Özellik	Değer
tags	sendrom, tek-gen
ad-tr	Multipl endokrin neoplazi tip 2 (MEN2A, MEN2B, ailevi medüller tiroid karsinomu)
ad-en	Multiple endocrine neoplasia type 2
omim	171400 (MEN2A), 162300 (MEN2B)
gen	RET (tirozin kinaz proto-onkogeni) — aktive edici mutasyon
lokus	10q11.2
kalitim	Otozomal dominant (MEN2B’de ~%75 de novo)
insidans	~1/2.000.000 (Bölüm 587: ‘yaklaşık iki milyon bireyde bir görülen nadir bir genetik hastalık’)
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-27
kaynaklar	Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem, Nelson - Bölüm 21 Kanser ve Benign Tümörler

Multipl Endokrin Neoplazi Tip 2

RET proto-onkogenindeki aktive edici (fonksiyon kazanımı) mutasyonlara bağlı, Çocukluk Çağı Tiroid Tümörleri karsinomu (MTK) ve feokromositoma ile karakterize otozomal dominant endokrin tümör sendromu. Neredeyse tam penetranslı MTK nedeniyle, genetik tanı konan çocuklarda profilaktik tiroidektomi yapılan nadir durumlardan biridir (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem, Nelson - Bölüm 21 Kanser ve Benign Tümörler).

Genetik

Gen:RET, 10q11.2 — tirozin kinaz kodlayan proto-onkogen; aktive edici mutasyonlar (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem)
Kalıtım: otozomal dominant. Aynı mutasyonu taşıyan aile bireyleri arasında bile bulgular değişkendir; ama sendromun klinik özellikleri spesifik RET mutasyonuyla ilişkilidir (genotip-fenotip ilişkisi) (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem)
MEN2A:en az 50 farklı RET mutasyonu; çoğu ekstrasellüler bölgede ekson 10 veya 11’de (kodon 609, 611, 618, 620 veya 634) (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem)
MEN2B: hastaların neredeyse tamamında tirozin kinaz katalitik bölgesinde tek spesifik yanlış anlamlı mutasyon — RET M918T. Kalıtılabilir olsa da vakaların ~%75’i de novo mutasyondur (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem)
Hirschsprung ile Giden Sendromlar ile paradoks: Hirschsprung’a neden olan RET mutasyonları genellikle fonksiyon kaybettiren mutasyonlardır; ama bazı hastalarda (özellikle ekson 10) bu mutasyonlar MEN2A’ya da yol açabilir. Bu tür RET mutasyonu taşıyan Hirschsprung hastaları MEN2A açısından değerlendirilmelidir (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem)
MTK’nın kalıtsal payı: çocukluk çağı MTK’larının ~%25’i MEN2’nin parçasıdır ve kalıtsaldır. Bazı sporadik MTK’larda somatik RET mutasyonu bulunur (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem)

⚠️ İnsidans ifadesi belirsiz Nelson Türkçe baskısında MEN2 “yaklaşık iki milyon bireyde bir görülen nadir bir genetik hastalık” olarak geçer (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem). Bu oran MEN2’nin bilinen sıklığıyla uyuşmuyor; çeviri kaynaklı olabilir. Doğrulanana kadar sayı kullanılmamalı — kaynak gerekli.

Klinik Bulgular

Üç sendromun karşılaştırması — Nelson Tablo 587.1

	Multipl Endokrin Neoplazi Tip 1	MEN2A	MEN2B
Gen	MEN1 (menin, tümör supresör), 11q13	RET (aktive edici), 10q11.2	RET M918T, 10q11.2
Tiroid	—	Medüller tiroid karsinomu	MTK — bebeklikte, agresif
‣	Nadiren feokromositoma	Feokromositoma	Feokromositoma
Paratiroid	‣ (en sık bulgu)	Hiperparatiroidizm	YOK
Hipofiz	Adenom (prolaktin, BH, ACTH, işlevsiz)	—	—
Pankreas	Nöroendokrin tümör (‣, gastrinoma, işlevsiz)	—	—
Diğer	‣, menenjiyom, karsinoid; fasiyal anjiyofibrom, kollajenom	Kutanöz liken ‣, Hirschsprung	Mukozal nöromlar, Marfan benzeri görünüm, gastrointestinal ganglionöromatozis

(Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem)

MEN2A

MTK: hastaların tamamında gelişir; öncülü genellikle çocukluk döneminde ortaya çıkan C-hücre hiperplazisidir. MTK genellikle ilk bulgudur, ama gelişme yaşı değişkendir
Feokromositoma: sıklıkla bilateral ve multipl; genelde üçüncü dekat civarında, ama çocuklukta da ortaya çıkabilir. Yaşam boyu risk ~%50
Hiperparatiroidizm: bir veya daha fazla paratiroid bezinde hiperplazi; ortalama 30 yaş civarı, ama ergenlikte de gelişebilir. MEN2A’lıların ~%20’si primer hiperparatiroidizm geliştirir (Nelson - Bölüm 21 Kanser ve Benign Tümörler)
RET kodon 634 mutasyonları, diğer bölgelerdeki mutasyonlara kıyasla feokromositoma ve hiperparatiroidizm için artmış risk taşır