| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| baslik | SCID ve SCID varyantlarının genetik temelleri — Tablo 152.1 |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-09-27 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 13 İmmünoloji |
Ağır Kombine İmmün Yetmezlik’in genetik alt tipleri, patogenez, ek özellikler ve tedavi. (Nelson - Bölüm 13 İmmünoloji, Tablo 152.1)
| Hastalık | Kalıtım | Varsayılan patogenez | Ek özellikler | Tedavi |
|---|---|---|---|---|
| Retiküler Disgenezi | OR | Bozulmuş mitokondriyal enerji metabolizması ve lökosit farklılaşması | Şiddetli nötropeni, sağırlık; adenilat kinaz 2 (AK2) mutasyonları | GCSF, HSCT |
| Adenozin Deaminaz Eksikliği | OR | Toksik pürin nükleositlerin birikmesi | Nörolojik, hepatik, renal, akciğer, iskelet ve kemik iliği anormallikleri | HSCT, PEG-ADA, gen tedavisi |
| IL-2Rγ eksikliği | X’e bağlı | IL-2 reseptörü ve γc (IL-4, -7, -9, -15, -21) içeren diğer reseptörler yoluyla anormal sinyalizasyon | Yok | HSCT |
| Jak3 eksikliği | OR | γc’nin anormal sinyal akışı | Yok | HSCT |
| RAG1 veya RAG2 eksikliği | OR | Kusurlu V(D)J rekombinasyonu | Yok | HSCT |
| Artemis eksikliği | OR | Kusurlu V(D)J rekombinasyonu, radyasyon duyarlılığı | DCLRE1C gene bozukluğu | HSCT |
| DNA-PK eksikliği | OR | Kusurlu V(D)J rekombinasyonu | Yok | HSCT |
| DNA ligaz IV eksikliği | OR | Kusurlu V(D)J rekombinasyonu, radyasyon duyarlılığı | Büyümede gecikme, ‣, kemik iliği anormallikleri, lenfoid malignensiler | HSCT |
| Cernunnos-XLF | OR | Kusurlu V(D)J rekombinasyonu, radyasyon duyarlılığı | Büyümede gecikme, mikrosefali, kuş yüzü görünümü, kemik bozuklukları | HSCT |
| CD3δ eksikliği | OR | CD4−CD8− aşamasında timosit farklılaşmasının duraksaması | Timus boyutu normal olabilir | HSCT |
| CD3ε eksikliği | OR | CD4−CD8− aşamasında timosit farklılaşmasının duraksaması | γ/δ T hücreleri yoktur | HSCT |
| CD3ζ eksikliği | OR | Anormal sinyalizasyon | Yok | HSCT |
| IL-7Rα eksikliği | OR | Anormal IL-7 sinyalizasyonu | Timus yokluğu | HSCT |
| CD45 eksikliği | OR | Anormal sinyalizasyon | Yok | HSCT |
| Coronin-1A eksikliği | OR | Timus ve lenf bezlerinden anormal T hücre çıkışı | Normal timus boyutu. ‣ hastalığı. | HSCT |
(OR: otozomal resesif · GCSF: granülosit koloni-stimüle edici faktör · HSCT: hematopoetik kök hücre transplantasyonu · IL: interlökin · Jak3: Janus kinaz 3 · PEG-ADA: polietilen glikol-modifiye adenozin deaminaz · RAG1, RAG2: rekombinaz-aktive edici gen 1 ve 2 · V(D)J: değişken, çeşitlilik, eklenme)
(Kaynak: Nelson - Bölüm 13 İmmünoloji, Tablo 152.1; Roifman CM, Grunebaum E: Primary T-cell immunodeficiencies, in Rich RR, Fleisher TA, Shearer WT, et al., editors: Clinical immunology, ed 4, 2013, Saunders, pp 440-441)
“Farklı genetik tiplerde ağır kombine immün yetmezliğin (SCID) nispi sıklıkları.”
💡 TUS ipucu — fenotipten gene gitmeRadyasyon duyarlılığı + mikrosefali + Büyüme Geriliği → DNA ligaz IV veya Cernunnos-XLF (V(D)J onarım kusurları). Nötropeni + sağırlık → retiküler disgenezi (AK2). Nörolojik + iskelet + akciğer bulguları → ADA eksikliği (tek metabolik SCID). Timus boyutu normal → CD3δ veya Coronin-1A; timus yok → IL-7Rα. Tek X’e bağlı tip:IL2RG — bir erkek bebekte SCID görürsen önce bunu düşün. γ/δ T hücreleri yok → CD3ε.
| Mekanizma | Genler |
|---|---|
| Sitokin reseptör sinyalizasyonu | IL2RG, JAK3, IL7R, CD45 |
| V(D)J rekombinasyon kusurları | RAG1/RAG2, DCLRE1C (Artemis), DNA-PK, DNA ligaz IV, Cernunnos-XLF |
| TCR sinyal iletimi | CD3D, CD3E, CD3Z, Coronin-1A |
| Metabolik / toksik birikim | ADA, AK2 |
📝 Radyasyon duyarlılığı tedaviyi etkiler V(D)J onarım kusurlarının bir kısmı (Artemis, DNA ligaz IV, Cernunnos-XLF) radyasyona duyarlıdır — bu, nakil öncesi hazırlama rejiminin seçimini etkiler (eğitim amaçlı bilgi).