Eşanlamlılar: Tiroglossal Duktus Kisti, Tiroglossal Fistül
Kategori: Kulak Burun Boğaz · Tür: hastalık
Özet
Tiroglossal duktusun oblitere olmaması sonucu gelişen, çocuklarda en sık görülen doğumsal boyun anomalisi ve konjenital orta hat boyun kitlelerinin büyük çoğunluğudur (%70-75’in üzerinde). Hyoid kemikle yakın ilişkili, boynun üst orta hattında çene altında yerleşen yumuşak, düzgün yüzeyli, hassas olmayan kitle olarak görülür; yutma ve dil protrüzyonuyla yukarı hareket etmesi güvenilir bir tanısal işarettir. Genellikle asemptomatiktir, ancak enfekte olarak ağrılı şişlik ve apse yapabilir (en sık Haemophilus influenzae ve Staphylococcus aureus); üst solunum yolu enfeksiyonu sonrası kendiliğinden fistülize olup deriye drene olabilir. Tanı öykü, muayene ve ilk tercih olarak ultrasonografi ile konur; USG’de avasküler kistik kitle görülür, ameliyat öncesi normal tiroid dokusu gösterilmeli, seçili hastada sintigrafi yapılmalıdır. Enfeksiyon bulgusu olmadan hızlı büyüme, kalsifikasyon veya mikrokalsifikasyon Malignite uyarısıdır. Tedavi, hyoid korpusu da içeren Sistrunk eksizyonudur. Ayırıcı tanıda Dermoid Kist, epidermoid kist, Ektopik Tiroid ve Lenfadenopati yer alır.
Bölümlerdeki özetler
- Boynun üst-orta hattında çene altında kitle oluşturur. (Yenidoğan › Yenidoğanın Değerlendirilmesi Ve Fizik Muayenesi; s.1006)
- Tiroglossal kanalın kaybolmaması sonucu gelişen, dünya nüfusunun yaklaşık %7’sinde bulunan, hyoid kemikle yakın ilişkili boyun kistidir; genellikle asemptomatiktir, enfekte olup apse yapabilir. (Endokrinoloji › Fetal Endokrin Sistem; s.2129)
- Çocuklarda en sık boyun kitlesi; orta hat. (Radyoloji › Pedıatrık Nöroradyolojı Ve Baş-boyun Radyolojısı; s.4696)
- Tiroglossal duktusun oblitere olmaması sonucu gelişen, doğumsal orta hat boyun kitlelerinin %75’inden fazlasını oluşturan, çocukluk çağında boynun en sık doğumsal anomalisi. Tedavi cerrahi, Sistrunk prosedürü (hiyoid korpus dahil). (Çocuk Cerrahisi › Yenidoğanın Konjenital Ve Edinsel Baş-boyun Bölgesi Cerrahi Hastalıkları; s.4809, s.4810, s.4811)
- En sık pediatrik konjenital boyun kitlesi (%70); orta hatta yerleşir, boyun ekstansiyonunda ve yutma/dil hareketiyle vertikal hareket eder. Ameliyat öncesi USG ile normal tiroid dokusu gösterilmelidir; tedavi hyoid korpusu ile birlikte Sistrunk tipi eksizyondur. (Kulak Burun Boğaz › Konjenıtal Boyun Kıtlelerı; s.5009, s.5010)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Tiroglossal sistemin epitelyal kalıntılarının kistleridir; karakteristik olarak hiyoid kemikle yakın ilişkili tirohiyoid membran seviyesinde orta hat boyun kitlesidir (s.4809)
- Tiroglossal duktus embriyonun ~7. haftasında (başka bölümde gebeliğin 10. haftasında) oblitere olur; oblitere olmaması ve epitel hücrelerinden mukus salgılanmasıyla kist ve sinüsler oluşur; kanal tam kaybolmazsa tiroglossal kanal kistleri, lingual tiroid veya piramidal lob gibi anormallikler ortaya çıkar; kist foramen çekumdan suprasternal çentiğe kadar kanal boyunca herhangi bir yerde olabilir; hyoid kemik ile yakın ilişkilidir (s.4809, s.2129)
- Yerleşim: intralingual %2,1, suprahiyoid %24,1, tirohiyoid %60,9, suprasternal %12,9; nadiren intralaringeal uzanım bildirilmiştir (s.4810)
- Çoğu durumda kist tirohiyoid membrana komşu hiyoid kemikte veya hemen altındadır (s.4810)
Epidemiyoloji
- Pediatrik popülasyonda en sık boyun kitlesi ve çocukluk çağında boynun en sık doğumsal anomalisidir; doğumsal orta hat boyun kitlelerinin %75’inden fazlasını (başka bölümde konjenital boyun kitlelerinin %70’ini) oluşturur; ardından brankiyal yarık anomalileri ve dermoid kistler gelir; hastaların 2/3’ü 30 yaşından önce, bunların %50’den fazlası 10 yaşından önce klinik belirgindir (s.4696, s.4809, s.4811, s.5009)
- Toplumda yaklaşık %7 oranında görülür; yetişkinlikte daha fazla görüldüğüne dair çalışmalar var; çoğu çalışmada cinsiyet dağılımı eşittir (s.4809, s.2129)