Refraksiyon ve Akomodasyon

Özellik	Değer
tags	kavram, göz
ad-tr	Refraksiyon ve Akomodasyon
ad-en	Refraction and Accommodation
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-30
kaynaklar	Nelson - Bölüm 28 Göz — Bölüm 638, Şekil 638.1

Gözün optik gücü ile aksiyel uzunluğu arasındaki uyum emetropi; uyumsuzluk ise ametropi (hipermetropi, miyopi, astigmatizma) olarak adlandırılır (Nelson - Bölüm 28 Göz).

“Emetropi ışığın paralel ışınlarının istirahatteki gözün (akomodasyon olmaksızın) retinasının üzerinde gelip odaklanması durumudur. Bu ideal optik durum çok yaygın olmasına rağmen bunun tersi olan ametropi de sıklıkla oluşur. Ametropinin üç ana tipi bulunmaktadır: hipermetropi (uzak görüş), miyopi (yakın görüş) ve astigmatizma (Şekil 638.1).”
[!tip] TUS ipucu — çocukta fizyolojik hipermetropi “Çocukların büyük çoğunda doğumda fizyolojik olarak hipermetropi vardır. Yine de anlamlı bir sayıda, özellikle prematüre olarak doğanlar miyoptur ve sıklıkla belli derece astigmatizmaya sahiptir. Büyümeyle beraber refraktif durum değişme eğilimindedir ve periyodik olarak değerlendirilmelidir.”

Refraksiyon ölçümü

Yöntem	İçerik (Nelson - Bölüm 28 Göz)
Objektif (retinoskopi)	“Hastanın retinası üzerine retinoskoptan direkt olarak bir ışık huzmesi gönderilir. Gözün önünde değişik sertlikteki lensler kullanarak, retina ışık refleksi (pupilden bakıldığında) etkisizleştirilebilir ve kesin bir refraksiyon sağlar. Objektif bir refraksiyon her yaşta elde edilebilir, çünkü hastadan cevap gerektirmez.”
Sikloplejik ajanlar	Bebeklerde ve çocuklarda midriyazis (pupillerin genişlemesi) ve sikloplejide (akomodasyon felci) yapan göz damlaları damlatıldıktan sonra refraksiyon muayenesi yapmak gerekir. En yaygın olarak kullanılanlar: tropikamid (Mydriacyl), siklopentolat (Cyclogyl), atropin sülfat
Subjektif	“Gözün önüne lensleri yerleştirmeyi ve hastanın hangi lens ile en görüntüsünün sağladığını bildirmesini içerir. Bu yöntem hastanın iletişimine ve ayırt edebilme yeteneğine bağlı olması nedeniyle bazı çocuklarda kullanılabilir ve gelişimsel olarak yeterli olan çocukların en iyi refraktif düzeltmesini belirlemesine yardımcı olabilir.“

Şekil 638.1 — Gözün optik yapısının şeması

Panel	Durum
A	Emetropik göz: paralel ışınlar fotoreseptörlere odaklanır
B	Daha yakın nesne görüldüğünde görüntü fotoreseptörlerin arkasına odaklanır; akomodasyon (lensin optik gücünü artırma) ile odaklanılır
C	Akomodasyon devrede
D	Hipermetropik göz: çok kısa; uzak nesnenin görüntüsü fotoreseptörlerin arkasına odaklanır, akomodasyon ile odaklanabilir
E	Miyopik göz: çok uzun; uzak nesnenin görüntüsü fotoreseptörlerin önüne düşer ve akomodasyon ile odaklanamaz
F	Daha yakın nesneler görüntülendiğinde, görüntü fotoreseptörlere doğru hareket eder ve miyopinin şiddetiyle ters ilişkili olarak belirli bir mesafede (uzak nokta) odaklanır
G	Miyopi için optik düzeltme, görüntüyü fotoreseptörlere odaklayan içbükey (diverjan) lenslerle gerçekleştirilir

📝 Kontakt lens ve emetropik-miyopik göz farkı“Kontakt lensler benzer şekilde çalışır, refraktif cerrahi ise uzak nesnelerin görüntüsünü odaklamak için korneanın gücünü azaltır. Eşit kornea gücü için miyopik gözler, daha derin ön ve vitreal kameralara sahip, emetropik gözlerden daha uzun eksenel uzunluklara sahiptir. Lensleri, emetropik gözlerden daha ince ve daha düşük güçte olma eğilimindedir.” (Morgan IG, Ohno-Matsui K, Saw SM: Myopia. Lancet 379:1739-1746, 2012)

Akomodasyon

“Akomodasyon anında siliyer kas kasılır, lensin asıcı lifleri gevşer ve lens daha yuvarlak şekil alarak lense artı güç katar.”
[!tip] TUS ipucu — prematüre presbiyopi “Çocukluk boyunca akomodasyonun amplitüdü en yüksek düzeydedir ve yaşla beraber kademeli olarak azalır. Yaşla birlikte akomodasyonla ilgili fizyolojik azalma presbiyopi olarak adlandırılır.”“Çocuklarda Akomodasyon Bozuklukları göreceli olarak daha seyrektir. Prematüre presbiyopi ender olarak küçük çocuklarda rastlanır. Çocuklarda akomodasyon felcinin en sık sebebi, kasıtlı olarak ya da yanlışlıkla; bütün antikolinerjik ilaçların ve toksinlerin, aynı etkili bitkilerin ve bitkisel ürünlerin ve siklopleji ajanlarının topikal ya da sistemik kullanımıdır.”
“Akomodasyon felcinin nörojenik nedenleri, seyrinin herhangi bir yerinde okülomotor siniri (3. kraniyal sinir) etkileyen lezyonları içerir. Ayrıcı tanılarda tümörler, dejeneratif hastalıklar, vaskuler lezyonlar, travma ve enfeksiyöz hastalıklar vardır.”
“Akomodasyon bozukluğuna neden olabilen sistemik hastalıklar arasında: Botulizm, Difteri, Wilson Hastalığı, diyabetes mellitus ve Sifiliz vardır. Ayrıca Adie’nin tonic pupili bazı viral hastalıklardan sonra akomodasyon yetersizliğine yol açabilir (bkz. Bölüm 640).“
“Akomodasyonun belirgin bozulma psikojenik olabilir; bir çocuğun görme keskinliği ve odaklanma yeteneğinin normal olduğu kanıtlandığında, okuyamama şeklinde yol yapması yaygın olarak görülmektedir.”

Ayırıcı tanı / Alt sayfalar

Hipermetropi — göz kısa; akomodatif ezotropya ile ilişkili
Miyopi — göz uzun; prematüre retinopatisi öyküsü ve sendromlarla ilişkili
Astigmatizma — meridyenlerin kırma gücü farklı; kaynağı çoğunlukla kornea eğriliği
Anizometropi — iki göz arasında kırma farkı; ambliyopi riski