Eşanlamlılar: Çocukluk Çağı Psoriasisi, Psoriasis, Sedef Hastalığı
Kategori: Dermatoloji · Tür: hastalık
Özet
Genetik (HLA-Cw6) ve çevresel faktörlerle tetiklenen, kronik immün aracılı papüloskuamöz bir hastalıktır; olguların üçte biri çocuklukta başlar ve çocuklarda en sık tip plak psoriasistir. Çocuklarda plaklar erişkine göre daha küçük, ince, az skuamlı ve monomorfiktir; saçlı deri, alın, yüz, kulak ve göbek çevresi ile kalçada yerleşir, kaşıntı olabilir. Saçlı deri tutulumu %79’a kadar çıkar (kalın yapışkan beyaz pullar, yalancı tinea amiantacea, geçici skarsız saç dökülmesi); tırnak tutulumu %39’dur (çukurlaşma, onikoliz, subungual hiperkeratoz, distrofi, splinter hemoraji, sarımsı-kahverengimsi renk değişikliği). Koebner fenomeni, Auspitz bulgusu ve pitting tanısal özelliklerdir; histolojide parakeratoz, akantoz, granüler tabakada azalma, Munro mikroabseleri ve Kogoj spongiform püstülleri görülür. Çocuklarda %1-10 oranında küçük eklem oligoartriti veya daktilit şeklinde psoriatik artrit eşlik edebilir. Tanı klinik, biyopsi nadirdir; şiddet PASI, doktor global skoru ve etkilenen vücut yüzey alanıyla değerlendirilir. Tedavi topikal ajanlar, fototerapi, sistemik ve biyolojik ajanlardır. Ayırıcı tanıda atopik dermatit, Liken Planus, nummüler dermatit, Tinea Unguium, Pitriazis Rubra Pilaris, seboreik dermatit, tinea kapitis ve korporis ile İd Reaksiyonu bulunur.
Bölümlerdeki özetler
- Genetik (HLA-Cw6) ve çevresel faktörlerle tetiklenen kronik immün aracılı papüloskuamöz hastalık; olguların üçte biri çocuklukta başlar, çocuklarda en sık tip plak psoriasistir. Tanı klinik; tedavi topikal, fototerapi, sistemik ve biyolojik ajanlardır. (Dermatoloji › Çocukluk Çağının Papüloskuamöz Hastalıkları; s.4521, s.4522, s.4523, s.4524)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Psoriasis olgularının üçte biri pediatrik yaşta başlar; erken tanı ve uygun yaklaşım yaşam kalitesini artırır, komorbiditeleri azaltır (s.4521)
- Başlangıç yaşına göre tip I erken başlangıçlı (yaş ≤40, tüm vakaların %70’i) ve tip II geç başlangıçlı (yaş >40) olarak ikiye ayrılır (s.4521)
- Plak psoriasis çocuklarda en sık tiptir (yaklaşık %70; yetişkinlerde %90) (s.4522)
- Pediatrik ana tipler: plak, skalp, tırnak, guttat, invers, eritrodermik ve Püstüler Psoriasis (s.4522)
Epidemiyoloji
- Dünya nüfusunun %1-3’ünü etkiler, son 40 yılda artmıştır; genetik ve çevresel (iklim, güneş maruziyeti) faktörler katkıda bulunur (s.4521)
- Tip I’de en yüksek insidans 16-22 yaş, tip II’de 57-60 yaş arasındadır (s.4521)
- Çocuklukta ortalama başlangıç yaşı 8-11’dir; prevalans 1. yılda %0.12’den 18 yaşta %1-2’ye neredeyse doğrusal artar (Alman çalışması) (s.4521)
- Kız çocuklarında insidans bazı çalışmalarda biraz daha yüksektir; cinsiyet oranı belirsizdir (s.4521)
- Beyaz ırk en çok etkilenir ve ortalama başlangıç yaşı daha erkendir; Avrupa’da çocukların yaklaşık %0.71’i etkilenir, Asya’da neredeyse yoktur; Malay çocuklarında Çinli çocuklara göre 3-4 kat fazladır (s.4521)
- Hastaların yaklaşık %30’unda birinci derece yakın etkilenmiştir; aile öyküsünün başlangıç yaşı ile ilişkisi belirsizdir (s.4521)