANABİLİR** |
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Serogruplar | MENİNGOKOKUN 6 SEROGRUBU, A, B, C, X, Y ve W-135**, İNSANLARDAKİ İNVAZİV HASTALIKTAN SORUMLUDUR** |
| Epidemiyoloji | MENİNGOKOK ENFEKSİYONLARI SPORADİK OLABİLİR ya da DA ÖZELLİKLE SEROGRUP A’NIN SALGINLARI %85-90’INA SAHİP OLDUĞU AFRİKA MENENJİT KUŞAĞINDA, BÜYÜK EPİDEMİLER** ŞEKLİNDE GÖRÜLEBİLİR** |
| ABD’de | AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDE, SEROGRUP B SÜT ÇOCUKLARINDA MENENJİTİN EN SIK ETKENİDİR ve ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDEKİ SALGINLARIN DA NEDENİDİR |
| Mevsim | MENİNGOKOK VAKALARI BÜYÜK OLASILIKLA ‣ GİBİ ENFEKSİYONLARLA İLİŞKİSİNE BAĞLI OLARAK, KIŞIN ve İLKBAHARDA DAHA YAYGINDIR |
| > [!warning] Taşıyıcılık ve risk | NAZOFARENGEAL N. MENINGITIDIS TAŞIYICILIĞI YETİŞKİNLERİN %1-15’İNDE GÖRÜLÜR. ÇOCUKLARDAKİ ÇOĞU ENFEKSİYON KREŞE, KOLONİZE OLMUŞ BİR YETİŞKİN AİLE ÜYESİ veya MENİNGOKOKSİK HASTALIĞA SAHİP BİR KİŞİLER İLE TEMASA SONUCU EDİNİLİR. KOLONİZASYON HAFTALARDAN AYLARA KADAR SÜREBİLİR; YAKIN ZAMANLI KOLONİZASYON (ilk haftalar)** BÜYÜK RİSKE SOKAR** |
| Temaslı riski | AİLE İÇİNDEKİ İNDEKS HASTALIĞA BAĞLI OLARAK HASTALIK GÖRÜLME İHTİMALİ %1-15’İNDE GÖRÜLÜR; BU RİSK GENEL POPÜLASYONUN 1.000 KATIDIR. KREŞLERDEKİ TEMASA BAĞLI İKİNCİL VAKALARIN GÖRÜLME İHTİMALİ YAKLAŞIK 10.000’DE 1’DİR |
| Yaş dağılımı | 5 YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLAR EN YÜKSEK MENİNGOKOK ENFEKSİYONU RİSKİNE SAHİPTİR, İNSİDANSTA İKİNCİ BİR ZİRVE 15-24 YAŞ ARASI** KİŞİLERDE GÖRÜLÜR. YURTLARDA KALAN ÜNİVERSİTE BİRİNCİ SINIF ÖĞRENCİLERİNDE, ÜNİVERSİTEYE GİTMEYEN AYNI YAŞTAKİ KONTROL GRUBUNA GÖRE İNSİDANS DAHA YÜKSEKTİR** |
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| > [!tip] Aşı etkisi | AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDE ULUSAL H. INFLUENZAE AŞILAMASINDAN ÖNCE, HAYATIN İLK 5 YILINDA GELİŞEN BAKTERİYEL MENENJİT VAKALARININ YAKLAŞIK %70’İNE** BU PATOJEN SEBEP OLMAKTAYDI** |
| Yaş | İNVAZİV ENFEKSİYONLAR ÖNCELİKLE 2 AYLIK ve 2 YAŞA KADAR GÖRÜLMEKTEYDİ** ve EN YÜKSEK İNSİDANS 6-9. AYLAR ARASINDA ve VAKALARIN %50’Sİ DE İKİ YAŞTA GÖRÜLMEKTEYDİ** |
| Temaslı | AİLE İÇİNDEKİ ya da KREŞLERDEKİ H. INFLUENZAE TİP b HASTALARINA TEMAS İLE RİSK BELİRGİN OLARAK ARTMAKTAYDI |
| Günümüz | BUGÜNLERDE, AŞILAMA ÇABALARI H. INFLUENZAE HASTALIĞINI TEDAVİ ETMEYECEKTİR. BENZER ŞEKİLDE, DÜNYA ÇAPINDA AŞILAMA ÇABALARI DA BU HASTALIĞIN İNSİDANSINDA HATIRI SAYILIR BİR DÜŞÜŞ SAĞLAMIŞTIR. EKSİK AŞILANMIŞ BİREYLER ya da GELİŞMİŞ ÜLKELERDEKİ AŞILANMAMIŞ BİREYLER ve AŞIYA KARŞI BASKILANMIŞ İMMÜN YANITI OLAN KİŞİLER (HIV ENFEKSİYONU OLAN ÇOCUKLAR GİBİ) H. INFLUENZAE TİP b HASTALIĞI İÇİN RİSK OLMAYA DEVAM ETMEKTEDİR |
| Konu | Bulgular |
|---|---|
| Eksüda ve ödem | SEREBRAL VENLER, VENÖZ SİNÜSLER, BEYNİN DÜZBÜKEY ALANLARI ve SEREBELLUMDA DEĞİŞEN KALINLIKLARDA PÜRÜLAN EKSÜDA YAYILIMI OLABİLİR. SUBDURAL EFÜZYON ve ‣ EK OLARAK, VENTRİKÜLER SIVIDA BAKTERİ ve ENFLAMATUAR HÜCRELER İLE VENTRİKÜLİT (YENİDOĞANLARDA DAHA SIKTIR). PERİVASKÜLER ENFLAMATUAR İNFİLTRASYONLAR DA VAR OLABİLİR ve EPENDİMAL MEMBRAN BOZULMUŞ OLABİLİR |
| > [!warning] Vasküler değişiklikler | VASKÜLER ve PARANKİMAL SEREBRAL DEĞİŞİKLİKLER POSTMORTEM İNCELEMELERDE TANIMLANMIŞTIR; BUNLAR ARASINDA KÜÇÜK ARTER ve VENLERİN SUBİNTİMAL BÖLGELERİNE UZANAN POLİMORFONÜKLEER İNFİLTRASYONLARI, VASKÜLİT, KÜÇÜK KORTİKAL VENLERİN TROMBOZU, BÜYÜK VENÖZ SİNÜSLERİN TIKANIKLIĞI, SUBARAKNOİD KANAMA OLUŞTURAN NEKROTİZAN ARTERİT ve TESPİT EDİLEBİLEN TROMBOZ YOKLUĞUNDA SEREBRAL KORTİKAL NEKROZ** BULUNUR** |
| Sonuç | SEREBRAL ENFARKT, ENFLAMASYON, VAZOSPAZM ve TROMBOZDAN KAYNAKLANAN VASKÜLER TIKANIKLIĞIN SIK GÖRÜLEN BİR SEKELİDİR. ENFARKTIN BOYUTU MİKROSKOPİKTEN TÜM HEMİSFERE** KADAR DEĞİŞEBİLİR** |