Eşanlamlılar: Vücut Dismorfik Bozukluğu
Kategori: Çocuk Psikiyatrisi · Tür: hastalık
Özet
Vücut dismorfik bozukluğu, başkalarınca fark edilmeyen veya hafif olan bir dış görünüm kusuruyla uğraşma ve buna bağlı tekrarlayıcı davranışlarla seyreden, ergenlikte başlayan bir bozukluktur. Hastalar günde 3-8 saat deri, saç, yüz gibi 5-7 farklı bölgeyle uğraşır; aynaya bakıp durma, aşırı boyanma, deri yolma, güvence arayışı ve görünümü başkalarıyla karşılaştırma görülür. DSM-5 kriterleri kusur algısı ve uğraşma, tekrarlayıcı davranış veya zihinsel eylemler, klinik sıkıntı/işlev kaybı ve yeme bozukluğuyla açıklanamamayı içerir; kas algısı bozukluğu belirleyicisi ve içgörü düzeyi belirtilir. Depresyon ve İntihar Davranışı riski, özellikle adolesanlarda, yüksektir. BDT ve SSRI (fluoksetin) kullanılır. Obsesif kompulsif bozukluk ve yeme bozuklukları ayırıcı tanıdadır.
Bölümlerdeki özetler
- Başkalarınca fark edilmeyen veya hafif olan dış görünüm kusuruyla uğraşma ve buna bağlı tekrarlayıcı davranışlarla seyreden, ergenlikte başlayan bozukluk; depresyon ve intihar riski yüksektir. BDT ve SSRI (fluoksetin) kullanılır. (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları › Obsesif Kompulsif Bozukluk Ve İlişkili Bozukluklar; s.4302, s.4303)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Vücudun bir kısmında var olmayan veya hafif bir kusurla ilgili rahatsızlık; genellikle adolesanda başlar, erişkinliğin başına dek sürebilir (s.4302)
- DSM-5: dış görünümde başkalarınca gözlenemeyen veya hafif fark edilen kusur(lar)la uğraşma; bozukluk sırasında kaygı nedeniyle yineleyici davranış (aynaya bakma, aşırı boyanma, deri yolma, güvence arayışı) veya zihinsel eylem (başkalarıyla karşılaştırma); klinik sıkıntı/işlev bozulması; yeme bozukluğu ölçütlerini karşılayan kişide vücut yağı/ağırlığı kaygısıyla daha iyi açıklanamaz (s.4302)
- DSM-5 ‘kas algısı bozukluğu ile giden’ belirleyicisi (vücut yapısının çok küçük/yeterince kaslı olmadığı düşüncesi) ve içgörü belirleyicisi (iyi/oldukça iyi, kötü, yok-sanrısal) vardır (s.4302)
Epidemiyoloji
- Genel popülasyonda %0,7-2,4; çocuk-adolesan sıklık verisi sınırlı; belirtiler ortalama 13 yaşında başlar (s.4302)
Etiyoloji ve patogenez
- Genetik, biyolojik, nöropsikiyatrik ve kültürel-sosyal faktörler; çocukluk travması (ihmal, fiziksel-Cinsel İstismar) risk faktörüdür (s.4302)
Klinik bulgular ve seyir
- Hastalık boyunca 5-7 farklı vücut bölgesiyle uğraşılabilir, günde 3-8 saat; sıklıkla deri, saç veya yüz (s.4302)
- Dermatoloji, KBB, ortodonti gibi kliniklere başvurabilirler; cerrahi/dermatolojik yöntemlerden kayda değer sonuç alamaz, memnuniyetsizlik intihar girişimi ve hekime yönelik olumsuz davranışa varabilir (s.4302–4303)
- Depresyon, OKB, sosyal fobi komorbiditeleri sık; adolesanlarda erişkinden yüksek intihar riski (s.4302)