| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Septik artrit (süpüratif artrit) |
| ad-en | Septic arthritis |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-06 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem |
Bölüm 705 (Eric Robinette ve Samir S. Shah) (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).
⚠️ Neden acil?ERKEN TANI, DOĞRU MEDİKAL ve CERRAHİ TEDAVİ GECİKTİĞİNDE, SÜT ÇOCUKLARINDA ve ÇOCUKLARDA SEPTİK ARTRİT, SİNOVİYUM, KOMŞU KIKIRDAK ve KEMİK DOKUSUNUN HASARINA ve KALICI SAKATLIĞA NEDEN OLABİLİR (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).
| Etken | Not |
|---|---|
| > [!tip] Staphylococcus aureus | TÜM YAŞ GRUPLARINDA BAKTERİYEL ARTRİTİN EN SIK NEDENİDİR. ABD’de ve dünyada MRSA, TOPLUMDA İZOLE EDİLEN S. aureus SUŞLARININ BÜYÜK BİR KISMINI (>%25) OLUŞTURUR |
| A grubu streptokok / S. pneumoniae | Tarihsel olarak VAKALARIN %10-20’SİNDE NEDEN OLUR; S. pneumoniae** EN SIK YAŞAMIN İLK YILINDA GÖRÜLÜR; ancak KONJUGE PNÖMOKOK AŞISI SONRASI SIKLIĞI AZALMIŞTIR** |
| > [!tip] ‣ kingae | POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU YÖNTEMLERİ YAYGINLAŞTIKÇA, DÖRT YAŞ ALTINDAKİ HASTALARDA DAHA SIK GÖSTERİLMEYE BAŞLANMIŞTIR |
| > [!warning] ‣ | CİNSEL OLARAK AKTİF ERGENLERDE SEPTİK ARTRİT ve TENOSİNOVİTİN SIK NEDENLERİNDENDİR; genelde KÜÇÜK EKLEMLER ya da TEK BÜYÜK EKLEM (DİZ) etkilenir |
| ‣ | Hastaların yaklaşık %10’UNDA SEPTİK ARTRİT ve ANTİBİYOTİK TEDAVİSİ BAŞLANDIKTAN SONRAKİ BİRKAÇ GÜNDE GÖRÜLEN REAKTİF ARTRİTE NEDEN OLABİLİR |
| B grubu streptokok | YENİDOĞANLARDA SEPTİK ARTRİTİN ÖNEMLİ BİR NEDENİDİR |
| > [!tip] ‣ | ‣ ve BRUSELLOZİS, ENDEMİK BÖLGELERDE TEMAS RİSKİ OLAN HASTALARDA AKLA GELMELİDİR |
| Mantar | ENFEKSİYONLARI ÇOKLU SİSTEM TUTULUMU OLAN YAYGIN HASTALIKLARIN BİLEŞENİ OLARAK GÖRÜLÜR; Candida** ARTRİTİ, SANTRAL KATETERİ OLAN ya da OLMAYAN SİSTEMİK ENFEKSİYONU OLAN YENİDOĞANLARDA GÖRÜLEN BİR KOMPLİKASYONDUR** |
| > [!warning] Viral — immün aracılı | EKLEMİN PRİMER VİRAL ENFEKSİYONU NADİRDİR; ancak artrit BİRÇOK SİSTEMİK ENFEKSİYON SENDROMUNA (PARVOVİRUS, ‣, CANLI KIZAMIK AŞISI) EŞLİK EDEBİLİR; bu da İMMÜN ARACILI BİR MEKANİZMAYI DÜŞÜNDÜRÜR |
| > [!warning] Mikrobiyolojik verim | MİKROBİYAL ETİYOLOJİ, SEPTİK ARTRİTİ OLAN HASTALARIN %65’İNDE GÖSTERİLEBİLİR |
| Postenfeksiyöz artrit | BAKTERİYEL ARTRİT OLARAK TEDAVİ EDİLEN OLGULARIN BİR KISMI, BİRİNCİL ENFEKSİYON DEĞİL, POSTENFEKSİYÖZ (GASTROİNTESTİNAL ya da GENİTOÜRİNER) REAKTİF ARTRİTTİR |
| > [!tip] Lyme | ‣, ROMATOLOJİK HASTALIĞA BENZER ARTRİT YAPAR ve TİPİK OLARAK SÜPÜRATİF DEĞİLDİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Yaş | SEPTİK ARTRİT KÜÇÜK ÇOCUKLARDA DAHA SIKTIR**: VAKALARIN** YARISI İKİ YAŞINDAN ÖNCE**,** ÜÇTE ÜÇÜ ÜÇ YAŞINDAN ÖNCE** görülür** |
| > [!warning] Gonokok riski | ERGENLER ve YENİDOĞANLAR GONOKOKKAL SEPTİK ARTRİT RİSKİ TAŞIR |
| Yayılım yolu | EK HASTALIĞI OLMAYAN ÇOCUKLARDAKİ EKLEM ENFEKSİYONU HEMATOJEN YOLLA OLUŞUR. Nadiren, DELİCİ TRAVMA, ya da ARTROSKOPİ, PROTEZ EKLEM CERRAHİSİ, İNTRAARTİKÜLER STEROİD ENJEKSİYONU ya da ORTOPEDİK AMELİYATLAR SONRASI GÖRÜLEBİLİR |
| > [!warning] İmmün yetmezlik ve JİA | İMMÜN YETMEZLİĞİ ya da ROMATOLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTALARDA EKLEM ENFEKSİYONU RİSKİ ARTMIŞTIR |
| Basamak | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Giriş | SEPTİK ARTRİT TEMEL OLARAK SİNOVYAL BOŞLUĞA HEMATOJEN EKİLİM** ile olur. Daha nadiren, EKLEM ARALIĞINA DİREKT EKİLİM ya da BİTİŞİĞİNDEKİ ODAKTAN UZANIM ile görülebilir** |
| > [!tip] Neden sinovyum? | SİNOVYUM ZARININ ZENGİN DAMAR AĞI VARDIR ve BAZAL MEMBRANI YOKTUR; bu da HEMATOJEN YAYILIM İÇİN İDEAL BİR ORTAM OLUŞTURUR |
| Enflamatuar kaskad | EKLEM ARALIĞINDA BAKTERİYEL ÜRÜNLERİN (ENDOTOKSİN ya da HÜCRE DUVARI TOKSİNLERİ) BULUNMASI, EKLEMDE SİTOKİN (TÜMÖR NEKROZİS FAKTÖRÜ-α, İNTERLÖKİN-1) SALINIMINI UYARIR |
| > [!warning] Kıkırdak harabiyeti | NÖTROFİLLER EKLEM ARALIĞINA GEÇİŞİNİ UYARIR; NÖTROFİLLER TARAFINDAN PROTEOLİTİK ENZİMLER ve ELASTAZLAR SALINIR; bu da KIKIRDAK HARABİYETİNE NEDEN OLUR |
| Viskozite kaybı | BAKTERİYEL HYALURONİDAZ SİNOVYAL SIVIDAKİ HYALURONİK ASİDİ PARÇALAR, SIVININ VİSKOZİTESİ AZALIR; böylece sıvının KORUYUCU ve KAYGANLAŞTIRICI ETKİSİ AZALIR |
| > [!warning] Basınç ve nekroz | KIKIRDAK HASARI, özellikle AĞIRLIK TAŞIYAN EKLEMLERDE SÜRTÜNMENİN ARTMASI ile OLUŞUR. PÜRÜLAN MATERYALDEN DOLAYI ARTMIŞ EKLEM İÇİ BASINÇ NEDENİYLE KAN AKIŞI AZALIR ve KIKIRDAĞIN BASINÇ NEKROZU GÖRÜLÜR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Monoartiküler | ÇOĞU SEPTİK ARTRİT MONOARTİKÜLERDİR. Belirti ve bulgular HASTANIN YAŞINA GÖRE DEĞİŞİR |
| > [!warning] Yenidoğan | OSTEOMİYELİT GİBİ, YENİDOĞANLAR PSÖDOPARALİZİ ya da ETKİLENEN EKSTREMİTENİN HAREKETLERİNDE (BEZ DEĞİŞİMİ GİBİ) KISITLILIK** gibi bulgular gösterebilir. Yenidoğanlarda ve küçük bebeklerde septik artrit, her yaşta görülebildiği gibi, KOMŞU OSTEOMİYELİT BÖLGESİNDEN TRANSFİZYEL YAYILIM ile görülür** |
| Büyük bebek ve çocuk | ATEŞ ve AĞRI ile ŞİŞLİK, ERİTEM ve SICAKLIK ARTIŞI gibi LOKALİZE BULGULAR görülebilir |
| > [!warning] Pelvis ve alt ekstremite | ETKİLENMESİ HÂLİNDE TOPALLAMA ya da YÜRÜMEYİ REDDETME** görülebilir** |
| > [!tip] ‣ ayrım | ENFEKTE SİNOVYUMUN KABARIKLIĞI, KEMİKTEN DAHA YÜZEYSEL OLDUĞUNDAN, SEPTİK ARTRİTTE ENFEKSİYON ALANININ ÜSTÜNDEKİ DERİ ve YUMUŞAK DOKUDA ERİTEM ve ÖDEM OSTEOMİYELİTTEN DAHA ERKEN GÖRÜLÜR |
| > [!warning] Kalça istisnası | KALÇANIN SEPTİK ARTRİTİ, KALÇA EKLEMİNİN DERİN YERLEŞİMİ DOLAYI İSTİSNADIR (yüzeyel bulgular görülmeyebilir) |
| > [!tip] Lyme artriti ayrımı | SÜPÜRATİF ARTRİTE GÖRE ŞİŞLİK, AĞRI ve HAREKET KISITLILIĞI ORANSIZ OLARAK ÇOK BELİRGİNDİR. Lyme artriti, DİZLER ve KALÇALAR GİBİ BÜYÜK EKLEMLERİ TUTAR; başvuruda TEK ya da BİRKAÇ EKLEM TUTULUMU VARDIR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Alt ekstremite | ALT EKSTREMİTE EKLEMLERİNDE SEPTİK ARTRİT %75’İNİ OLUŞTURUR** (Tablo 705.1)** |
| Üst ekstremite | DİRSEK, EL BİLEĞİ, OMUZ EKLEMİ OLGULARIN YAKLAŞIK %25’İNDE ETKİLENİR |
| > [!warning] Küçük eklem = gonokok | KÜÇÜK EKLEM TUTULUMU GONOKOK DIŞINDA ÇOK NADİRDİR |
| > [!tip] Komşu osteomiyelit — TUS | KALÇA, OMUZ, DİRSEK ve AYAK BİLEĞİNİN SEPTİK ARTRİTİ, BU KEMİKLERİN METAFİZLERİ EKLEM İÇİNE UZANDIĞINDAN, KOMŞULUĞUNDAKİ PROKSİMAL FEMUR, PROKSİMAL HUMERUS, PROKSİMAL RADİUS ve DİSTAL TİBİANIN OSTEOMİYELİTİ ile İLİŞKİLİ OLABİLİR |
| Yaşa göre | EŞLİK EDEN OSTEOMİYELİT, ANATOMİK YAPILARI ERİŞKİNE DAHA ÇOK BENZEDİĞİNDEN, BÜYÜK ÇOCUKLARDA ve ERGENLERDE DAHA NADİRDİR |
| KEMİK | YÜZDE (%) | KEMİK | YÜZDE (%) |
|---|---|---|---|
| > [!tip] Diz | ~35 | El bileği | ~4 |
| > [!tip] Kalça | ~25 | Omuz | ~5 |
| Ayak bileği | ~10 | Küçük eklemler | ~1-2 |
| Dirsek | ~10 |
| Yöntem | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!warning] Normal laboratuvar ekarte ettirmez | LÖKOSİT SAYIMI ve DAĞILIMI, ESH ve CRP EKLEM ENFEKSİYONU OLAN ÇOCUKLARDA YÜKSEKTİR; ancak ENFEKSİYON İLE DİĞER ENFLAMATUAR SÜREÇLERİN AYRIMINDA YARDIMCI OLMAYABİLİR. SEPTİK ARTRİTİ OLAN ÇOCUKLARIN ÇOĞUNDA BAŞVURU SIRASINDA LÖKOSİT ve ESH NORMAL ARALIKTADIR; BU DURUMDA SEPTİK ARTRİT DIŞLANAMAZ |
| > [!tip] ‣ | TÜM HASTALARDAN ALINMALIDIR; ancak olası ya da kesin tanısı olan hastaların EN FAZLA %20’SİNDE KÜLTÜR POZİTİFLİĞİ VARDIR |
| Diğer kültürler | GONOKOK ŞÜPHESİ VARSA, BOĞAZ, ANÜS ve SERVİKS KÜLTÜRLERİ ALINMALIDIR |
| > [!tip] İdeal örnek: eklem sıvısı aspirasyonu | TANI İÇİN İDEAL ÖRNEĞİ SAĞLAR. Çoğu BÜYÜK EKLEMDEN TEMİNİ KOLAYDIR; ancak KALÇA EKLEMİNİN DERİN YERLEŞİMİ NEDENİYLE ULTRASON REHBERLİĞİNDE ÖRNEK ALINABİLİR |
| Kültür verimi | EKLEM ASPİRASYONU İLE KÜLTÜRDE POZİTİFLİK İHTİMALİ ARTSA DAHİ, EKLEM SIVISI ve KAN KÜLTÜRLERİNİN TOPLAM POZİTİFLİĞİ %50’DEN AZDIR; “MULTİPLEX” BAKTERİYEL POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU PANELİYLE KÜLTÜR POZİTİFLİĞİ %50’YE YAKLAŞIR; bunun ana nedeni K. kingae** TESPİTİNİ ARTIRACAK BECERİSİDİR** |
| > [!tip] Kan besi yerine ekim | DİĞER STRATEJİLER: KANLI BESİ YERİNE HIZLI EKİM ve EKLEM SIVISININ KAN KÜLTÜRÜ ŞİŞELERİNE EKİLMESİDİR |
| Lyme serolojisi | ELISA ya da IFA ile şüpheli ya da POZİTİF ÖRNEKLERİN REFLEKS WESTERN BLOT ile DOĞRULANMASINDAN OLUŞAN İKİ AŞAMALI TESTTİR. ARTRİT ENFEKSİYONUN GEÇ BULGUSU OLDUĞU İÇİN, LYME ARTRİTİ OLAN HASTALAR SEROPOZİTİFTİR. PCR nadiren gerekir; ancak LYME ARTRİTİ DURUMUNDA Borrelia burgdorferi PCR KULLANILABİLİR |