Mikrovillus İnklüzyon Hastalığı ve Tufting Enteropati

“Bu grup esas olarak bağırsak biyopsilerinde tipik histolojik ve yapısal bulgular gösteren, mikrovillus inklüzyon hastalığı (MVİH) ve konjenital tafting enteropatisini (CTE) içerir” (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi, Bölüm 364.3).

Mikrovillus inklüzyon hastalığı (MVİH)

• “Mikrovillus İnklüzyon Hastalığı (MVİH), doğumdan sonra bol miktarda sulu ve salgısal ishal’ile ortaya çıkan otozomal resesif bir bozukluktur. Yaşamın 2-3. ayında ortaya çıkan geç başlangıçlı bir türü de tarif edilmiştir.”
• “Bağırsak mukozası bozukluğundan kaynaklanan konjenital ishalin en ciddi nedenidir.”
• Histoloji:“İnce bağırsak mukozası mikroskopide, enflamatuar değişiklikler olmadan hipoplastik villus atrofisi ve mukozada yaygın incelik görülür. Işık mikroskopisinde fırçamsı kenarda incelme veya kaybolma, hücre içinde PAS ve CD10 pozitif boyanan inklüzyonlar görülür.”
• “Elektron mikroskopisi enterositlerde mikrovillusların az olduğunu veya hiç olmadığını gösterir. Enterositlerde apikal sitoplazması, elektron yoğun salgı granülleri içerir; ayırt edici özelliği, apikal membranda mikrovillus varlığıdır” (Şekil 364.7).
• Prenatal:“Prenatal sonografide polihidramniyoz görülür. Yenidoğanlar, ağır Dehidratasyon ve Büyüme Geriliği yol açan çok erken başlangıçlı şiddetli sulu ishal (200-330 ml/kg/güne kadar) ile getirilirler.”
• “Parenteral beslenmeye rağmen ishal devam eder, sıvı yönetimi zordur. İki hastada bildirilen MVİH ve Fanconi sendromu birlikteliği; Renal Tübüler Asidoz, fosfatüri, raşitizm ve böbrekten içerik kaybı nedeniyle sıvı ve elektrolit yönetimini daha da zorlaştırabilir.”
• Genetik:“Konvansiyonel olmayan bir motor proteini olan miyozin Vb’yi kodlayan MYO5B geninin mutasyonları, erken başlangıçlı MVİH’den muzdarip bir hasta grubuyla ilişkilendirilmiştir.”“MYO5B mutasyonu, apikal proteinlerin yanlış yerleşmesine ve enterosit değişiminin bozulmasına yol açarak MVİH’nin yanı sıra, daha hafif fenotipi olan hastalarda başka bir gen, t-SNARE sintaksin3 (STX3) tanımlanmıştır.”
• “Ailevi hemofagositik lenfohistiositoz tip 5’e neden olan STX3 bağlayıcı protein STXBP2/Munc18-2’de mutasyonuna sahip hastalarda ayrıca mikrovillus atrofisi ve MVİH’i andıran histolojik bulgular görülmüştür.” → Hemofagositik Lenfohistiyositoz
• “MYO5B mutasyonu, normal serum gama-glutamil transferaz düzeyi olan ve bağırsak tutulumu olmayan ‘progresif familyal intrahepatik kolestaz’ (PFIC) benzeri fenotipi olan bazı hastalarda da tanımlanmıştır.” → Kalıtsal Kolestaz Sendromları

Tufting enteropati (bağırsak epitel displazisi, BED)

• “Bağırsak epitel displazisi (BED) yaşamın ilk birkaç haftasında kalıcı sulu ishal ile kendini gösterir. BED, bebeklerdeki inatçı ishal vakalarının küçük bir kısmını oluşturur.”
• Histoloji:“İnce bağırsak mukozal biyopsisinin ayırt edici özelliği, epitel yüzeyinin %80-90’ını içeren fokal epitelyal kümelerdir (plazma zarının apikal yuvarlanması ile gözyaşı damlası şeklinde bir araya gelmiş enterositler). Tipik patoloji doğumdan hemen sonra ortaya çıkmaz; diğer enteropatiler epitel yüzeyinde kümelenmeler gösterebilir.”
• Genetik:“BED fenotipik ve genetik olarak heterojen bir durumdur. Genetik çalışmalarda, hastaların %73’ünde epitelyal hücre adezyon molekülü” (EPCAM) mutasyonları gösterilmiştir.

TUS İpuçları

💡 Doğumdan itibaren sulu ishalDoğumdan hemen sonra başlayan, açlıkla kesilmeyen (salgısal) bol sulu ishal + polihidramniyoz öyküsü → mikrovillus inklüzyon hastalığı. Tanı elektron mikroskopisinde apikal enterosit inklüzyonları; ışık mikroskopisinde PAS ve CD10 pozitif inklüzyon.

💡 İki hastalığın ayrımıMVİH: fırçamsı kenar kaybı, intrasellüler inklüzyonlar, MYO5B. Tufting enteropati:yüzeyde gözyaşı damlası şeklinde epitel kümeleri, EPCAM.