Eşanlamlılar: Sosyal Fobi
Kategori: Çocuk Psikiyatrisi · Tür: hastalık
Özet
Sosyal anksiyete bozukluğu (sosyal fobi), başkalarınca değerlendirilebileceği toplumsal durumlarda olumsuz değerlendirilme (küçük düşme, utanma, dışlanma) korkusu ve kaygısıyla karakterizedir; geç okul çağı ve erken ergenlikte ortaya çıkar ve davranışsal inhibisyon güçlü risk faktörüdür. Bu durumlar hemen her zaman kaygı doğurur ve kaçınılır veya yoğun korkuyla katlanılır; çocukta kaygı yalnızca erişkinlerle değil yaşıtlar ortamında da olmalıdır ve ağlama, bağırma, donakalma, sıkıca sarılma, sinme veya konuşmama olarak görülebilir. DSM-5’e göre korku orantısız olmalı, en az 6 ay sürmeli, işlev bozukluğu yapmalı ve başka nedenle açıklanamamalıdır. Beden Algısı Bozukluğu, otizm spektrum bozukluğu ve Panik Bozukluk ayırıcı tanıdadır.
Bölümlerdeki özetler
- Başkalarınca değerlendirilebileceği toplumsal durumlarda olumsuz değerlendirilme korkusu ve kaygısı; en az 6 ay sürer, geç okul çağı ve erken ergenlikte ortaya çıkar, davranışsal inhibisyon güçlü risk faktörüdür. (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları › Anksiyete Bozuklukları; s.4289, s.4293)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- DSM-5: sosyal durumlarda başkalarınca olumsuz değerlendirilmekle ilgili aşırı korku veya endişe (s.4292)
- Tanı: başkalarınca değerlendirilebileceği bir veya daha fazla sosyal durumda (sosyal etkileşim, gözlenme, performans) belirgin korku/kaygı; çocuklarda kaygı akran ortamında olmalı, yalnız erişkinlerle etkileşimde olmamalı; küçük düşme/utanma/dışlanma korkusu; durumlar neredeyse her zaman korku doğurur; kaçınılır veya yoğun korkuyla katlanılır; korku sosyokültürel bağlamda orantısız (s.4293)
- Çocuklarda korku ağlama, bağırıp tepinme, donakalma, sarılma, sinme veya konuşamama ile belirir; süre 6 ay veya uzun; klinik sıkıntı/işlev kaybı; madde, tıbbi durum, panik, Beden Algısı Bozukluğu, OSB ile daha iyi açıklanamaz; tıbbi durum (Parkinson, şişmanlık, Yanık vb.) varsa korku açıkça ilişkisiz ya da aşırıdır; ‘yalnızca performans’ belirleyicisi: korku toplum önünde konuşma/eylemle sınırlıysa (s.4293)
Epidemiyoloji
- Geç okul çağı ve erken ergenlikte başlar (s.4289–4290)
Etiyoloji ve patogenez
- Davranışsal inhibisyonun sosyal anksiyeteyle bağı diğer bozukluklardan güçlü olabilir; yedi çalışmalık metaanalizde riski 7 kat artırır, inhibe çocukların yaklaşık yarısı sosyal anksiyete geliştirebilir (s.4290)
Ayırıcı tanı
- Ayırıcı tanıda motivasyon: akranlar önünde utanma korkusu (s.4295)
Semptomlar (3)