Orak Hücre Hastalığı

Patofizyoloji

“Orak hücre hemoglobin S (HbS), β-globin geninin altıncı kodonunda adenin yerine timin gelmesine neden olan tek bir baz çifti değişikliğinin sonucudur. Bu değişiklik, β-globin molekülündeki altıncı rezidüde glutamin yerine valini kodlar.” (Nelson - Bölüm 20 Kan, Bölüm 489.1)

• “Her iki β-globin aleli orak hücre mutasyonuna (βs) sahip olduğunda orak hücreli anemi (HbSS), homozigot HbSS oluşur.”
• “Orak hücre hastalığı için orak hücreli anemisi olan hastaları değil, aynı zamanda bir β-globin alelinin orak hücre mutasyonunu ve ikinci β-globin alelinin orak hücre mutasyonundan başka bir gen mutasyonu içerdiği HbC, Beta Talasemi, HbD ve HbO^Arab gibi bileşik heterozigotları ifade eder.”
• “Orak hücre anemisinde HbS tipik olarak toplam hemoglobinin %90’ı kadar yükselken, orak hücre hastalığında HbS tüm hemoglobinin >%50’sidir.”

Polimerizasyon mekanizması

• “Eritrositlerde, hemoglobin molekülü, vücutta oksijenin taşınmasına izin veren oldukça belirlenmiş bir konformasyona sahiptir. Globin zinciri mutasyonlarının yokluğunda, hemoglobin molekülleri birbirleriyle etkileşime girmez.”
• “Bununla birlikte, HbS’nin varlığı Hb tetramerinde konformasyonel değişiklikle sonuçlanır ve oksijensiz durumda, HbS molekülleri birbirleriyle etkileşime girerek eritrositlere karakteristik ”orak” şekli veren katı polimerler oluşturur.”
• “Akciğer, polimerlerin tersine çevrebilen tek organdır ve akciğerdeki herhangi bir hastalığın geri dönüşüm yeteneğini tehlikeye atması beklenebilir.”
• “İntravasküler oraklaşma hem oraklanmış eritrositler, trombositler ve lökositler tarafından oluşturulan mekanik tıkanıklığın hem de bu elementler ve vasküler endotelyum arasında artan adezyonun sonucu olarak öncelikle postkapiller venüllerde meydana gelir.”
• “Orak hücre hastalığı, aynı zamanda, artmış bazal lökosit sayısı ve sitokinler dahil olmak üzere spesifik olmayan inflamasyon belirteçlerine dayanan enflamatuvar bir hastalıktır.”
• “Eritrositlerdeki değişiklikler eritrosit ömrünün kısalmasına ve hemolize yol açar. Hemoliz, endotel disfonksiyonuna katkıda bulunan değişen nitrik oksit metabolizması ve oksidan stres dahil olmak üzere birçok değişikliğe yol açar.”

Tanı ve epidemiyoloji

• “Amerika Birleşik Devletleri’ndeki her eyalet, orak hücre hastalığı için zorunlu bir Yenidoğan Metabolik Taraması programı başlatmaştır.”
• “Bu tür programlar, hastalığa sahip yenidoğanları tanımlar ve hızlı tanı konması, ileriye yönelik rehberlik ve orak hücre hastalık olmadan önce penisilin başlatılması için orak hücre hastalığı konusunda uzmanlara yönlendirilmelerini sağlar.”
• Yöntemler:“ince tabaka/izoelektrik odaklama (thin-layer/isoelectric focusing [IEF]) ve yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC)”
• “Bazı laboratuvarlar anormal hemoglobinleri gösteren örnekleri üzerinde genetik testler yapar. İlk klinik ziyaret sırasında başlangıçta anormal tarama sonuçları olan tüm hastaların tekrar test edilmesini sağlayan doğrulayıcı bir adım önerilir.”
• “Ek olarak, her iki anne-baba için de tanıyı doğrulaması ve Genetik Danışmanlık için bir fırsat sunması için tam kan sayımı ve Hb fenotip tayini önerilmektedir.”